Behandeling van buikpijn bij knokkelkoorts

Buikpijn is een veelvoorkomend symptoom van knokkelkoorts. Het kan een goedaardige pijn zijn die verband houdt met de virale infectie zelf, of het kan wijzen op complicaties die dringende medische aandacht vereisen. Omdat knokkelkoorts bloedvatbreekbaarheid, een laag aantal bloedplaatjes en plasmalekken kan veroorzaken, moet bij de behandeling van buikpijn een evenwicht worden gevonden tussen verlichting en veiligheid.

Waarom veroorzaakt dengue-koorts buikpijn?

Buikpijn bij dengue kan ontstaan door verschillende mechanismen:

Ontstekingsirritatie of spierpijn geassocieerd met koorts en virale infectie.
Vergrote lever (hepatomegalie) door virale hepatitis.
Capillaire lekkage en plasma-accumulatie in de buikholte.
Acalculous cholecystitis (ontstoken galblaas zonder stenen) als gevolg van dengue-gerelateerde ontsteking.
Pancreatitis, hepatitis of andere orgaanbetrokkenheid kunnen ook gepaard gaan met pijn.
In zeldzame gevallen kan de pijn lijken op acute aandoeningen (bijv. blindedarmontsteking), wat tot diagnostische verwarring kan leiden.

Behandeling van buikpijn bij patiënten met dengue

Onmiddellijke klinische evaluatie

Als u dengue heeft en aanzienlijke buikpijn, zal uw arts:

De symptomen en het tijdstip beoordelen. Pijn die sterk toeneemt, gelokaliseerd is (bijv. rechtsonder) of gepaard gaat met een opgeblazen gevoel of spierstijfheid, moet zorgvuldig worden geëvalueerd.
De vitale functies controleren: bloeddruk, hartslag, temperatuur en tekenen van shock of verslechtering.
Laboratoriumtests. Deze tests omvatten een volledig bloedbeeld (bloedplaatjes, hematocriet), leverfunctietests en ontstekingsmarkers.
Beeldvorming: Echografie wordt vaak gebruikt om verdikking van de galblaaswand, vrij vocht of orgaanontsteking op te sporen. Een CT-scan kan helpen in moeilijke gevallen.

Pijn alleen is niet automatisch een reden voor een operatie; de meeste gevallen reageren goed op conservatieve behandeling.

Conservatieve behandeling (eerste lijn)

Rust en monitoring

Bedrust om de metabolische behoefte te verminderen en het immuunsysteem de infectie te laten bestrijden.
Nauwlettende monitoring: frequente controle van symptomen, urineproductie en vitale functies.

Pijnverlichting

Acetaminophen (paracetamol) is het pijnstillende middel bij uitstek voor dengue-gerelateerde pijn, waaronder buikpijn. De algemene doseringsrichtlijn is 10-15 mg/kg om de 4-6 uur, met een maximum van 4 g/dag voor volwassenen (voor kinderen moet de dosering worden verlaagd).
Vermijd aspirine en niet-steroïde ontstekingsremmers zoals ibuprofen of naproxen, omdat deze het risico op bloedingen kunnen verhogen en trombocytopenie (laag aantal bloedplaatjes) kunnen verergeren.
Bij ernstige pijn die niet reageert op paracetamol, kunnen onder streng medisch toezicht opioïden worden gebruikt.

Vochtbalans

Dengue veroorzaakt vaak uitdroging als gevolg van koorts, braken en slechte vochtopname. Een goede vochtbalans is van cruciaal belang:
Moedig voldoende orale vochtopname aan als de patiënt kan drinken. Volwassenen moeten ongeveer 2,5 liter per dag of meer drinken, aangepast aan hun lichaamsgrootte.
Orale rehydratatieoplossingen helpen de elektrolytenbalans in stand te houden.
Als de patiënt geen vocht verdraagt of tekenen van uitdroging of shock vertoont, kan intraveneuze vloeistoftherapie nodig zijn. Vloeistoffen worden voorzichtig toegediend om overbelasting te voorkomen, vooral omdat plasmalek een risico is bij dengue.

Dieet en maag- en darmcomfort

Bied lichte, licht verteerbare maaltijden aan wanneer de patiënt deze kan verdragen, om de maag- en darmbelasting te verminderen.
Vermijd vette, gekruide of zware maaltijden die misselijkheid of buikpijn kunnen verergeren.
Kleine, frequente maaltijden zijn tijdens het herstel vaak beter dan grote maaltijden.

Waarschuwingssignalen die dringende zorg vereisen

Buikpijn kan een waarschuwingssignaal zijn voor ernstige dengue. Zoek dringend medische hulp als:

De pijn ernstig en aanhoudend is.
De pijn snel toeneemt.
De pijn gepaard gaat met een opgeblazen gevoel of gespannen buikspieren.
De pijn gepaard gaat met braken, zwarte teerachtige ontlasting, bloed in het braaksel of melena
De pijn gepaard gaat met tekenen van shock: zwakke pols, koude ledematen of prikkelbaarheid
De pijn gepaard gaat met een aanzienlijke daling van het aantal bloedplaatjes en een stijging van het hematocriet (wat wijst op plasma-lekkage).

In deze scenario’s moeten patiënten vaak in het ziekenhuis worden opgenomen voor intensieve monitoring, vochtbeheer en mogelijk ondersteuning met bloedproducten.

De rol van beeldvorming en consultatie

Bij de meeste denguepatiënten met buikpijn laat beeldvorming eerder goedaardige of inflammatoire veranderingen zien dan chirurgische noodsituaties.

Echografie kan verdikking van de galblaaswand (wat wijst op acalculeuze cholecystitis) of vrij vocht in de buik aantonen.
In complexe gevallen waarin de diagnose onduidelijk is, kan een CT-scan nodig zijn.
Chirurgische ingrepen zijn zelden nodig en de meeste patiënten herstellen met conservatieve zorg.

Speciale groepen

Kinderen, zwangere patiënten of patiënten met chronische lever-/long-/hartaandoeningen kunnen speciale vochtregulering en nauwlettender toezicht nodig hebben.

Patiënten met ernstige leverproblemen kunnen aangepaste doses paracetamol en regelmatige controle van de leverfunctie nodig hebben.