Sfincter van Oddi-disfunctie

Je sluitspier van Oddi (SO) is iets waar je nooit aan zou denken – tenzij het zich gedraagt. Uw SO is een gespierde klep die de afscheiding van uw galblaas en uw alvleesklier naar uw dunne darm regelt. Wanneer deze klep niet naar behoren werkt, wordt de sfincter van Oddi-disfunctie (SOD) gediagnosticeerd.

SOD is een zeldzame gezondheidstoestand. Bij SOD spasmen de sluitspierspier, waardoor deze gesloten blijft. Dit kan resulteren in een back-up van gal- en pancreasenzymen in hun respectieve kanalen. Deze back-up kan ook leiden tot zwelling van de lever en/of pancreas.

SOD is onderverdeeld in subtypes:

• Type I SOD: aanwezigheid van pijn, een vergroot galkanaal en verhoogde lever- en/of pancreasenzymspiegels
• Type II SOD: aanwezigheid van pijn, met ofwel een vergroot kanaal of verhoogde enzymspiegels, maar niet beide
• Type III SOD: aanwezigheid van pijn, maar geen afwijkingen gedetecteerd via echografie of bloedonderzoek

Type III SOD kan worden aangeduid als functionele SOD. Dit kan verder worden onderverdeeld in functionele biliaire SOD en functionele pancreas SOD.

Risicofactoren voor SOD

De meeste gevallen van SOD treden op na verwijdering van de galblaas of maag-bypass-afslankoperaties. Voor die gevallen die optreden na verwijdering van de galblaas, komt SOD vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, maar het is belangrijk op te merken dat SOD slechts een zeer klein percentage van de mensen treft.

Symptomen van SOD

Het belangrijkste symptoom van SOD is intermitterende pijn in het midden tot de rechterbovenhoek van de buik. De pijn kan zich uitbreiden naar de schouder of over de borst. Pijnepisodes kunnen kort zijn of enkele uren duren. Pijnniveaus kunnen variëren van episode tot episode en variëren van relatief mild tot invaliderend. Verwante symptomen zijn verlies van eetlust, misselijkheid en gewichtsverlies. Koorts, braken en geelzucht kunnen ook voorkomen. (Vergeet niet dat ernstige symptomen zoals deze onmiddellijke medische aandacht vereisen.)

Diagnose

Er zijn verschillende tests voor SOD. Het doel van diagnostisch testen is om een ​​nauwkeurige diagnose te stellen van wat het symptoom van buikpijn zou kunnen veroorzaken. Hier zijn enkele diagnostische opties:

Bloedonderzoek: dit is meestal de eerste test die wordt gedaan. Uw zorgverlener zal op zoek gaan naar verhoogde lever- of pancreasenzymen.

Beeldvorming: uw zorgverlener wil misschien proberen een beeld te krijgen van wat er in u omgaat, met name uw galwegen, lever en pancreas. Dit kan door middel van röntgenfoto’s, echografie, CT-scan of MRI.

MRCP: Magnetische resonantie cholangio-pancreatografie maakt gebruik van kleurstof en magneten om een ​​beeld te krijgen van uw gal- en pancreaskanalen.

ERCP: Endoscopische retrograde cholangio-pancreatografie maakt gebruik van een endoscoop, kleurstof en röntgenstralen om de gal- en pancreaskanalen te onderzoeken. ERCP is behoorlijk invasief en wordt daarom alleen aanbevolen voor type I- of II-patiënten. SO-manometrie kan tijdens ERCP worden uitgevoerd om de druk van de sluitspieren te meten en wordt beschouwd als een definitieve diagnose van SOD.

Behandeling van SOD

Behandeling van SOD hangt af van de ernst van de symptomen. Voor milde gevallen kan uw zorgverlener spierverslappers, krampstillers en/of andere soorten pijnstillers voorschrijven.

In een ernstig geval wordt de SO doorgesneden tijdens een ERCP, een procedure die bekend staat als sfincterotomie. Dit wordt gedaan om stenen te verwijderen die zich in de kanalen kunnen bevinden of om het afvoervermogen van de kanalen te verbeteren. Deze procedure wordt alleen uitgevoerd als SO-manometrie de aanwezigheid van hoge druk in de SO aangeeft en wordt verondersteld voor ongeveer 50% van de patiënten een significante pijnverlichting te veroorzaken. Meestal wordt een sfincterotomie gedaan zonder SO-manometrie als de persoon type I SOD heeft. Er zijn echter aanzienlijke risico’s aan deze procedure. Een risico is GI-bloeding als gevolg van het doorsnijden van de sluitspier; de meest ernstige is een risico op de ontwikkeling van pancreatitis. Een ander mogelijk risico is dat de procedure littekens kan veroorzaken en dus een terugkeer van symptomen.