Uit een nieuwe langetermijnstudie is gebleken dat een verhoogde consumptie van sterk bewerkte voedingsmiddelen het risico op prediabetes sterk verhoogt bij jongvolwassenen die eerder te kampen hadden met overgewicht of obesitas. Deze bevinding suggereert dat alledaagse eetgewoonten de glucoseregulatie geleidelijk kunnen verstoren, lang voordat type-2-diabetes zich ontwikkelt.
Deze studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nutrition and Metabolism, onderzocht hoe diëten met veel ultraverwerkte voedingsmiddelen de metabole gezondheid beïnvloeden. Prediabetes is een groeiend probleem geworden onder jongvolwassenen, omdat het de kans op vroegtijdige type 2 diabetes vergroot. Diabetes type 2 zelf draagt bij aan veel chronische ziekten en een hoger sterftecijfer. In de Verenigde Staten wordt de incidentie van type 2 diabetes onder jonge mensen geschat op 17,9 gevallen per 100.000 mensen.
Obesitas blijft een belangrijke risicofactor voor zowel prediabetes als type-2-diabetes. Leefstijlfactoren – met name ongezonde eetgewoonten en weinig lichaamsbeweging – spelen een centrale rol. Ultrabewerkte voedingsmiddelen zoals frisdrank, verpakte snacks, margarine en worst zijn energierijk en bevatten veel suiker, zout en ongezonde vetten. Deze voedingsmiddelen leveren ook weinig vezels en weinig essentiële voedingsstoffen. In de VS zijn deze voedingsmiddelen goed voor meer dan de helft van de totale calorie-inname van de gemiddelde persoon en ze worden in verband gebracht met verschillende cardiometabole ziekten. Hoewel veel onderzoeken bij volwassenen verbanden aantonen tussen deze voedingsmiddelen en obesitas of diabetes, is het onderzoek bij jongere bevolkingsgroepen beperkt en inconsistent.
Om dit verband beter te begrijpen, analyseerden onderzoekers van de University of Southern California gegevens van 85 jongvolwassenen in de leeftijd van 17 tot 22 jaar met een geschiedenis van overgewicht of obesitas tijdens de adolescentie. De deelnemers namen twee keer per 24 uur hun voeding op om te bepalen hoeveel ultrabewerkte voedingsmiddelen ze consumeerden. Hun glucosemetabolisme werd gemeten met glucosetolerantietests, hemoglobine A1c-niveaus en beoordelingen van insulineresistentie.
De resultaten waren opvallend. Een stijging van 10 procentpunt in de inname van ultrabewerkte voedingsmiddelen gedurende vier jaar werd in verband gebracht met een 51% hoger risico op het ontwikkelen van prediabetes en een 158% hoger risico op een verminderde glucosetolerantie. Een verhoogde inname werd ook in verband gebracht met een grotere insulineresistentie en vertoonde een positieve associatie met een hogere body mass index, lichaamsvetpercentage en vetmassa.
Deze bevindingen benadrukken hoe schadelijk ultraverwerkte voedingsmiddelen kunnen zijn voor jonge volwassenen met een hoger metabool risico. Insulineresistentie en verminderde bèta-celfunctie zijn vroege tekenen van type-2-diabetes en het onderzoek suggereert dat diëten met veel ultraverwerkte voedingsmiddelen deze veranderingen kunnen versnellen. Omdat deze voedingsmiddelen rijk zijn aan toegevoegde suikers, zout en ongezonde vetten, zijn ze belangrijke doelwitten voor interventies op het gebied van volksgezondheid.
De auteurs van het onderzoek merken op dat de kleine steekproefgrootte het vermogen om alle mogelijke associaties te detecteren beperkt, en dat de studieresultaten mogelijk niet van toepassing zijn op jongvolwassenen zonder een voorgeschiedenis van overgewicht. Grotere studies zijn nodig om de volledige impact van ultraverwerkte voedingsmiddelen op vroege metabole disfunctie te verduidelijken. Desalniettemin versterkt dit bewijs het belang van het verminderen van de inname van sterk bewerkte voedingsmiddelen om een gezond gewicht te ondersteunen en de progressie naar type-2-diabetes te voorkomen.
Bron van informatie:
Li Y. (2025). Voeding en metabolisme. doi: https://doi.org/10.1186/s12986-025-01036-6
Discussion about this post