Wanneer je ineens veel scheten laat en buikpijn krijgt, voelt dat vaak verontrustend. Toch komt deze combinatie van klachten heel vaak voor en is de oorzaak meestal onschuldig. Scheten (winderigheid) ontstaan door gas dat zich in de darmen ophoopt, en buikpijn ontstaat wanneer dit gas de darmwand uitrekt of de darm harder moet werken om de inhoud voort te bewegen.
Oorzaken van ineens veel scheten laten en buikpijn
1. Voeding die veel gasvorming veroorzaakt
Sommige voedingsmiddelen zijn lastig te verteren of komen pas in de dikke darm aan, waar ze door bacteriën worden afgebroken. Dat proces heet fermentatie en daarbij komt gas vrij. Wanneer deze fermentatie plotseling intensiever is, kun je ineens veel scheten laten en buikpijn krijgen.
Waarom gebeurt dit?
- Je dunne darm breekt bepaalde koolhydraten niet volledig af.
- De dikke-darmbacteriën fermenteren deze resten en produceren daarbij waterstof, methaan en koolstofdioxide.
- Dit gas rekt de darmwand op en veroorzaakt een opgeblazen gevoel en krampen.
Veelvoorkomende voedingsmiddelen
- Peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten)
- Koolsoorten (broccoli, spruitjes, bloemkool)
- Uien en knoflook
- Volkoren granen
- Light-producten met polyolen (sorbitol, xylitol)
Wanneer gebeurt dit vooral?
- Wanneer je opeens meer vezels eet dan normaal
- Wanneer je iets eet wat je lichaam minder goed verdraagt
- Na maaltijden die veel suikervervangers bevatten
2. Lucht inslikken (aerofagie)
Je kunt gas niet alleen in de darmen produceren, maar ook binnenkrijgen door lucht in te slikken. Die lucht komt via de maag uiteindelijk in de darmen terecht, waar het winderigheid veroorzaakt.
Waarom gebeurt dit?
- Snel eten of drinken zorgt ervoor dat je veel lucht mee inslikt.
- Kauwgom kauwen en door een rietje drinken vergroten de luchtinname.
- Stress en spanning kunnen leiden tot vaker slikken (ook zonder te eten).
In welke situaties?
- Tijdens haastige maaltijden
- Tijdens sporten of praten terwijl je eet
- In stressvolle periodes
3. Overgevoeligheid voor bepaalde voeding (zoals lactose of fructose)
Niet iedereen kan lactose of fructose goed verteren. Wanneer deze suikers onverteerd in de dikke darm belanden, ontstaan er plotseling veel scheten en buikpijn.
Waarom gebeurt dit?
Bij lactose-intolerantie:
- Je lichaam maakt te weinig lactase aan, het enzym dat lactose afbreekt.
- Onverteerde lactose wordt gefermenteerd door darmbacteriën → veel gas en krampen.
Bij fructose-malabsorptie:
- Je dunne darm kan fructose niet goed opnemen.
- Ook hier fermenteren bacteriën de onverteerde suiker → gasvorming en pijn.
Wanneer treedt dit op?
- Kort na het eten van melk, yoghurt, ijs of room (bij lactose)
- Na het eten van fruit, honing, vruchtensappen of frisdrank (bij fructose)
- Vooral wanneer je grotere hoeveelheden in één keer eet
4. Verstoorde darmflora (dysbiose)
Wanneer de balans tussen “goede” en “slechte” bacteriën in de darmen verandert, kan dat leiden tot meer gasvorming en gevoeligheid.
Waarom gebeurt dit?
- De bacteriën die goed fermenteren nemen toe, of bacteriën die gas reguleren nemen af.
- Hierdoor ontstaat er meer gas dan normaal, wat drukkende of stekende buikpijn geeft.
Mogelijke oorzaken van dysbiose
- Antibioticagebruik
- Voedingspatroon met veel suiker en vet
- Langdurige stress
- Veranderingen in het dagelijkse ritme (zoals jetlag)
In welke situaties?
- Na een antibioticakuur
- Bij plotselinge veranderingen in dieet
- Tijdens periodes van slechte slaap of stress
5. Verstoorde darmbeweging (darmmotiliteit)
Wanneer de darmen te snel of juist te traag werken, kan gas zich ophopen of juist snel door de darm bewegen, wat buikpijn en scheten veroorzaakt.
Waarom gebeurt dit?
- Te snelle beweging: gas wordt niet goed opgenomen → je laat het direct als wind.
- Te trage beweging: gas stapelt zich op → pijn en een opgeblazen gevoel.
Oorzaken van verstoorde darmbeweging
- Stress en angst
- Bijwerkingen van bepaalde medicatie
- Hormonale schommelingen (bijvoorbeeld rond de menstruatie)
In welke situaties?
- Bij spanning of belangrijke gebeurtenissen
- Wanneer je nieuwe medicatie gebruikt
- Tijdens het premenstrueel syndroom
6. Een tijdelijke buikgriep of milde voedselinfectie (zonder andere symptomen)
Zelfs een zeer lichte infectie kan ervoor zorgen dat je darmen tijdelijk gevoeliger worden of sneller bewegen. Dit kan leiden tot ineens veel scheten laten en buikpijn, zelfs wanneer je geen diarree, koorts of misselijkheid hebt.
Waarom gebeurt dit?
- Je darmwand raakt licht geïrriteerd.
- De darm reageert door meer vocht en gas door te laten.
- De bewegingen van de darm veranderen, wat pijn en winderigheid veroorzaakt.
In welke situaties?
- Na het eten van voedsel dat net iets te lang buiten de koelkast heeft gestaan
- Na contact met iemand die buikgriep heeft gehad
- Na reizen
7. Stress en emotionele spanning
Je darmen zijn zeer gevoelig voor stressprikkels. De zenuwverbinding tussen hersenen en darmen (de darm-hersen-as) zorgt ervoor dat emotie direct invloed heeft op de spijsvertering.
Waarom gebeurt dit?
- Stress verhoogt de aanmaak van stresshormonen.
- Deze hormonen verstoren de darmbeweging en darmflora.
- Daardoor ontstaat overmatige gasvorming en buikkrampen.
In welke situaties?
- Tijdens periodes van werkdruk
- Tijdens relatieproblemen
- Bij plotselinge emotionele gebeurtenissen
8. Een plotselinge toename van vezels in het dieet
Vezels zijn gezond, maar je lichaam heeft tijd nodig om eraan te wennen. Als je ineens veel vezels eet, kunnen je darmen overweldigd raken.
Waarom gebeurt dit?
- Vezels worden door bacteriën afgebroken → extra gas.
- Te veel plotselinge fermentatie veroorzaakt buikpijn en winderigheid.
Wanneer treedt dit op?
- Wanneer je begint met volkorenproducten, groenten of peulvruchten
- Bij het gebruik van vezelsupplementen zoals psyllium
- Bij veranderingen naar een ‘gezond’ dieet
Wanneer moet je naar een arts?
Als de klachten nieuw zijn maar mild, is medische hulp meestal niet nodig. Zoek wél hulp als:
- de buikpijn steeds heviger wordt
- je gewicht verliest zonder duidelijke reden
- je bloed bij de ontlasting ziet
- je klachten langer dan enkele weken blijven bestaan
- je familie een geschiedenis heeft van darmziekten
Discussion about this post