Alvleesklierkanker eist bij de meeste patiënten snel het leven. Tussen 2015 en 2021 overleed ongeveer 97% van de patiënten met uitgezaaide alvleesklierkanker binnen vijf jaar na de diagnose.
Deze vorm van kanker is om twee belangrijke redenen dodelijk. Ten eerste bestaan er geen effectieve screeningtests. Ten tweede veroorzaakt de ziekte in een vroeg stadium weinig symptomen. Tegen de tijd dat een patiënt tekenen zoals geelzucht of buikpijn opmerkt, is de kanker meestal al uitgezaaid naar andere organen.
Artsen vertrouwen al lang op chemotherapie om gevorderde alvleesklierkanker te behandelen. Chemotherapie doodt snel delende cellen, maar kankercellen ontwikkelen vaak resistentie tegen deze medicijnen. De behandeling beschadigt ook gezond weefsel en veroorzaakt ernstige bijwerkingen.
De KRAS-mutatie ligt ten grondslag aan de meeste alvleeskliertumoren
Meer dan 90% van de alvleeskliertumoren draagt een mutatie in een gen dat KRAS heet. Dit gen produceert een eiwit dat als een schakelaar werkt. Deze schakelaar regelt de celgroei door deze aan en uit te zetten.
Wanneer het KRAS-gen muteert, blijft deze schakelaar in de ‘aan’-stand hangen. Kankercellen ontvangen dan een constant signaal om zich onophoudelijk te vermenigvuldigen.
Decennialang dachten wetenschappers dat er geen medicijn kon worden ontwikkeld dat zich aan het KRAS-eiwit zou hechten en het zou blokkeren. Het oppervlak van dit eiwit is namelijk ongewoon glad. Standaardmedicijnen hebben moleculaire holtes op het oppervlak van een eiwit nodig om zich eraan vast te hechten en het te blokkeren. KRAS mist deze holtes, waardoor bestaande medicijnen zich er niet aan konden binden.
Een nieuw medicijn richt zich op een andere manier op KRAS
Een medicijn genaamd daraxonrasib, geproduceerd door het bedrijf Revolution Medicines, biedt een nieuwe aanpak. Patiënten nemen dit medicijn eenmaal per dag via de mond in.
Daraxonrasib bindt zich niet rechtstreeks aan KRAS, maar hecht zich aan een molecuul in de cellen dat cyclofiline A heet. Cyclofiline A helpt eiwitten in de juiste vorm te vouwen. Nadat daraxonrasib zich aan cyclofiline A heeft gebonden, verbindt dit eiwitcomplex zich met het actieve KRAS-eiwit en schakelt het vermogen ervan uit om kankercellen te stimuleren tot groei.
De resultaten van de klinische studie zijn veelbelovend
Het bedrijf Revolution Medicines presenteerde op 31 mei 2026 de resultaten van de fase 3-studie. Aan de studie namen 500 patiënten met uitgezaaide alvleesklierkanker deel. Alle patiënten hadden al een eerdere behandeling ondergaan.
De resultaten lieten een aanzienlijke verbetering zien ten opzichte van standaardchemotherapie:
- Daraxonrasib verdubbelde de totale overlevingstijd van patiënten bijna, van 6,7 maanden naar 13,2 maanden.
- Het medicijn verminderde het risico op overlijden met 60%.
- Patiënten rapporteerden een betere kwaliteit van leven en minder pijn.
De meest voorkomende bijwerking van daraxonrasib was huiduitslag, die bij meer dan 86% van de patiënten optrad. Patiënten hadden ook last van zweertjes in de mond, diarree, misselijkheid en braken. Patiënten die daraxonrasib gebruikten, stopten echter veel minder vaak met de behandeling vanwege ernstige bijwerkingen in vergelijking met patiënten die chemotherapie kregen.
Volgende stappen
Het bedrijf Revolution Medicines zal goedkeuring aanvragen bij de Amerikaanse Food and Drug Administration en andere wereldwijde regelgevende instanties. Omdat gevorderde alvleesklierkanker zo moeilijk te behandelen is, verlenen regelgevende instanties vaak prioritaire beoordeling aan geneesmiddelen die dit niveau van voordeel laten zien. Als de regelgevende instanties daraxonrasib goedkeuren, zouden patiënten binnen enkele maanden toegang kunnen krijgen tot dit geneesmiddel.
Deze mijlpaal opent ook de deur voor nieuw onderzoek. Wetenschappers verwachten nu dat er meer klinische proeven zullen volgen om combinaties van KRAS-remmers met andere geneesmiddelen te testen. Deze combinatietherapieën zijn erop gericht te voorkomen dat tumoren resistentie tegen het geneesmiddel ontwikkelen.
Daraxonrasib laat zien dat artsen een vorm van kanker kunnen behandelen die veel mensen ooit als onbehandelbaar beschouwden. Dit geneesmiddel kan het begin markeren van een nieuw tijdperk van nauwkeurigere en effectievere therapieën voor alvleesklierkanker.
Referentiedocument:
Eileen M. O’Reilly, Zev A. Wainberg, Andrew E. Hendifar, Mitesh J. Borad, Filippo Pietrantonio, Shubham Pant, Pascal Hammel, Chiara Cremolini, Gulam A. Manji, Paul E. Oberstein, Ignacio Garrido-Laguna, Christoph Springfeld, Nilofer S. Azad, Makoto Ueno, Stephen Y. Chui, Ying Zhang, Hina Patel, Yeonju Lee, Zeena Salman, Brian M. Wolpin. Daraxonrasib of chemotherapie bij eerder behandelde gemetastaseerde alvleesklierkanker. New England Journal of Medicine, 2026; DOI: 10.1056/NEJMoa2605555
Discussion about this post