Buikpijn in combinatie met kortademigheid en vermoeidheid kan wijzen op ernstige aandoeningen zoals hartproblemen, longproblemen zoals een longembolie of ernstige infecties. Deze drie symptomen kunnen echter ook veroorzaakt worden door bloedarmoede, lever- of galblaasaandoeningen of maag-darmstoornissen. Omdat deze symptomen afkomstig kunnen zijn van verschillende lichaamssystemen, is een spoedig medisch onderzoek essentieel om de oorzaak vast te stellen.
Veelvoorkomende aandoeningen die buikpijn met kortademigheid en vermoeidheid veroorzaken.
1. Longembolie
Een longembolie is een bloedstolsel dat naar de bloedvaten van de longen reist en de bloedtoevoer blokkeert. Door de geblokkeerde bloedcirculatie in de longen wordt de zuurstofvoorziening van het lichaam verminderd en wordt ademhalen moeilijk. Deze aandoening veroorzaakt kortademigheid en snelle vermoeidheid. Sommige mensen ervaren ook pijn of ongemak in de bovenbuik, omdat het middenrif, de onderkant van de borstkas en de bovenbuik met dezelfde zenuwen verbonden zijn en omdat de longen en het longvlies zich net boven de bovenbuik bevinden. Een longembolie kan duizeligheid en in ernstige gevallen flauwvallen veroorzaken.
De meeste gevallen van longembolie beginnen met bloedstolsels in de aderen van het been. Risicofactoren zijn onder andere een recente lange reis of langdurige bedrust, een operatie, kanker, zwangerschap, hormonale medicijnen en sommige erfelijke stollingsstoornissen.
Diagnose van een longembolie: Artsen beoordelen eerst uw risico en meten uw vitale functies. Veelvoorkomende onderzoeken zijn een röntgenfoto van de borstkas, een bloedtest (D-dimeer) om de stollingsactiviteit te controleren, een elektrocardiogram (ECG) om de hartbelasting te meten en een CT-angiografie (CT-angiografie) om stolsels in de longslagaders op te sporen. Soms gebruiken artsen een echografie van de beenaders om het oorspronkelijke stolsel te vinden. Als uw toestand instabiel is, kunnen ze met de behandeling beginnen terwijl het onderzoek loopt.
Behandeling: Artsen behandelen de meeste gevallen van longembolie met bloedverdunners om verdere stolling te voorkomen. Bij zeer grote of levensbedreigende stolsels kan een arts bloedstolseloplossende medicatie gebruiken of een ingreep uitvoeren om het stolsel te verwijderen. Artsen zoeken ook naar de onderliggende oorzaak en behandelen deze, en geven zuurstof als uw zuurstofgehalte laag is.
2. Acuut coronair syndroom (hartaanval en instabiele angina pectoris)
Een acuut coronair syndroom treedt op wanneer de bloedtoevoer naar een deel van de hartspier plotseling afneemt, meestal doordat een kransslagader vernauwt of een bloedstolsel vormt. Veel mensen ervaren pijn op de borst, kortademigheid en vermoeidheid. Sommige mensen hebben pijn die uitstraalt naar de bovenbuik of een gevoel alsof ze indigestie hebben. Omdat de hartspier zuurstof nodig heeft om te functioneren, veroorzaakt een verminderde bloedtoevoer vermoeidheid en ademhalingsproblemen.
Een kransslagader raakt vernauwd door plaque, en een plotselinge scheuring van de plaque in combinatie met de vorming van een bloedstolsel blokkeert de bloedstroom. Risicofactoren zijn onder andere hoge bloeddruk, roken, diabetes, een hoog cholesterolgehalte, een hogere leeftijd en een familiaire aanleg voor hart- en vaatziekten.
Diagnose: Artsen bekijken de medische voorgeschiedenis en meten de vitale functies. Belangrijke onderzoeken zijn onder andere een elektrocardiogram (ECG) om veranderingen op te sporen die wijzen op schade aan de hartspier, en bloedonderzoek om de eiwitten te meten die vrijkomen uit de beschadigde hartspier. Artsen laten ook een röntgenfoto van de borstkas maken en kunnen coronaire beeldvorming of een invasieve coronaire angiografie uitvoeren als ze een hartaanval vermoeden. Een snelle diagnose is belangrijk omdat een vroege behandeling de prognose verbetert.
Behandeling: Als artsen een hartaanval vaststellen, geven ze medicijnen om het bloed te verdunnen en de vorming van bloedstolsels te verminderen, de pijn te verlichten en de bloedstroom te herstellen. Het herstellen van de bloedstroom kan een spoedoperatie aan de kransslagader vereisen om deze te openen en een stent te plaatsen. Artsen behandelen ook hartfalen of een lage bloeddruk, wat soms gepaard gaat met een ernstige hartaanval.
3. Longontsteking in de onderkwab en longontsteking gerelateerd aan een buikinfectie
Een infectie in het onderste deel van de longen kan het middenrif irriteren en pijn in de bovenbuik veroorzaken. De infectie maakt ademhalen moeilijk en leidt tot vermoeidheid. Infecties in de buikholte onder het middenrif, zoals een subfrenisch abces, kunnen ook het longvlies ontsteken en dezelfde symptomen veroorzaken.
Bacteriën, virussen of, minder vaak, schimmels veroorzaken long- of subdiafragmatische infecties. Aspiratie van maaginhoud, een verzwakt immuunsysteem of verspreiding van een infectie vanuit de buikholte veroorzaken infecties in de onderkwab van de long.
4. Acute pancreatitis
Acute pancreatitis is een ontsteking van de alvleesklier die ernstige pijn in de bovenbuik veroorzaakt. De ontstekingsreactie kan de longen aantasten en in ernstige gevallen leiden tot ademhalingsproblemen, vochtophoping in de longvlies of een ernstig zuurstoftekort. Deze aandoening veroorzaakt ook aanzienlijke vermoeidheid.
De meest voorkomende oorzaken van acute pancreatitis zijn galstenen die de afvoerbuis van de alvleesklier blokkeren en overmatig alcoholgebruik. Bepaalde medicijnen, een hoog vetgehalte in het bloed, medische ingrepen, infecties en trauma kunnen ook pancreatitis veroorzaken.
5. Diabetische ketoacidose (extreem hoge bloedsuikerspiegel met zuurvorming)
Diabetische ketoacidose is een metabole noodsituatie waarbij een tekort aan het hormoon insuline leidt tot een hoge bloedsuikerspiegel en de aanmaak van zure moleculen. Patiënten ontwikkelen buikpijn, een snelle, diepe ademhaling doordat het lichaam probeert het zuur af te voeren, en vermoeidheid. Het ademhalingspatroon is vaak kenmerkend omdat er diep en snel wordt geademd om dit te compenseren.
Oorzaak: Een tekort aan insuline als gevolg van een gemiste insulinebehandeling, nieuw ontstane diabetes, een infectie, een ernstige ziekte of bepaalde medicijnen kan diabetische ketoacidose veroorzaken.
Diagnose: Artsen controleren de bloedglucose, bloedketonen of urineketonen, arteriële bloedgassen om de zuurgraad te meten en elektrolyten, omdat een laag kaliumgehalte en andere onevenwichtigheden vaak voorkomen. Artsen zoeken ook naar de oorzaak, zoals een infectie.
Behandeling: Artsen behandelen diabetische ketoacidose met ziekenhuisopname, intraveneuze vochttoediening, insuline-infusie en zorgvuldige elektrolytenaanvulling. Artsen sporen ook de oorzaak op en behandelen deze. Bij snelle behandeling herstellen de meeste mensen, maar deze aandoening kan levensbedreigend zijn als de behandeling wordt uitgesteld.
6. Intra-abdominale sepsis en peritonitis (bijvoorbeeld geperforeerde maagzweer, appendicitis met uitzaaiingen, abdominaal abces)
Wanneer een orgaan in de buikholte geïnfecteerd raakt en de infectie zich door de buikholte verspreidt, spreekt men van peritonitis of intra-abdominale sepsis. De ernstige ontsteking, koorts en vochtverschuivingen veroorzaken vermoeidheid en soms een snelle ademhaling. Een zeer sterke ontstekingsreactie kan de longen aantasten en kortademigheid veroorzaken. Peritonitis veroorzaakt direct hevige buikpijn.
Oorzaak: Een geperforeerde darm, een gescheurde blindedarm, een ontstoken galblaas of een andere infectie in de buikholte kan peritonitis veroorzaken. Ook een lekkage na een buikoperatie of trauma kan de oorzaak zijn.
7. Hartfalen dat leidt tot levercongestie en buikklachten.
Wanneer het hart niet efficiënt genoeg bloed kan pompen, hoopt vocht zich op in de aderen en vervolgens in de lever en de buikholte. Deze aandoening veroorzaakt een opgeblazen gevoel in de buik, ongemak of pijn door een vergrote en gezwollen lever en door ascites (vochtophoping in de buikholte). Hartfalen veroorzaakt ook kortademigheid en vermoeidheid, omdat het hart niet genoeg zuurstofrijk bloed kan leveren om aan de behoeften te voldoen.
Langdurig hoge bloeddruk, coronaire hartziekte, hartklepaandoeningen of hartspieraandoeningen kunnen leiden tot hartfalen.
Diagnose: Artsen gebruiken lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek (inclusief bepaling van natriuretische peptiden), röntgenfoto van de borstkas, echocardiografie om de hartfunctie te beoordelen en beeldvormend onderzoek van de buik als er een vermoeden bestaat van ascites of levercongestie.
Behandeling: Artsen behandelen hartfalen met medicijnen die vochtophoping verminderen en de belasting van het hart verlagen, in sommige gevallen met behulp van implanteerbare apparaten en door aanpassingen in de levensstijl. Als de vochtophoping in de buikholte ernstig wordt, kunnen artsen vocht afvoeren of specifieke behandelingen voor de oorzaak geven. De behandeling van hartfalen verbetert meestal de kortademigheid en vermoeidheid.
8. Ernstige gastro-intestinale bloeding die bloedarmoede veroorzaakt
Grote of aanhoudende bloedingen in de maag, dunne of dikke darm kunnen leiden tot ijzertekort en een laag aantal rode bloedcellen. Een laag aantal rode bloedcellen vermindert de zuurstofvoorziening aan de weefsels. U voelt zich daardoor moe en kortademig bij inspanning. Buikpijn kan een gevolg zijn van de onderliggende oorzaak van de bloeding, zoals een maagzweer of diverticulitis.
Oorzaken zijn onder andere bloedende maagzweren, gastritis, bloedingen in de dikke darm (waaronder diverticulitis of darmkanker) en vaatbeschadigingen. Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen en sommige andere medicijnen verhogen het risico op bloedingen.
9. Pneumothorax (klaplong)
Een pneumothorax ontstaat wanneer er lucht ontsnapt in de ruimte tussen de long en de borstwand, waardoor de long gedeeltelijk inklapt. Meestal ervaar je plotselinge kortademigheid en scherpe pijn op de borst. Sommige mensen voelen ook pijn in de bovenbuik of de maagstreek. Je voelt je ook moe door de verhoogde ademarbeid.
Oorzaak: Een pneumothorax kan spontaan ontstaan, na een trauma aan de borstkas of na ingrepen waarbij de long wordt geperforeerd. Een onderliggende longaandoening verhoogt het risico.
Diagnose: Artsen gebruiken een röntgenfoto van de borstkas of een CT-scan om de diagnose te bevestigen. Klinisch onderzoek toont vaak verminderde ademgeluiden aan de aangedane zijde.
Behandeling: Bij een kleine pneumothorax volstaat observatie en zuurstoftherapie. Een grote pneumothorax of spanningspneumothorax vereist drainage met een naald of een thoraxdrain en soms een operatie.
Als u kortademigheid, buikpijn en vermoeidheid ervaart die nieuw zijn, verergeren of ernstig zijn, moet u zo snel mogelijk een arts raadplegen.
Discussion about this post