De anticonceptiepil is een van de meest gebruikte en betrouwbare vormen van anticonceptie, maar veel vrouwen ervaren in de loop der tijd bijwerkingen zoals doorbraakbloedingen, spotten of buikpijn. Deze klachten zijn meestal onschuldig, maar kunnen soms ook wijzen op een ander probleem.
Vaginaal bloedverlies komt vaak voor in de eerste maanden van pilgebruik
In de eerste drie tot zes maanden van het gebruik van een nieuwe pil (vooral bij pillen met een laag oestrogeengehalte of progesteron-only pillen) is onregelmatig bloedverlies heel normaal. Dit heet doorbraakbloeding of spotting.
Je baarmoederslijmvlies is gewend aan de natuurlijke cyclus met een duidelijke menstruatie. De pil geeft elke dag een lage, constante dosis hormonen. Het slijmvlies moet wennen aan deze nieuwe situatie en kan daardoor tussentijds een beetje afstoten. Dit geeft roze, bruin of rood verlies, soms slechts een paar druppels, soms meer.
Dit soort bloedverlies is meestal geen reden tot zorg en verdwijnt bij de meeste vrouwen vanzelf na drie tot zes maanden.
Doorbraakbloeding kan ook later optreden door verschillende oorzaken
Als je de pil al langer dan zes maanden gebruikt en plotseling weer bloedverlies krijgt, zijn dit de meest voorkomende oorzaken:
- Je bent een of meer pillen vergeten of te laat ingenomen (meer dan 12 uur te laat bij de meeste combinatiespills).
- Je hebt overgegeven of ernstige diarree gehad binnen 3-4 uur na het innemen van de pil.
- Je gebruikt bepaalde medicijnen of kruidenpreparaten die de pil minder betrouwbaar maken (bijvoorbeeld sommige antibiotica, anti-epileptica, sint-janskruid).
- Je rookt zwaar (meer dan 15 sigaretten per dag) en gebruikt een pil met oestrogeen – dit verhoogt de kans op doorbraakbloeding.
- Je hebt een maag-darm infectie of andere aandoening waardoor de pil minder goed wordt opgenomen.
- Er is sprake van een seksueel overdraagbare aandoening (SOA), zoals chlamydia, die een ontsteking in de baarmoederhals of baarmoeder veroorzaakt.
Buikpijn tijdens de pil kan verschillende oorzaken hebben
Buikpijn of krampen komen ook regelmatig voor. Mogelijke oorzaken zijn:
- Normale bijwerking, vooral in de stopweek of bij pillen met een lage dosis hormonen.
- Ovulatiepijn (mittelschmerz) – bij sommige micro-pillen (zeer lage dosis) kan er af en toe toch een eisprong plaatsvinden.
- Endometriose of adenomyose die door de pil minder klachten geeft, maar niet helemaal verdwijnt.
- Een cyste op de eierstok (functionele cyste) – deze zijn meestal goedaardig en verdwijnen vanzelf.
- Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (zeer zeldzaam bij correct pilgebruik, maar altijd een spoedgeval als je hevige eenzijdige pijn hebt).
- Ontsteking van de eileiders of baarmoeder (bijvoorbeeld door chlamydia).
Wanneer is bloedverlies of buikpijn zorgelijk?
Zoek direct contact met je huisarts of gynaecoloog als je één of meer van de volgende klachten hebt:
- Hevige buikpijn die niet overgaat met gewone pijnstilling, vooral als deze eenzijdig is.
- Koorts boven 38,5 °C in combinatie met buikpijn en/of bloedverlies.
- Bloedverlies dat langer dan 7 dagen aanhoudt of zo hevig is dat je elk uur een maandverband of tampon moet verschonen.
- Bloedverlies ná geslachtsgemeenschap (dit kan wijzen op een probleem met de baarmoederhals).
- Je bent langer dan 7 dagen over tijd terwijl je de pil correct hebt gebruikt (zwangerschap is zeer onwaarschijnlijk, maar niet 100% uitgesloten).
- Je hebt naast bloedverlies ook duizeligheid, flauwvallen of schouderpijn (kan wijzen op inwendig bloedverlies, bijvoorbeeld bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap).
Wat moet je zelf doen bij doorbraakbloeding of lichte buikpijn?
- Controleer of je de pil correct hebt ingenomen (elke dag rond hetzelfde tijdstip, geen vergeten pillen).
- Blijf de pil gewoon doorslikken, ook als je bloedverlies hebt. Stoppen of overslaan maakt het vaak alleen maar erger.
- Als je in de eerste strip van een nieuwe pil zit: geef je lichaam drie maanden de tijd om te wennen.
- Neem eventueel een gewone pijnstiller zoals ibuprofen 400 mg (dit helpt ook tegen doorbraakbloeding omdat het het baarmoederslijmvlies iets stabiliseert).
- Gebruik bij veel bloedverlies eventueel een extra strip door zonder stopweek (alleen in overleg met je arts als je dit vaker wilt doen).
- Laat je testen op chlamydia en gonorroe als je recent een nieuwe partner hebt gehad of als het bloedverlies na seks optreedt.
Wanneer moet je een arts raadplegen?
Maak binnen een paar dagen een afspraak bij je huisarts als:
- Het bloedverlies langer dan drie maanden aanhoudt en je erg veel last hebt.
- Je liever wilt overstappen naar een pil met een iets hoger oestrogeengehalte of een andere samenstelling.
- Je naast bloedverlies ook andere klachten hebt zoals stemmingswisselingen, hoofdpijn of pijn bij het vrijen.
Ga dezelfde of de volgende dag naar de huisarts of huisartsenpost bij ernstige klachten zoals hierboven beschreven.
Samenvatting: de meeste klachten zijn onschuldig, maar luister naar je lichaam
Doorbraakbloeding en lichte buikpijn horen bij de meest voorkomende bijwerkingen van de pil en verdwijnen meestal vanzelf of na het wisselen van pil. Toch is het belangrijk om alert te blijven: hevige pijn, koorts of aanhoudend hevig bloedverlies zijn redenen om direct een arts te raadplegen. Twijfel je? Neem dan altijd contact op met je huisarts of gynaecoloog. Better safe than sorry.
Discussion about this post