Een plotselinge kramp in de kuitspieren veroorzaakt vaak pijn en ongerustheid, vooral als je je op dat moment ook uit balans of duizelig voelt. Kuitkrampen in combinatie met duizeligheid ontstaan meestal doordat je tijdens het sporten te veel vocht verliest of te lang in de hitte verblijft. In andere gevallen kunnen deze twee symptomen wijzen op een verstoring van de elektrolytenbalans, lage bloeddruk, een hormonale stoornis, een bijwerking van medicijnen of een mogelijk ernstig bloedstolsel.
Een kuitkramp is een plotselinge, onwillekeurige samentrekking van één of beide kuitspieren. De spier kan hard en pijnlijk worden en moeilijk te ontspannen zijn. Kuitkrampen komen vaak voor na het sporten, overbelasting van de spieren, uitdroging of veranderingen in het mineralengehalte. Sommige medicijnen en medische aandoeningen verhogen ook het risico op kuitkrampen.
Duizeligheid kan verschillende sensaties omvatten. U kunt zich licht in het hoofd, flauw, zwak of onvast voelen, of het gevoel hebben dat uw omgeving beweegt. De oorzaak kan variëren van uitdroging en lage bloeddruk tot een lage bloedsuikerspiegel, hartritmestoornissen of aandoeningen die het zenuwstelsel beïnvloeden.
Wanneer kramperige kuiten en duizeligheid samen optreden, is het een belangrijke aanwijzing of beide symptomen zijn begonnen na zweten, sporten, braken, diarree, langdurig staan, een verandering in medicatie of een andere gebeurtenis.
Aandoeningen of ziekten die zowel krampen in de kuiten als duizeligheid veroorzaken
1. Uitdroging en verlies van elektrolyten
Uitdroging is de meest voorkomende oorzaak van krampen in de kuiten die gepaard gaan met duizeligheid. U verliest water en elektrolyten door hevig zweten, braken, diarree, koorts, overmatig plassen of simpelweg door te weinig water te drinken.
Vloeistofverlies vermindert de hoeveelheid bloed die door je lichaam circuleert. Daardoor kan je bloeddruk dalen, vooral wanneer je opstaat, wat duizeligheid veroorzaakt. Tegelijkertijd kan het verlies van natrium en andere elektrolyten de normale spiercontractie en -ontspanning verstoren, waardoor krampen vaker voorkomen.
De behandeling van uitdroging hangt af van de ernst en de oorzaak. Lichte uitdroging kan verbeteren door voldoende vocht in te nemen. Wanneer er aanzienlijke hoeveelheden zout en vocht zijn verloren, kan een orale rehydratatieoplossing geschikter zijn dan gewoon water, omdat deze oplossingen natrium en andere bestanddelen bevatten die de darmen helpen vocht op te nemen. Bij ernstige uitdroging kan behandeling in een zorginstelling met intraveneuze vloeistoffen nodig zijn.
Als u last krijgt van kramp in de kuit, stop dan met uw activiteit, rek de kuit voorzichtig uit en masseer de spier.
2. Hitte-uitputting en hittekrampen
Warm weer kan leiden tot een combinatie van spierkrampen en duizeligheid, vooral wanneer u sport of fysiek werk verricht in een warme omgeving.
Hevig zweten leidt tot verlies van water en zout. Hittekrampen zijn pijnlijke spasmen die vaak in de benen voorkomen, terwijl hitte-uitputting duizeligheid, zwakte, dorst, hevig zweten, hoofdpijn, misselijkheid en verminderde urineproductie kan veroorzaken.
Ons lichaam probeert zichzelf af te koelen door meer bloed naar de huid te sturen en zweet te produceren. Overmatig zweten vermindert de hoeveelheid circulerend vocht en natrium. Een verminderde hoeveelheid circulerend vocht kan de bloeddruk verlagen en duizeligheid veroorzaken, terwijl vocht- en zoutverlies kunnen bijdragen aan pijnlijke spierspasmen.
3. Lage bloeddruk en orthostatische hypotensie
Orthostatische hypotensie betekent dat de bloeddruk overmatig daalt wanneer je vanuit zittende of liggende houding gaat staan. Duizeligheid bij het opstaan is een typisch symptoom.
Kuitkrampen kunnen samen met orthostatische hypotensie optreden wanneer het onderliggende probleem ook uitdroging of elektrolytenverlies veroorzaakt. Krampen kunnen ook het gevolg zijn van bepaalde geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van bloeddruk of andere aandoeningen. Daarom kunnen deze twee symptomen soms wijzen op een gemeenschappelijke onderliggende oorzaak.
Lage bloeddruk kan worden veroorzaakt door uitdroging, bloedverlies, hartproblemen, infecties, endocriene aandoeningen of medicijnen; orthostatische hypotensie treedt daarentegen specifiek op wanneer de bloeddruk daalt na het opstaan, vaak als gevolg van uitdroging, medicijnen of problemen met het zenuwstelsel.
4. Elektrolytenstoornissen
Afwijkende waarden van kalium, magnesium, calcium of natrium kunnen spierkrampen veroorzaken. Sommige gevallen van elektrolytenstoornissen kunnen ook duizeligheid veroorzaken door een daling van de bloeddruk, wat leidt tot zwakte of een verstoord hartritme.
Laag kaliumgehalte
Een laag kaliumgehalte kan spierspasmen, spierzwakte, vermoeidheid en, in ernstige gevallen, hartritmestoornissen veroorzaken. Een hartritmestoornis kan duizeligheid of flauwvallen tot gevolg hebben.
Een laag kaliumgehalte kan ontstaan door braken, diarree, overmatig zweten, bepaalde medicijnen, hormonale stoornissen of bepaalde niergerelateerde problemen.
Voor de diagnose is een bloedonderzoek naar het kaliumgehalte nodig. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen zorgverleners ook het magnesium-, calcium- en natriumgehalte, de bloedsuikerspiegel, de nierfunctie, de hormoonspiegels en het hartritme controleren.
De behandeling bestaat uit het aanpakken van de onderliggende oorzaak en, indien nodig, het aanvullen van kalium. Een licht tekort kan soms worden behandeld met voorgeschreven kaliumsupplementen, terwijl een ernstig tekort ziekenhuisopname en nauwlettende hartbewaking kan vereisen.
Laag calciumgehalte
Een laag calciumgehalte kan spierkrampen, spierspasmen, spierstijfheid en een tintelend gevoel veroorzaken. Ernstige afwijkingen kunnen het zenuwstelsel en het hart aantasten.
De diagnose wordt gesteld door middel van een bloedonderzoek naar het calciumgehalte en onderzoek naar de onderliggende oorzaak van het afwijkende calciumgehalte. De behandeling omvat calciumvervanging en behandeling van de aandoeningen die verantwoordelijk zijn voor het tekort.
Laag magnesiumgehalte
Een laag magnesiumgehalte kan bijdragen aan spierkrampen en -spasmen en kan optreden bij langdurige diarree, slechte voedingsinname, bepaalde medicijnen of andere medische aandoeningen. Zorgverleners zullen het magnesiumgehalte in het bloed meten bij het onderzoeken van onverklaarbare of wijdverspreide krampen.
De behandeling hangt af van de ernst en de onderliggende oorzaak. Het innemen van grote hoeveelheden mineralensupplementen zonder voorafgaand onderzoek kan schadelijk zijn, met name wanneer de nierfunctie is aangetast.
5. Medicatiegerelateerde problemen
Sommige medicijnen kunnen bijdragen aan krampen in de kuiten, duizeligheid of beide. Diuretica kunnen bijvoorbeeld het vocht- en elektrolytenverlies vergroten en daardoor bijdragen aan krampen en een lage bloeddruk. Ook medicijnen die worden gebruikt om het cholesterol te verlagen, worden soms in verband gebracht met symptomen in de beenspieren.
Bloeddrukverlagende medicijnen kunnen duizeligheid veroorzaken wanneer ze de bloeddruk te sterk verlagen, vooral na het opstaan.
6. Bijnierinsufficiëntie
Bijnierinsufficiëntie houdt in dat de bijnieren onvoldoende hormonen produceren, met name cortisol. De ziekte van Addison is een vorm van bijnierinsufficiëntie.
Mensen met bijnierinsufficiëntie kunnen last hebben van vermoeidheid, zwakte, gewichtsverlies, misselijkheid, braken, lage bloeddruk, duizeligheid bij het opstaan, een lage bloedsuikerspiegel en soms afwijkingen in de natrium- en kaliumspiegel.
Cortisol helpt het lichaam de bloeddruk op peil te houden en te reageren op fysieke stress. Bijnierinsufficiëntie kan daarom bijdragen aan een lage bloeddruk en duizeligheid. Veranderingen in de vocht- en elektrolytenbalans kunnen ook bijdragen aan spierzwakte en krampen.
Een bijzonder belangrijke oorzaak van bijnierinsufficiëntie is het plotseling staken van een behandeling met corticosteroïden na langdurig gebruik. Auto-immuunvernietiging van de bijnieren is een andere belangrijke oorzaak van de ziekte van Addison.
Om bijnierinsufficiëntie te diagnosticeren, meten zorgverleners doorgaans het cortisolniveau en voeren ze mogelijk een adrenocorticotroop hormoon-stimulatietest uit. Aanvullende bloedonderzoeken en, in bepaalde gevallen, beeldvormend onderzoek of antilichaamtests helpen bij het vaststellen van de oorzaak.
Bijnierinsufficiëntie wordt behandeld door de hormonen te vervangen die je lichaam niet aanmaakt. Hydrocortison wordt vaak gebruikt voor cortisolvervanging, terwijl sommige mensen met primaire bijnierinsufficiëntie ook fludrocortison nodig hebben om de natrium- en vochtbalans en de bloeddruk te reguleren. Bij aanzienlijke fysieke belasting moeten de doseringen meestal worden aangepast.
7. Lage bloedglucose
Een lage bloedglucose kan duizeligheid, zwakte, zweten, trillen, honger, verwardheid en andere snel optredende symptomen veroorzaken.
Krampen in de kuiten zijn geen kenmerkend symptoom van een lage bloedsuikerspiegel. Een lage bloedsuikerspiegel kan echter om verschillende redenen samen met een kramp in de kuiten optreden, waaronder langdurige inspanning, onvoldoende voedselinname, effecten van medicatie, uitdroging of een andere onderliggende aandoening. Spiersymptomen kunnen daarom gepaard gaan met duizeligheid, hoewel een lage bloedsuikerspiegel niet de directe oorzaak van de kramp is.
Een bloedglucosespiegel van minder dan 70 milligram per deciliter, wat overeenkomt met 3,9 millimol per liter, wordt bij veel mensen als laag beschouwd. Een lage bloedglucosespiegel ontstaat meestal door het innemen van te veel insuline of diabetesmedicatie, het overslaan van maaltijden, langdurige lichaamsbeweging of overmatig alcoholgebruik.
De behandeling hangt af van de ernst; bij milde symptomen dient men ongeveer 15–20 g snelwerkende koolhydraten in te nemen, zoals glucosetabletten, vruchtensap of gewone frisdrank, en de bloedglucose na 15 minuten opnieuw te controleren. Als de persoon bewusteloos is, een epileptische aanval heeft of niet veilig kan slikken, geef dan geen eten of drinken via de mond vanwege het risico op verstikking; spoedeisende behandeling met glucagon en medische hulp is nodig.
8. Nierziekte en niergerelateerde elektrolytenproblemen
Nierziekte kan bijdragen aan spierkrampen door afwijkende waarden van kalium, calcium, magnesium, fosfaat en vocht. Nierziekte kan ook gepaard gaan met bloedarmoede, lage bloeddruk of andere problemen die duizeligheid veroorzaken. Spierkrampen komen vaak voor bij mensen die dialyse ondergaan.
Nierziekte kan worden veroorzaakt door diabetes, hoge bloeddruk, infecties, erfelijke aandoeningen, nierstenen of langdurig gebruik van bepaalde medicijnen.
9. Een bloedstolsel in het been en longembolie
Een bloedstolsel in een diepe ader van het been wordt soms aangezien voor een spierprobleem, omdat het pijn in de kuit kan veroorzaken. Een bloedstolsel veroorzaakt echter meestal aanhoudende pijn, zwelling, een warm gevoel of roodheid van de huid, in plaats van een kortstondige spierkramp.
Duizeligheid is vooral zorgwekkend wanneer een bloedstolsel vanuit het been naar de longen reist en een longembolie veroorzaakt. Een grote longembolie kan leiden tot een zeer lage bloeddruk, licht gevoel in het hoofd of flauwvallen. Andere mogelijke symptomen zijn onder meer plotselinge ademhalingsmoeilijkheden, pijn op de borst, een snelle of onregelmatige hartslag of het ophoesten van bloed.
Veelvoorkomende oorzaken van een bloedstolsel in het been (diepe veneuze trombose) en risicofactoren zijn onder meer langdurig zitten of bedrust, een operatie, letsel, kanker, zwangerschap, roken, obesitas en bepaalde medicijnen, zoals oestrogeenhoudende anticonceptie.
Diagnose: Voor de diagnose van een diepe veneuze trombose wordt doorgaans een duplex-echografie gebruikt. Bij verdenking van een longembolie is computertomografische longangiografie een standaard beeldvormend onderzoek; in bepaalde gevallen worden ook andere onderzoeken uitgevoerd.
Anticoagulantia worden vaak gebruikt om te voorkomen dat een bestaand bloedstolsel groter wordt en om het risico op nieuwe bloedstolsels te verminderen. Bij ernstige longembolieën zijn spoedbehandelingen nodig, zoals bloedstolseloplossende medicatie of ingrepen om het stolsel te verwijderen.
10. Andere mogelijke oorzaken
Een kuitkramp en duizeligheid worden niet altijd door één en dezelfde aandoening veroorzaakt. Twee onderling niet-gerelateerde problemen kunnen tegelijkertijd optreden.
Bij een gezond persoon kunnen inspanningsgerelateerde spierkrampen optreden, terwijl duizeligheid het gevolg kan zijn van snel opstaan, het overslaan van een maaltijd, uitdroging, angst of oververhitting. Spierkrampen kunnen ook voortkomen uit zenuwaandoeningen, schildklieraandoeningen, zwangerschap, verminderde bloedtoevoer naar de spieren en andere aandoeningen.
Een hartritmestoornis is een andere belangrijke oorzaak die in overweging moet worden genomen wanneer duizeligheid gepaard gaat met hartkloppingen, flauwvallen, ongemak op de borst of ongewone kortademigheid. Afwijkingen in de elektrolytenbalans kunnen soms bijdragen aan abnormale hartritmes, waardoor een verband ontstaat tussen spiersymptomen en duizeligheid.
Discussion about this post