Bekkenpijn met buikpijn wordt meestal veroorzaakt door aandoeningen die van invloed zijn op het voortplantings-, urineweg- of spijsverteringsstelsel. Veelvoorkomende oorzaken zijn gynaecologische aandoeningen zoals endometriose, cysten in de eierstokken of bekkenontsteking, maag-darmproblemen zoals het prikkelbare darm syndroom of blindedarmontsteking, en urineweginfecties. Omdat veel ziekten deze twee symptomen veroorzaken, is medisch onderzoek belangrijk om de exacte oorzaak vast te stellen.
Veelvoorkomende aandoeningen die bekkenpijn met buikpijn veroorzaken
Gynaecologische oorzaken (bij vrouwen)
1. Endometriose
Endometriose is de groei van weefsel dat lijkt op het baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder (op de eierstokken, eileiders, bekkenwand). Dit weefsel reageert op hormonen en veroorzaakt lokale ontstekingen, littekens en pijn.
Endometriose komt voor bij ongeveer 7% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Vertragingen bij de diagnose komen vaak voor.
Typische symptomen van endometriose: pijnlijke menstruaties, diepe pijn tijdens het vrijen, chronische bekkenpijn, soms darm- of blaasklachten en onvruchtbaarheid.
Diagnose: Endometriose wordt gediagnosticeerd aan de hand van een combinatie van medische geschiedenis, lichamelijk onderzoek, beeldvorming en soms een operatie. Artsen beginnen meestal met het bespreken van symptomen zoals bekkenpijn en pijnlijke menstruaties, gevolgd door een bekkenonderzoek om te controleren op afwijkingen. Beeldvormende onderzoeken zoals echografie of MRI kunnen helpen bij het opsporen van cysten of laesies, maar ze kunnen de ziekte niet definitief bevestigen. De meest betrouwbare methode is laparoscopie – een minimaal invasieve operatie waarbij endometriumweefsel buiten de baarmoeder direct kan worden bekeken en er een biopsie kan worden genomen.
Behandeling: Endometriose wordt behandeld met medicijnen, een operatie of een combinatie van beide. Hormonale therapieën, zoals anticonceptiepillen, progestagenen of GnRH-agonisten, kunnen de groei van endometriumachtig weefsel helpen verminderen of stoppen en de pijn verlichten. Pijnstillers zoals niet-steroïde ontstekingsremmers worden vaak gebruikt om het ongemak te verlichten. In ernstigere gevallen kan een minimaal invasieve operatie worden uitgevoerd om endometriose-weefsel te verwijderen of te verminderen, en in zeldzame gevallen kan een hysterectomie worden overwogen.
2. Bekkenontsteking
Bekkenontsteking is een infectie van de bovenste geslachtsorganen (baarmoeder, eileiders, eierstokken), meestal veroorzaakt door seksueel overdraagbare bacteriën (chlamydia, gonorroe) of gemengde vaginale organismen. De infectie veroorzaakt ontstekingen, pijn en littekens en kan de vruchtbaarheid schaden.
Deze aandoening komt voor bij ongeveer 4% van de seksueel actieve vrouwen.
Diagnose: Bekkenontsteking wordt voornamelijk gediagnosticeerd door middel van klinische evaluatie van symptomen zoals bekkenpijn, abnormale vaginale afscheiding, koorts en pijn tijdens bekkenonderzoek. Artsen kunnen ook laboratoriumtests gebruiken om te zoeken naar seksueel overdraagbare aandoeningen, zwangerschapstests en beeldvormende tests zoals echografie om andere aandoeningen uit te sluiten. Omdat deze ziekte moeilijk te bevestigen kan zijn, is de diagnose vaak gebaseerd op een combinatie van klinische bevindingen en het uitsluiten van andere oorzaken.
Behandeling: Bekkenontsteking wordt behandeld met antibiotica om de infectie te bestrijden, vaak tegen veelvoorkomende seksueel overdraagbare bacteriën zoals chlamydia en gonorroe. Seksuele partners moeten ook worden getest en behandeld om herinfectie te voorkomen. In ernstige gevallen kan ziekenhuisopname of een operatie nodig zijn als er abcessen ontstaan of de symptomen niet verbeteren.
3. Ovariële cyste, ovariële torsie en buitenbaarmoederlijke zwangerschap
– Ovariële cysten: Ovariële cysten zijn met vocht gevulde zakjes die zich op of in de eierstokken vormen. Ze zijn vaak onschadelijk, maar veroorzaken soms symptomen. Ovariële cysten komen vaak voor, vooral tijdens de vruchtbare jaren, en veel cysten verdwijnen vanzelf zonder behandeling.
Hoewel de meeste cysten pijnloos zijn, veroorzaken sommige cysten bekkenpijn, een opgeblazen gevoel of onregelmatige menstruatiecycli.
Ovariële cysten worden vaak ontdekt tijdens een bekkenonderzoek of beeldvormende onderzoeken zoals echografie, waarmee de grootte en het type van de cyste kan worden bepaald en of deze met vocht gevuld of vast is. In sommige gevallen kunnen artsen bloedonderzoeken of laparoscopie gebruiken om de cyste verder te evalueren.
De behandeling is afhankelijk van de grootte, het type en de symptomen van de cyste. Kleine, functionele cysten hoeven mogelijk alleen te worden gecontroleerd, terwijl grotere of hardnekkige cysten mogelijk moeten worden behandeld met medicijnen of operatief moeten worden verwijderd. Pijnbestrijding en hormonale anticonceptiemiddelen kunnen ook helpen om de vorming van nieuwe cysten te voorkomen. De meeste cysten in de eierstokken zijn goedaardig, maar regelmatige controles zijn belangrijk om complicaties zoals scheuren of torsie van de eierstokken uit te sluiten.
– Ovariële torsie: Ovariële torsie is een medisch noodgeval waarbij een eierstok rond de ligamenten die hem ondersteunen draait, waardoor de bloedtoevoer wordt afgesneden.
Deze aandoening houdt vaak verband met cysten of gezwellen in de eierstok, waardoor de eierstok zwaarder wordt en gemakkelijker verdraait. De symptomen treden meestal plotseling op en omvatten ernstige pijn in de onderbuik of het bekken, misselijkheid, braken en soms koorts.
De diagnose wordt meestal gesteld door middel van een echografie van het bekken met Doppler-beeldvorming, waarmee de bloedtoevoer naar de eierstok kan worden beoordeeld.
De behandeling vereist een spoedoperatie, meestal laparoscopisch, om de eierstok te ontdraaien en de bloedtoevoer te herstellen. In ernstige gevallen waarin weefselschade is opgetreden, kan verwijdering van de eierstok noodzakelijk zijn. Snelle interventie is van cruciaal belang om permanent verlies van de eierstok te voorkomen en de vruchtbaarheid te behouden.
– Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap treedt op wanneer een bevruchte eicel zich buiten de baarmoeder nestelt, meestal in de eileider. Deze aandoening is gevaarlijk omdat de eileider een groeiend embryo niet kan ondersteunen en een scheuring levensbedreigende bloedingen kan veroorzaken.
Symptomen zijn vaak scherpe buikpijn of bekkenpijn, vaginale bloedingen, duizeligheid of schouderpijn als gevolg van inwendige bloedingen. De diagnose wordt gesteld door middel van bloedonderzoek om het niveau van het zwangerschapshormoon (hCG) te meten en een transvaginale echografie om de zwangerschap te lokaliseren.
De behandeling kan bestaan uit medicatie zoals methotrexaat om de celgroei te stoppen of een operatie om het buitenbaarmoederlijke weefsel te verwijderen, afhankelijk van de ernst. Snelle medische zorg is essentieel, omdat buitenbaarmoederlijke zwangerschappen niet normaal kunnen doorgaan en fataal kunnen zijn als ze niet worden behandeld.
4. Baarmoederfibromen (leiomyomen)
Baarmoederfibromen zijn goedaardige spiertumoren van de baarmoeder die worden aangestuurd door hormonen. Ze kunnen bekkendruk, pijn in de onderbuik, hevig bloedverlies en urine- of darmsymptomen veroorzaken door hun massa-effect.
Fibromen komen zeer vaak voor. Een aanzienlijk deel van de vrouwen heeft fibromen tegen de middelbare leeftijd, en ongeveer een op de drie vrouwen met fibromen heeft symptomen.
Baarmoederfibromen worden meestal gediagnosticeerd door middel van een bekkenonderzoek en beeldvormende onderzoeken zoals echografie, waarmee de aanwezigheid ervan kan worden bevestigd en de grootte kan worden gemeten. Soms worden aanvullende onderzoeken zoals MRI of laboratoriumonderzoek gebruikt om andere aandoeningen uit te sluiten.
De behandeling is afhankelijk van de symptomen, de grootte en de locatie van de vleesbomen. Kleine, asymptomatische vleesbomen hoeven mogelijk niet te worden behandeld, terwijl grotere of symptomatische vleesbomen kunnen worden behandeld met medicijnen om hormonen en bloedingen onder controle te houden. Chirurgische opties zijn onder meer myomectomie (het verwijderen van vleesbomen met behoud van de baarmoeder) of hysterectomie (het volledig verwijderen van de baarmoeder), en minimaal invasieve procedures zoals embolisatie van de baarmoederslagader kunnen vleesbomen doen krimpen. De keuze van de behandeling wordt afgestemd op de leeftijd van de patiënt, haar vruchtbaarheidswensen en de ernst van de symptomen.
Veelvoorkomende gastro-intestinale oorzaken
1. Blindedarmontsteking
Blokkering van de blindedarm (fecalith, lymfoïde hyperplasie, minder vaak tumor) leidt tot bacteriële overgroei, ontsteking en risico op perforatie.
Typische symptomen: pijn rond de navel die uitstraalt naar de rechter onderbuik, misselijkheid of braken, koorts, verhoogd aantal witte bloedcellen.
Diagnose: klinische beoordeling plus bloedonderzoek; echografie of CT-scan ter bevestiging in onduidelijke gevallen.
Behandeling: chirurgische verwijdering (appendectomie) is de standaardbehandeling. In bepaalde ongecompliceerde gevallen kan alleen antibiotica een optie zijn, onder zorgvuldige follow-up. Snelle behandeling voorkomt scheuring en peritonitis.
2. Diverticulitis
Diverticulitis is een ontsteking of infectie van kleine zakjes (divertikels) die zich in de darmwand vormen. Deze aandoening veroorzaakt vaak scherpe buikpijn, meestal aan de linkeronderkant, samen met koorts, misselijkheid of veranderingen in de stoelgang. Diverticulitis komt vaak voor bij oudere volwassenen.
De diagnose wordt meestal gesteld aan de hand van een lichamelijk onderzoek, bloed- en urinetests en, het allerbelangrijkste, een CT-scan, waarmee ontstoken divertikels of complicaties zoals abcessen kunnen worden opgespoord.
De behandeling is afhankelijk van de ernst. Milde gevallen kunnen worden behandeld met rust, een vloeibaar dieet en antibiotica, terwijl ernstigere of gecompliceerde gevallen ziekenhuisopname, intraveneuze antibiotica of zelfs een operatie kunnen vereisen. Levensstijlveranderingen, zoals een vezelrijk dieet, worden vaak aanbevolen om herhaling te helpen voorkomen.
3. Inflammatoire darmziekte en prikkelbare darmsyndroom
– Inflammatoire darmziekte (ziekte van Crohn en colitis ulcerosa): Deze chronische ontstekingsziekte veroorzaakt buikpijn, diarree, bloedingen en systemische symptomen. De diagnose wordt gesteld aan de hand van bloedonderzoek, ontlastingonderzoek, colonoscopie met biopsie en beeldvorming. De behandeling omvat ontstekingsremmende medicijnen, immunosuppressiva en biologische geneesmiddelen.
– Prikkelbare darmsyndroom: Dit is een functionele darmstoornis met terugkerende buikpijn die verband houdt met de ontlastingsgewoonten. Dit syndroom komt voor bij ongeveer 10% van de bevolking van ons land. Het prikkelbare darm syndroom wordt gediagnosticeerd op basis van een beoordeling van de symptomen, de medische geschiedenis en lichamelijk onderzoek, waarbij tests voornamelijk worden gebruikt om andere aandoeningen uit te sluiten. Artsen passen vaak de Rome-criteria toe, die vereisen dat er gedurende drie maanden minstens één dag per week terugkerende buikpijn is, samen met veranderingen in de ontlastingsgewoonten of de consistentie van de ontlasting. De behandeling is gericht op de symptomen (voedingswijzigingen zoals een FODMAP-arm dieet, vezelaanpassing, krampstillende medicijnen, laxeermiddelen of middelen tegen diarree, en psychologische therapie).
Oorzaken vanuit de urinewegen en nieren
1. Urineweginfectie en pyelonefritis
Een bacteriële infectie van de blaas of nieren (meestal E. coli) veroorzaakt pijn in de onderbuik of suprapubische pijn, dysurie, aandrang om te plassen en soms rugpijn en koorts als de nieren zijn aangetast. Urineweginfecties komen zeer vaak voor, vooral bij vrouwen.
Een urineweginfectie wordt meestal gediagnosticeerd door middel van een urinetest waarbij wordt gekeken naar bacteriën, witte bloedcellen of rode bloedcellen, en soms bevestigd met een urinekweek. In bepaalde gevallen kan beeldvorming of cystoscopie worden gebruikt als de infectie terugkeert of gecompliceerd is. De behandeling bestaat doorgaans uit antibiotica, die worden gekozen op basis van het type bacterie en de ernst van de infectie, en mogelijk krijgt u pijnstillers. Veel drinken en regelmatig uw blaas legen kan ook helpen bij het herstel en het voorkomen van toekomstige infecties.
2. Nierstenen (ureterkoliek)
Nierstenen ontstaan wanneer mineralen en zouten in de urine kristalliseren als gevolg van onevenwichtigheden zoals uitdroging of een teveel aan calcium, oxalaat of urinezuur.
Symptomen zijn vaak hevige pijn in de rug of zij, pijn die uitstraalt naar de onderbuik of lies, bloed in de urine, misselijkheid en frequent urineren.
De diagnose wordt meestal gesteld met behulp van beeldvormende onderzoeken zoals CT-scans of echografieën, in combinatie met bloed- en urineonderzoeken om de stoffen te identificeren die de stenen vormen.
De behandeling is afhankelijk van de grootte en het type steen. Kleine stenen kunnen op natuurlijke wijze worden uitgescheiden met hydratatie en pijnstilling, terwijl grotere stenen medische ingrepen kunnen vereisen, zoals schokgolf lithotripsie of chirurgische verwijdering.
Preventieve maatregelen zijn onder meer veel water drinken, aanpassingen in het voedingspatroon en soms medicijnen om steenvormende stoffen te verminderen.
Hoewel bekkenpijn met buikpijn soms te wijten is aan kleine problemen zoals indigestie of menstruatiekrampen, moet u naar een arts gaan als de pijn ernstig, plotseling of aanhoudend is, of gepaard gaat met alarmerende symptomen zoals koorts, braken, abnormale bloedingen, flauwvallen of moeilijkheden bij het plassen. Zelfs milde pijn die niet verbetert of steeds terugkomt, moet door een arts worden onderzocht.
Discussion about this post