Retatrutide is een experimenteel peptidengeneesmiddel dat veel aandacht heeft getrokken omdat klinische onderzoeken een ongewoon grote afname van het lichaamsgewicht hebben aangetoond. In tegenstelling tot geneesmiddelen die één of twee receptoren voor metabolische hormonen activeren, activeert retatrutide tegelijkertijd drie receptoren die betrokken zijn bij eetlust, glucoseregulatie en energiemetabolisme. Houd echter rekening met het volgende: retatrutide is nog steeds een geneesmiddel in onderzoek en is per september 2026 nog niet goedgekeurd voor routinematig gebruik bij mensen door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) of enige andere regelgevende instantie. Dit geneesmiddel is wettelijk beschikbaar voor mensen die deelnemen aan klinische proeven, en niet als receptgeneesmiddel voor het grote publiek.
Wat is het retatrutide-peptide?
Retatrutide is een synthetisch geneesmiddel op basis van een peptide dat wordt ontwikkeld door farmaceutisch bedrijf Eli Lilly. Retatrutide is ontworpen om te werken als een drievoudige hormoonreceptoragonist, wat betekent dat één molecuul drie hormoonreceptoren activeert:
- De glucose-afhankelijke insulinotrope polypeptidereceptor
- De glucagon-achtige peptide-1-receptor
- De glucagonreceptor.
Deze combinatie onderscheidt retatrutide van de momenteel beschikbare geneesmiddelen, die slechts op één of twee van deze signaalwegen zijn gericht. Retatrutide wordt met name onderzocht voor de behandeling van obesitas en daarmee samenhangende stofwisselingsziekten, evenals aandoeningen die verband houden met overgewicht. De aandoeningen waarvoor het middel is geïndiceerd, zijn: obesitas, diabetes type 2, pijn bij knieartrose en matige tot ernstige obstructieve slaapapneu.
Retatrutide wordt toegediend via een injectie in het onderhuidse weefsel; in klinische onderzoeken werd het doorgaans eenmaal per week toegediend.
Retatrutide activeert tegelijkertijd de GIP-, GLP-1- en glucagonreceptoren. GIP (glucose-afhankelijk insulinotroop polypeptide) is een darmhormoon dat na het eten vrijkomt en dat de insulinesecretie stimuleert en de eetlust en het vetmetabolisme beïnvloedt. GLP-1 (glucagon-achtig peptide-1) is een darmhormoon dat na de maaltijd vrijkomt en dat de insulinesecretie verhoogt, de afgifte van glucagon vermindert, de maaglediging vertraagt en de eetlust vermindert.
De GIP/GLP-1-signaalroute versterkt de glucoseafhankelijke insulinesecretie, onderdrukt de eetlust en helpt bij het reguleren van de maaglediging en het glucosemetabolisme. Activering van de glucagonreceptor verhoogt het energieverbruik en de vetoxidatie, terwijl de mobilisatie van opgeslagen vet wordt bevorderd. Samen zorgen deze effecten voor een lagere calorie-inname en een hoger energieverbruik, wat leidt tot een betere bloedsuikerspiegelcontrole en aanzienlijk gewichtsverlies.
Voordelen van het retatrutide-peptidemedicijn
Het sterkste bewijs tot nu toe betreft gewichtsverlies. Klinische onderzoeken hebben ook verbeteringen aangetoond in verschillende metabole en met obesitas gerelateerde parameters.
1. Aanzienlijk gewichtsverlies
De fase-2-studie, gepubliceerd in het New England Journal of Medicine, omvatte 338 volwassenen met obesitas of overgewicht in combinatie met een gewichtsgerelateerde gezondheidsaandoening.
Na 48 weken varieerde de gemiddelde gewichtsafname van ongeveer 8,7% bij een dosis van 1 milligram retatrutide tot 24,2% bij een dosis van 12 milligram, vergeleken met 2,1% bij de placebogroep. In de groep die een dosis van 8 milligram retatrutide kreeg, bedroeg het gewichtsverlies 22,8%.
Recente resultaten uit fase 3 laten nog grotere gewichtsverliezen zien.
In de TRIUMPH-1-studie verloren deelnemers die een dosis van 12 milligram kregen na 80 weken gemiddeld 28,3% van hun lichaamsgewicht, terwijl degenen die een dosis van 9 milligram kregen 25,9% verloren en degenen die een dosis van 4 milligram kregen 19,0% van hun lichaamsgewicht. Ongeveer 45,3% van de deelnemers die een dosis van 12 milligram kregen, bereikte een gewichtsverlies van ten minste 30%.
In een ander onderzoek bereikten deelnemers met een body mass index (BMI) van ten minste 35 bij aanvang, die de behandeling voortzetten, na 104 weken bij de dosis van 12 milligram een gemiddelde gewichtsafname van ongeveer 30,3%.
Deze resultaten zijn bijzonder opmerkelijk omdat gewichtsverlies van deze omvang traditioneel wordt geassocieerd met intensieve behandelingen tegen obesitas, waaronder bariatrische chirurgie.
2. Verbeteringen in de bloedglucosespiegels
Retatrutide wordt ook onderzocht bij mensen met diabetes type 2.
In de fase 3-studie TRIUMPH-2 vertoonden deelnemers met obesitas of overgewicht en diabetes type 2 na 80 weken een gemiddeld gewichtsverlies van 12,7%, 19,1% en 20,8% bij doses van respectievelijk 4 milligram, 9 milligram en 12 milligram na 80 weken, vergeleken met 4,0% bij placebo. De hoogste doses leidden ook tot een gemiddelde daling van het geglycosyleerde hemoglobine met maximaal ongeveer 1,6 procentpunt.
Deze resultaten wijzen erop dat het retatrutide-peptidemedicijn effecten heeft die verder reiken dan gewichtsverlies en dat het de algehele metabole controle verbetert.
3. Verbeteringen bij aandoeningen die verband houden met obesitas
In het ontwikkelingsprogramma wordt onderzocht of aanzienlijk gewichtsverlies en metabole verbeteringen leiden tot verbeteringen bij aandoeningen die verband houden met obesitas.
Zo is in fase-3-studies melding gemaakt van verbeteringen in pijn bij knieartrose en matige tot ernstige obstructieve slaapapneu. In TRIUMPH-1 verminderde de dosis van 12 milligram de pijn bij knieartrose met maximaal 73,1% op de pijnschaal van het onderzoek en verminderde de ernst van matige tot ernstige obstructieve slaapapneu met maximaal 60,6%.
Deze resultaten zijn veelbelovend, maar mogen niet worden geïnterpreteerd als bewijs dat retatrutide momenteel een goedgekeurd geneesmiddel is voor de behandeling van deze twee aandoeningen.
4. Veranderingen in cardiovasculaire en metabole risicofactoren
Retatrutide heeft ook gunstige veranderingen teweeggebracht in verschillende risicofactoren die verband houden met cardiometabole aandoeningen.
In de fase-3 TRIUMPH-3-studie ging de dosis van 12 milligram gepaard met een gemiddelde afname van ongeveer 37,0% in triglyceriden, 16,5% in het niet-HDL-cholesterol, 9,3 millimeter kwik in de systolische bloeddruk, 19,0 centimeter in de tailleomtrek en 51,2% in het hooggevoelige C-reactieve proteïne.
Veranderingen in risicofactoren mogen echter niet automatisch worden geïnterpreteerd als bewijs dat retatrutide hartaanvallen, beroertes of cardiovasculaire sterfte voorkomt.
Bijwerkingen van het peptidemedicijn retatrutide
De belangrijkste bijwerkingen die tot nu toe zijn waargenomen, hebben betrekking op het maag-darmstelsel.
In de fase-2-studie kwamen gastro-intestinale bijwerkingen vaker voor bij hogere doseringen en traden ze op tijdens de dosisverhoging. Door te beginnen met een lagere dosis konden deze problemen worden verminderd.
1. Misselijkheid
Misselijkheid was de meest gemelde bijwerking van retatrutide.
In de fase-2-studie trad misselijkheid op bij ongeveer 27% van de deelnemers die retatrutide gebruikten.
2. Diarree
In de fase-2-studie trad bij ongeveer 13% van de deelnemers die met retatrutide werden behandeld diarree op. Hogere doseringen leidden tot meer gastro-intestinale symptomen.
Ernstige of aanhoudende diarree kan uitdroging veroorzaken, vooral als deze gepaard gaat met braken.
3. Braken
Bij ongeveer 10% van de deelnemers die in het fase-2-onderzoek met retatrutide werden behandeld, trad braken op. Bij de hoogste dosis werd dit bij ongeveer 19% van de deelnemers gemeld.
4. Constipatie
Constipatie trad op bij ongeveer 9% van de deelnemers die in de fase-2-studie met retatrutide werden behandeld en kwam vaker voor bij hogere doseringen.
5. Verminderde eetlust en snel een vol gevoel
Verminderde eetlust is een gewenst farmacologisch effect, omdat eetlustonderdrukking bijdraagt aan gewichtsverlies. Overmatige eetlustonderdrukking kan echter problematisch worden als u niet in staat bent voldoende te eten of een adequate voeding in stand te houden.
In de fase-2-studie werd bij ongeveer 18% van de met retatrutide behandelde deelnemers verminderde eetlust gemeld, terwijl bij ongeveer 5% een vroeg verzadigingsgevoel werd gemeld.
6. Verhoogde hartslag
Retatrutide veroorzaakte in de fase-2-studie een dosisafhankelijke toename van de hartslag. De toename bereikte een piek na ongeveer 24 weken en nam daarna weer af.
Dit is een van de redenen waarom de cardiovasculaire veiligheid zorgvuldig wordt geëvalueerd tijdens het ontwikkelingsproces van het geneesmiddel.
7. Veranderingen in pancreasenzymen en pancreatitis
Bij sommige deelnemers traden verhogingen op van pancreasenzymen zoals lipase en amylase. De meeste verhogingen van de enzymwaarden waren asymptomatisch, hoewel zich in de fase 2-studie één ernstig geval van acute pancreatitis voordeed.
Dit voorval betekent niet dat pancreatitis een veelvoorkomende bijwerking is, maar medisch toezicht is belangrijk.
8. Ernstige bijwerkingen
In het fase-2-onderzoek traden ernstige bijwerkingen op bij ongeveer 4% van zowel de groep die retatrutide gebruikte als de groep die placebo gebruikte. Bijwerkingen leidden tot stopzetting van de behandeling bij ongeveer 6% tot 16% van de deelnemers die retatrutide gebruikten, vergeleken met geen enkele in de groep die placebo gebruikte.
De fase-2-studie was echter relatief kleinschalig en kan geen uitsluitsel geven over de frequentie van zeldzame of vertraagd optredende bijwerkingen. Grotere fase-3-studies zijn daarom belangrijk voor het vaststellen van de veiligheidsgegevens op langere termijn.
Discussion about this post