Buikpijn en vaginale afscheiding na de menopauze zijn verschijnselen die altijd aandacht verdienen. Na de menopauze daalt het oestrogeenniveau aanzienlijk, waardoor de eierstokken stoppen met produceren van eicellen en de menstruatie definitief uitblijft. Daarom is nieuwe vaginale afscheiding of onverklaarde buikpijn na de menopauze nooit “normaal” en moet dit altijd worden beoordeeld door een arts. Deze symptomen kunnen variëren van onschuldige oorzaken tot aandoeningen die snelle behandeling vragen.
Aandoeningen die na de menopauze buikpijn en afscheiding veroorzaken
1. Atrofische vaginitis (vaginale en vulvaire atrofie)
Dit is de meest voorkomende oorzaak van vaginale afscheiding en ongemak na de menopauze. Ongeveer 40 tot 60 procent van de vrouwen ervaart klachten door vaginale atrofie.
Door de lage oestrogeenspiegels wordt het vaginale slijmvlies dunner, droger en kwetsbaarder. Hierdoor kunnen kleine beschadigingen ontstaan, wat leidt tot:
- waterige, soms lichtgele afscheiding
- branderig gevoel
- jeuk
- pijn tijdens het vrijen
- lichte buikpijn of bekkenpijn door irritatie
De vaginale omgeving wordt minder zuur, waardoor bacteriën gemakkelijker kunnen groeien. Dat verhoogt het risico op ontsteking en afscheiding.
2. Bacteriële infecties van de vagina of baarmoeder
2.1. Bacteriële vaginose
Bij vrouwen na de menopauze komt bacteriële vaginose minder vaak voor dan bij jonge vrouwen, maar is nog steeds een regelmatige oorzaak van abnormale afscheiding. De exacte cijfers variëren, maar naar schatting heeft 10 tot 20 procent van de postmenopauzale vrouwen er ooit last van.
Door dalend oestrogeen verandert de vaginale flora. Het normale zuurgehalte neemt af, waardoor schadelijke bacteriën zich kunnen vermenigvuldigen. Dit veroorzaakt:
- dunne, grijs-witte afscheiding
- een visachtige geur
- mild ongemak in de onderbuik
2.2. Vaginale, baarmoeder- of baarmoederhalsinfectie (bekkenontsteking)
Na de menopauze komt een bekkenontsteking minder vaak voor, maar wanneer deze voorkomt, is de infectie vaak ernstiger. Exacte percentages zijn lager dan bij premenopauzale vrouwen, maar dit blijft een belangrijke oorzaak van buikpijn en afscheiding.
Bacteriën stijgen op vanuit de vagina naar de baarmoeder, eileiders of eierstokken. Dit kan leiden tot:
- koorts
- hevige of zeurende buikpijn
- geelgroene afscheiding
- onaangename geur
- pijn bij aanraking of bewegen
Dit is altijd een reden om met spoed een arts te bezoeken.
3. Schimmelinfectie (candida-infectie)
Schimmelinfecties komen veel minder vaak voor na de menopauze omdat de vaginale omgeving minder suikerrijk is. Ze kunnen echter alsnog ontstaan, vooral bij vrouwen die diabetes hebben of antibiotica gebruiken.
Candida, een gist die normaal aanwezig is, kan overgroeien als de vaginale flora verstoord is. Hierdoor ontstaan:
- dikke, witte, brokkelige afscheiding
- jeuk
- branderig gevoel
- lichte buikpijn door irritatie
4. Endometritis (ontsteking van het baarmoederslijmvlies)
Endometritis is zeldzaam bij vrouwen na de menopauze, maar moet altijd worden uitgesloten als er pijn en afscheiding optreden.
De baarmoeder raakt ontstoken door bacteriën. Dit veroorzaakt:
- buikpijn
- koorts
- abnormale afscheiding
- een drukkend gevoel in het bekken
Het is een aandoening die snelle behandeling vereist.
5. Baarmoederpoliepen of baarmoederhalsafwijkingen
Baarmoederpoliepen komen voor bij ongeveer 10 tot 24 procent van de vrouwen, vooral na de menopauze.
Poliepen kunnen ontsteken of geïnfecteerd raken, waardoor afscheiding ontstaat. Soms veroorzaken ze ook buikpijn of lichte bloedsporen in de afscheiding.
6. Baarmoederkanker of baarmoederhalskanker
Kanker is niet de meest voorkomende oorzaak, maar moet bij vrouwen na de menopauze altijd worden uitgesloten, vooral wanneer afscheiding nieuw optreedt. Baarmoederkanker komt voor bij ongeveer 3 op de 100 vrouwen.
Kankercellen kunnen:
- het baarmoederslijmvlies veranderen
- ontsteking veroorzaken
- bloedverlies of bruine afscheiding geven
- een doffe, aanhoudende bekkenpijn veroorzaken
Dit is nooit een normale bevinding en vereist onmiddellijke medische beoordeling.
7. Incontinentie of urineweginfectie
Urineweginfecties zijn zeer frequent na de menopauze. Ongeveer 20 tot 30 procent van de postmenopauzale vrouwen krijgt hiermee te maken.
Een infectie van de urinewegen kan druk in de onderbuik veroorzaken, samen met:
- waterige afscheiding die op vaginale afscheiding lijkt
- branderig gevoel bij het plassen
- frequente aandrang
Soms is het lastig te onderscheiden van vaginale problemen.
Wat vrouwen moeten doen bij buikpijn en vaginale afscheiding na de menopauze
Ga zo snel mogelijk naar een arts
Omdat deze symptomen nooit vanzelfsprekend normaal zijn, moet elke vrouw na de menopauze met deze klachten medisch onderzocht worden. De arts zal:
- een inwendig onderzoek doen
- de vagina en baarmoederhals bekijken
- een uitstrijkje of kweek afnemen
- een echo van het bekken doen
- eventueel bloed- en urineonderzoek uitvoeren
Dit is essentieel om ernstige oorzaken uit te sluiten.
Behandelingsmogelijkheden
1. Bij vaginale atrofie
- lokale oestrogeenbehandeling (crème, vaginale tablet of ring)
- vochtinbrengende vaginale gels of glijmiddelen
- tijdelijk vermijden van irriterende producten
Lokale oestrogenen zijn zeer effectief en verbeteren zowel pijn als afscheiding.
2. Bij bacteriële infecties
- antibioticabehandeling afgestemd op de soort bacterie
- soms een combinatiebehandeling als meerdere bacteriën aanwezig zijn
3. Bij schimmelinfecties
- antischimmelmiddelen in crème- of tabletvorm
4. Bij endometritis of ernstige bekkeninfectie
- antibiotica
- in sommige gevallen ziekenhuisopname
5. Bij poliepen of andere gezwellen
- poliepen worden meestal via een kleine ingreep verwijderd
- verdere behandeling hangt af van de oorzaak
6. Bij kanker
- behandeling via chirurgie, bestraling, hormoontherapie of chemotherapie
- behandeling wordt bepaald door het stadium van de ziekte
7. Bij urineweginfecties
- antibioticakuur
- voldoende drinken
- goede hygiëne
Buikpijn en vaginale afscheiding na de menopauze zijn niet normaal en moeten altijd worden onderzocht. De meest voorkomende oorzaak is vaginale atrofie, maar infecties, poliepen en zelfs kanker kunnen dezelfde verschijnselen geven. Omdat de oorzaak varieert van relatief onschuldig tot ernstig, is het cruciaal om een arts te raadplegen en niet zelf te blijven afwachten. Wanneer de diagnose is gesteld, zijn er doeltreffende behandelingen beschikbaar die de klachten sterk kunnen verbeteren.
Discussion about this post