Onze benen en voeten maken elke dag duizenden kleine bewegingen, dus zelfs als je gezond bent, kun je af en toe last krijgen van ongemak. Een kramp in de kuit na het sporten heeft bijvoorbeeld een eenvoudige oorzaak. Herhaaldelijke krampen in de kuiten, gepaard gaande met een tintelend gevoel of gevoelloosheid in de voeten, verdienen echter meer aandacht, omdat deze twee symptomen soms wijzen op een probleem met zenuwen, spieren, de bloedsomloop, lichaamsvloeistoffen of de stofwisseling.
Een kuitkramp is een plotselinge, onwillekeurige en pijnlijke samentrekking van één of meer kuitspieren. Krampen treden vaak op tijdens of na lichamelijke activiteit of ’s nachts terwijl u slaapt. Strakke kuitspieren, uitdroging, verstoringen van de elektrolytenbalans, bepaalde medicijnen, zenuwaandoeningen en sommige medische aandoeningen kunnen bijdragen aan terugkerende krampen.
Een tintelend gevoel is een abnormaal gevoel, zoals een prikkelend of branderig gevoel, of een verminderd gevoel. Problemen met de perifere zenuwen zijn een belangrijke oorzaak, vooral wanneer de symptomen geleidelijk in de voeten beginnen en zich later naar boven uitbreiden naar de benen. Diabetes is een van de meest voorkomende oorzaken van schade aan de perifere zenuwen.
Het feit dat u beide symptomen heeft, betekent niet automatisch dat u een ernstige ziekte heeft. Ze kunnen om relatief eenvoudige redenen optreden, maar aanhoudende of verergerende symptomen moeten door een zorgverlener worden beoordeeld.
Oorzaken van veelvuldige krampen in de kuiten en tintelingen in de voeten
1. Perifere neuropathie
Perifere neuropathie treedt op wanneer zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg beschadigd raken of niet meer goed functioneren. Schade aan sensorische zenuwen kan een tintelend gevoel, prikkelend gevoel, gevoelloosheid of abnormale gevoeligheid in de voeten veroorzaken. Schade aan motorische zenuwen kan spierzwakte en soms spierkrampen veroorzaken.
Daarom kunt u zowel last hebben van krampen in de kuiten als van tintelingen in de voeten, omdat een zenuwaandoening zowel het gevoel als de spiercontrole kan beïnvloeden. Het kan zijn dat u eerst een tintelend gevoel in de tenen opmerkt, terwijl u tegelijkertijd last heeft van krampen in de kuiten of spierzwakte in de kuitspieren.
Diabetes is een bijzonder belangrijke oorzaak. Diabetische perifere neuropathie begint vaak in de voeten en benen en kan een tintelend gevoel, een branderig gevoel, krampen, pijn, gevoelloosheid en spierzwakte veroorzaken. De symptomen kunnen ’s nachts sterker merkbaar zijn.
Andere oorzaken van perifere neuropathie zijn onder meer alcoholgerelateerde zenuwbeschadiging, vitaminetekorten, nierziekte, leverziekte, een traag werkende schildklier, auto-immuunziekten, infecties, bepaalde chemotherapie-medicijnen, toxines, erfelijke aandoeningen en lichamelijk letsel.
2. Lage calcium-, magnesium- of kaliumspiegels
Elektrolyten zijn mineralen die helpen bij de communicatie tussen zenuwen en spieren en ervoor zorgen dat spieren zich normaal kunnen samentrekken en ontspannen. Lage calcium-, magnesium- of kaliumspiegels kunnen bijdragen aan spierkrampen.
Een laag calciumgehalte is een veelvoorkomende oorzaak. Hypocalciëmie kan spierkrampen, spasmen en een tintelend gevoel in de vingers en voeten veroorzaken. Zeer lage calciumspiegels kunnen leiden tot ernstigere spierspasmen en andere neurologische problemen.
Deze twee symptomen treden samen op omdat afwijkende mineralengehaltes de zenuwen ongewoon prikkelbaar kunnen maken en tegelijkertijd de normale spiercontractie kunnen verstoren. Oorzaken van afwijkende mineralengehaltes zijn onder meer bepaalde nieraandoeningen, medicijnen, vitaminetekorten, braken, diarree, overmatig zweten en andere aandoeningen die de vocht- of mineralenbalans verstoren.
U moet niet automatisch aannemen dat u een magnesium- of kaliumsupplement nodig hebt. Het innemen van een te grote hoeveelheid supplementen kan ook schadelijk zijn, en de juiste behandeling hangt af van uw daadwerkelijke mineralengehaltes in het bloed en de onderliggende oorzaak.
3. Uitdroging en hevig zweten
Te veel vocht verliezen door zware inspanning, warm weer, braken, diarree of overmatig zweten verhoogt het risico op spierkrampen. Vochtverlies kan ook gepaard gaan met het verlies van elektrolyten, wat de prikkelbaarheid van de spieren nog verder kan vergroten.
Een tintelend gevoel treedt op wanneer uitdroging gepaard gaat met afwijkingen in de elektrolytenbalans. Zo kan een aanzienlijk verlies van calcium, magnesium of kalium de normale zenuwsignalering en spierfunctie verstoren.
Een aanhoudend tintelend gevoel nadat u van uitdroging bent hersteld, moet echter niet automatisch aan uitdroging worden toegeschreven. Er moet mogelijk worden onderzocht of er een andere oorzaak is, zoals perifere neuropathie.
4. Zenuwbeknelling in de onderrug of het been
Een zenuw kan geïrriteerd of bekneld raken door een probleem met de wervelkolom, een letsel, zwelling of een andere structurele afwijking. Een beknelde zenuw kan pijn, een tintelend gevoel, gevoelloosheid, spierzwakte en spierkrampen veroorzaken in het gebied dat door die zenuw wordt aangestuurd.
Een probleem met een zenuwwortel in de onderrug kan bijvoorbeeld abnormale sensaties veroorzaken die zich vanuit de rug of de bil uitstrekken naar het been en de voet. Als de aangetaste zenuw ook de kuitspieren aanstuurt, kunnen abnormale zenuwsignalen bijdragen aan spierspasmen of krampen.
Symptomen die worden veroorzaakt door zenuwbeknelling zijn vaak aan één kant duidelijker merkbaar en kunnen veranderen bij bepaalde houdingen of bewegingen.
5. Perifere arteriële ziekte
Perifere arteriële ziekte treedt op wanneer de slagaders die de benen van bloed voorzien vernauwd raken, waardoor de bloedstroom afneemt. Een typisch symptoom is terugkerende pijn in de benen of krampen tijdens het lopen of sporten, die afnemen nadat je bent gestopt en hebt gerust.
Een verminderde bloedtoevoer kan zowel spieren als zenuwen aantasten. Spieren die tijdens inspanning onvoldoende zuurstof krijgen, kunnen pijn gaan doen of verkrampen, terwijl een slechte doorbloeding kan bijdragen aan zenuwstoornissen en abnormale gewaarwordingen zoals gevoelloosheid of tintelingen.
Als je regelmatig last hebt van krampen in je kuiten na het lopen van een bepaalde afstand en deze verdwijnen na rust, moet je een medisch onderzoek laten uitvoeren in plaats van aan te nemen dat het probleem simpelweg spiervermoeidheid is.
6. Bepaalde medicijnen
Sommige medicijnen kunnen spierkrampen veroorzaken. Voorbeelden hiervan zijn bepaalde medicijnen die worden gebruikt om het cholesterolgehalte te verlagen (atorvastatine, simvastatine, rosuvastatine, pravastatine), diuretica (hydrochloorthiazide, chloortalidon, furosemide, bumetanide), sommige geneesmiddelen die de bloeddruk beïnvloeden (amlodipine, metoprolol, atenolol, lisinopril, losartan) en diverse andere geneesmiddelen.
Sommige geneesmiddelen kunnen ook schade aan de perifere zenuwen veroorzaken. Chemotherapie is een belangrijk voorbeeld, en bepaalde andere geneesmiddelen kunnen de zenuwfunctie beïnvloeden.
Krampen in de kuiten en een tintelend gevoel in de voeten kunnen daarom het gevolg zijn van een geneesmiddel dat spieren en zenuwen beïnvloedt, of van een geneesmiddel dat een elektrolytenstoornis veroorzaakt die vervolgens beide systemen beïnvloedt.
Stop niet op eigen initiatief met het innemen van een voorgeschreven geneesmiddel. Als uw symptomen zijn begonnen na het starten, stoppen of wijzigen van een geneesmiddel, vertel dit dan aan uw arts.
7. Traag werkende schildklier
Een traag werkende schildklier kan gepaard gaan met spierkrampen en problemen met de perifere zenuwen.
Lage schildklierhormoonspiegels kunnen de spier- en zenuwfunctie beïnvloeden. U kunt daarom last krijgen van spierstijfheid of spierkrampen in combinatie met abnormale gewaarwordingen in de voeten.
Andere symptomen die wijzen op een traag werkende schildklier zijn onder meer ongewone vermoeidheid, het ongewoon koud hebben, constipatie, gewichtsveranderingen en vertraagde reflexen. Een bloedonderzoek kan helpen vaststellen of een schildklierafwijking bijdraagt aan de symptomen.
8. Nier- of leveraandoeningen
Nier- en leveraandoeningen kunnen bijdragen aan spierkrampen en problemen met de perifere zenuwen. Een nierziekte kan de elektrolyten- en mineralenspiegels verstoren, terwijl de ophoping van stofwisselingsafvalstoffen kan leiden tot zenuwbeschadiging. Perifere neuropathie komt vooral vaak voor bij mensen die dialyse ondergaan vanwege een vergevorderde nierziekte.
Leverziekte en overmatig alcoholgebruik kunnen ook in verband worden gebracht met terugkerende spierkrampen en zenuwbeschadiging.
Deze twee symptomen kunnen dus via verschillende mechanismen ontstaan, waaronder elektrolytenverstoringen, metabolische veranderingen, voedingstekorten en directe zenuwbeschadiging.
9. Vitaminegebrek
Bepaalde vitaminetekorten kunnen de perifere zenuwen beschadigen. Een tekort aan vitamine B12 is een veelvoorkomende oorzaak van neuropathie en kan een tintelend gevoel en gevoelloosheid in de voeten veroorzaken.
Voedingsproblemen kunnen ook bijdragen aan spiersymptomen. Wanneer een tekort de normale zenuwsignalering en spierfunctie verstoort, kunnen tintelingen en krampen tegelijkertijd optreden.
Een evenwichtige voeding levert doorgaans de benodigde voedingsstoffen, maar vitaminetekorten kunnen ontstaan door beperkte diëten, slechte opname, maag-darmaandoeningen (bijvoorbeeld: coeliakie, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en chronische gastritis), bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld: metformine, protonpompremmers zoals omeprazol en anticonvulsiva zoals fenytoïne), of andere medische aandoeningen (bijvoorbeeld: chronische nierziekte, chronische leverziekte en alcoholisme). Bloedonderzoek helpt bij het vaststellen van een vitaminetekort.
10. Overmatige of ongebruikelijke lichamelijke activiteit
Intensieve lichaamsbeweging kan tijdens de activiteit of in de uren daarna krampen in de kuiten veroorzaken. Strakke kuitspieren, onvoldoende conditie, langdurig zitten en een plotselinge toename van de inspanning verhogen de kans op krampen.
Lichaamsbeweging op zich veroorzaakt geen aanhoudend tintelend gevoel in de voeten. Zware inspanning in combinatie met uitdroging, verlies van elektrolyten of tijdelijke zenuwbeknelling kan echter wel beide symptomen veroorzaken.
Als het tintelende gevoel aanhoudt terwijl u rust of herhaaldelijk optreedt zonder dat u aan het sporten bent, moet er een andere oorzaak worden overwogen.
Wanneer moet u naar de dokter gaan?
De twee symptomen – krampen in de kuiten en een tintelend gevoel in de voeten – moeten medisch worden onderzocht als ze steeds terugkeren, erger worden, je slaap verstoren of geen duidelijke oorzaak hebben.
Maak een afspraak met een arts als:
- U herhaaldelijk last heeft van krampen in de kuiten, gepaard gaande met een aanhoudend tintelend gevoel, een branderig gevoel of gevoelloosheid.
- U een tintelend gevoel ervaart dat zich geleidelijk vanuit uw voeten naar uw benen uitbreidt.
- U last heeft van spierzwakte, moeite met lopen, een slecht evenwicht of vaak valt.
- U symptomen ervaart die beide voeten betreffen zonder duidelijke tijdelijke oorzaak.
- U herhaaldelijk last heeft van krampen in de kuiten tijdens het lopen, die verminderen wanneer u rust.
- De twee symptomen treden op nadat u bent begonnen met het innemen van een medicijn of van medicijn bent veranderd.
- Terugkerende krampen verstoren uw slaap aanzienlijk.
- Deze twee symptomen blijven aanhouden ondanks voldoende vochtinname, redelijke lichaamsbeweging en regelmatige rekoefeningen.
Plotselinge gevoelloosheid in een heel been, vooral wanneer dit gepaard gaat met zwakte, verlamming, verwardheid, moeite met spreken, duizeligheid of ernstige hoofdpijn, vereist onmiddellijke medische beoordeling.
U moet ook onmiddellijk medische hulp inroepen bij een pijnlijke, gezwollen kuit, vooral wanneer de zwelling en de symptomen zich voornamelijk aan één kant voordoen. Een diepe veneuze trombose kan krampen of pijn in één kuit veroorzaken, samen met zwelling, warmte en verkleuring van de huid.
Als pijn of zwelling in de kuit gepaard gaat met pijn op de borst of kortademigheid, zoek dan onmiddellijk medische hulp, omdat een bloedstolsel naar de longen kan worden meegevoerd en een levensbedreigende longembolie kan veroorzaken.
Discussion about this post