Als je vaak last hebt van gevoelloze benen en pijn op de borst, is het zeer waarschijnlijk dat je perifere slagaderziekte hebt. Gevoelloosheid in de benen en pijn op de borst ontstaan wanneer vetafzettingen zich ophopen in de slagaders die bloed aanvoeren naar je ledematen en organen, waardoor de bloedstroom door je hele lichaam wordt beperkt.
Wat is perifere vaatziekte?
Perifere vaatziekten ontstaan wanneer plaque zich ophoopt in de slagaders. Deze plaque bestaat uit vet, cholesterol, calcium en andere stoffen in je bloed. Als de plaque zich na verloop van tijd ophoopt, vernauwt het de slagaders en wordt het moeilijker voor het bloed om er doorheen te stromen. Als je benen niet genoeg zuurstofrijk bloed krijgen, voel je gevoelloosheid, tintelingen of pijn. Als je hart niet voldoende bloed krijgt, krijg je pijn op de borst.
Artsen beschouwen perifere slagaderziekte als een waarschuwingsteken dat je mogelijk ook elders in je lichaam verstopte slagaders hebt, waaronder slagaders die je hart en hersenen van bloed voorzien.
Waarom veroorzaakt deze ziekte gevoelloosheid in de benen en pijn op de borst?
Je benen voelen gevoelloos aan omdat de vernauwde slagaders niet genoeg zuurstof kunnen leveren aan de beenspieren en zenuwen. Dit zuurstoftekort treft je vooral tijdens lichamelijke activiteit, wanneer je spieren meer bloed nodig hebben dan normaal. Je merkt vaak dat de gevoelloosheid begint als je loopt of sport en verbetert als je rust.
De pijn op de borst treedt om een vergelijkbare reden op. Wanneer de slagaders die je hart van bloed voorzien vernauwd raken, krijgt de hartspier niet genoeg zuurstof. Dit zuurstoftekort veroorzaakt een drukkend of knellend gevoel in je borst. Medische professionals noemen deze pijn op de borst angina. Net als gevoelloosheid in de benen treedt deze pijn vaak op bij inspanning en neemt af als je rust.
Wat verhoogt het risico op het ontwikkelen van deze ziekte?
Verschillende factoren maken de kans groter dat je perifere slagaderziekte ontwikkelt:
- Roken van tabak. Roken beschadigt de bekleding van de bloedvaten en versnelt de opbouw van plaque. Deze gewoonte is de sterkste risicofactor voor perifere vaatziekten.
- Diabetes. Diabetes beïnvloedt de manier waarop je lichaam bloedsuiker verwerkt. Een hoge bloedsuikerspiegel beschadigt na verloop van tijd de bloedvaten, waardoor het gemakkelijker wordt om tandplak te vormen.
- Hoge bloeddruk. Een hoge bloeddruk dwingt het hart harder te werken en beschadigt de wanden van de slagaders. Deze schade creëert plekken waar plaque zich gemakkelijker kan ophopen.
- Hoog cholesterolgehalte. Een hoog cholesterolgehalte levert de grondstof voor plaquevorming. Wanneer je te veel cholesterol in je bloed hebt, zet het zich af op de wanden van je slagaders.
- Leeftijd. Leeftijd speelt een rol omdat plaque zich gedurende vele jaren geleidelijk ophoopt. Mensen boven de 50 lopen een hoger risico, hoewel jongere mensen met meerdere risicofactoren deze ziekte ook kunnen ontwikkelen.
- Een familiegeschiedenis van hartaandoeningen of perifere slagaderaandoeningen verhoogt je risico, wat suggereert dat genetische factoren van invloed zijn op hoe je lichaam omgaat met cholesterol en de bloedvaten gezond houdt.
Hoe stellen artsen deze aandoening vast?
Je arts begint met een grondig lichamelijk onderzoek. De arts controleert de polsslag in je benen en voeten, luistert met een stethoscoop naar abnormale geluiden in je slagaders en kijkt naar tekenen van slechte doorbloeding, zoals huidkleurveranderingen of traag genezende wonden.
De enkel-brachiale index test vergelijkt de bloeddruk in je enkel met de bloeddruk in je arm. Je gaat liggen terwijl een technicus beide drukken meet met behulp van een bloeddrukmanchet en een echoapparaat. Als de druk in je enkel aanzienlijk lager is dan de druk in je arm, wijst dit resultaat op verstopte slagaders in je benen.
Met echografie kunnen artsen de bloedstroom door je slagaders zien. Een technicus beweegt een apparaat over je benen of borst terwijl geluidsgolven beelden van je bloedvaten op een scherm creëren. Deze test laat zien waar er verstoppingen zijn en hoe ernstig ze zijn.
Een elektrocardiogram registreert de elektrische activiteit van je hart. Je gaat liggen terwijl een technicus kleine elektroden op je borst, armen en benen plaatst. Deze test laat zien of je hart tekenen van verminderde bloedstroom vertoont.
Een stresstest controleert je hart terwijl je oefent op een loopband of stationaire fiets. Als je niet kunt sporten, zal de arts je medicijnen geven die je hart harder laten werken. Deze test laat zien hoe je hart reageert op de verhoogde belasting en of er pijn op de borst of een abnormaal hartritme ontstaat.
Angiografie geeft de meest gedetailleerde beelden van je slagaders. Een arts brengt een dun buisje in een slagader, meestal in uw lies, en leidt het naar het gebied dat moet worden onderzocht. Door dit buisje injecteert de arts een speciale kleurstof die je slagaders zichtbaar maakt op röntgenfoto’s. Deze procedure laat precies zien waar en hoe ernstig je slagaders geblokkeerd zijn.
Bloedonderzoeken controleren je cholesterolgehalte, bloedsuiker en andere factoren die bijdragen aan slagaderaandoeningen. Deze onderzoeken helpen je arts te begrijpen wat de oorzaak van je aandoening is en hoe je deze het effectiefst kunt behandelen.
Behandelingsopties
De behandeling van perifere slagaderaandoeningen is gericht op het verlichten van de symptomen, het voorkomen dat de aandoening verergert en het verminderen van je risico op een hartaanval en beroerte.
Verandering van levensstijl
Stoppen met roken is de belangrijkste stap die je kunt nemen. Roken zorgt ervoor dat de perifere slagaderziekte zich sneller ontwikkelt en verhoogt uw risico op een hartaanval en beroerte aanzienlijk. Er zijn veel middelen die u kunnen helpen bij het stoppen met roken, waaronder medicijnen, counseling en steungroepen.
Regelmatige lichaamsbeweging verbetert de bloedstroom en helpt je lichaam nieuwe kleine bloedvaten te ontwikkelen die verstoppingen omzeilen. Uw arts kan een oefenprogramma onder toezicht aanbevelen waarbij u loopt tot u ongemak voelt, rust en dan weer gaat lopen. Na verloop van tijd vergroot deze aanpak de afstand die je kunt lopen zonder klachten.
Een gezond dieet voor het hart verlaagt het cholesterolgehalte en vertraagt de opbouw van plaque. Je moet meer fruit, groenten, volle granen en magere eiwitten eten en tegelijkertijd verzadigde vetten, transvetten en natrium beperken. Een diëtist kan u helpen een maaltijdplan op te stellen dat past bij uw voorkeuren en levensstijl.
Het beheersen van je gewicht vermindert de druk op je hart en bloedvaten. Als je overgewicht hebt, kan zelfs een bescheiden hoeveelheid afvallen je klachten en algehele gezondheid verbeteren.
Medicijnen
Antiplateletmedicijnen zoals aspirine of clopidogrel voorkomen dat zich bloedstolsels vormen op de plaque in slagaders. Deze medicijnen verminderen uw risico op een hartaanval en beroerte.
Statine medicijnen verlagen je cholesterolgehalte en stabiliseren bestaande plaque, waardoor het minder snel scheurt en een volledige verstopping veroorzaakt. Het is bewezen dat deze medicijnen het risico op een hartaanval, beroerte en overlijden bij mensen met perifere vaatziekten verminderen.
Bloeddrukmedicijnen helpen je bloedvaten te beschermen tegen verdere schade. Uw arts kan een of meer soorten voorschrijven, afhankelijk van uw bloeddrukresultaat en andere gezondheidstoestanden.
Medicijnen die de bloeddoorstroming verbeteren helpen sommige mensen om verder te lopen zonder pijn. Cilostazol ontspant de slagaderwanden en voorkomt bloedstolsels, terwijl pentoxifylline ervoor zorgt dat het bloed gemakkelijker door vernauwde bloedvaten stroomt.
Diabetesmedicijnen regelen de bloedsuikerspiegel, waardoor de schade aan de bloedvaten wordt vertraagd en de kans op complicaties afneemt.
Chirurgie
Angioplastiek opent verstopte slagaders met behulp van een kleine ballon. Een arts brengt een dun buisje met een leeggelopen ballon in het uiteinde in de verstopte slagader en blaast de ballon op om de doorgang wijder te maken. Vaak plaatst de arts een buisje van gaas, een stent genaamd, in de slagader om deze open te houden.
Atherectomie verwijdert plak van slagaderwanden met behulp van een klein roterend mesje of een laser die aan een katheter is bevestigd. Deze procedure werkt het beste voor bepaalde soorten verstoppingen, vooral in beenslagaders.
Bypassoperatie creëert een nieuwe route voor bloed om rond een geblokkeerde slagader te stromen. Een chirurg gebruikt een bloedvat uit een ander deel van je lichaam of een synthetische buis om de bloedstroom om te leiden. Deze operatie vereist algehele anesthesie en een langere herstelperiode dan minder invasieve procedures.
Trombolytische therapie lost bloedstolsels op met krachtige medicijnen die via een katheter rechtstreeks op de stolsel worden toegediend. Artsen reserveren deze behandeling voor ernstige verstoppingen of noodgevallen.
Wat gebeurt er als u zich niet laat behandelen?
Zonder behandeling verergeren perifere slagaderaandoeningen meestal na verloop van tijd. De verstoppingen in de slagaders worden groter, waardoor de bloedstroom verder afneemt. Je symptomen worden ernstiger en treden zelfs op wanneer je rust. In gevorderde gevallen kan de slechte bloedstroom leiden tot wonden die niet genezen, infecties en afsterven van weefsel waardoor amputatie nodig is.
Nog belangrijker is dat hetzelfde ziekteproces doorgaat in de slagaders die je hart en hersenen van bloed voorzien. Mensen met onbehandelde perifere vaatziekten lopen een veel hoger risico op een hartaanval en beroerte. Deze gebeurtenissen kunnen blijvende invaliditeit of de dood tot gevolg hebben.
Wanneer moet je naar de dokter?
Je moet onmiddellijk medische hulp inroepen als je pijn op de borst ervaart, vooral als dit gepaard gaat met kortademigheid, zweten, misselijkheid of pijn die zich uitbreidt naar je kaak, schouder of arm. Deze symptomen duiden op een hartaanval, die met spoed behandeld moet worden.
Maak snel een afspraak met een arts als je pijn in je been, gevoelloosheid in je been of zwakte in je been opmerkt die optreedt als je loopt en verbetert met rust. Een vroege diagnose en behandeling kunnen complicaties voorkomen en je levenskwaliteit verbeteren.
Discussion about this post