Ziekte van Canavan

Overzicht

Wat is de ziekte van Canavan?

De ziekte van Canavan is een gengebonden neurologische aandoening waarbij de hersenen degenereren tot sponsachtig weefsel vol met microscopisch kleine met vocht gevulde ruimtes. De ziekte van Canavan is geclassificeerd als een van een groep genetische aandoeningen die bekend staat als de leukodystrofieën, maar in tegenstelling tot de meeste leukodystrofieën. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de cellen in de hersenen die verantwoordelijk zijn voor het maken van myeline-omhulsels, bekend als oligodendrocyten, deze cruciale ontwikkelingstaak niet goed kunnen voltooien. Myeline-omhulsels zijn de vettige omhulling die als isolatoren rond zenuwvezels in de hersenen fungeert en ook voedingsondersteuning biedt voor zenuwcellen. Bij de ziekte van Canavan rijpen veel oligodendrocyten niet en sterven ze in plaats daarvan af, waardoor zenuwcelprojecties, bekend als axonen, kwetsbaar blijven en niet goed kunnen functioneren. De ziekte van Canavan wordt veroorzaakt door een mutatie in het gen voor een enzym dat aspartoacylase wordt genoemd en dat de geconcentreerde chemische stof in de hersenen afbreekt die bekend staat als N-acetyl-aspartaat.

Symptomen van de ziekte van Canavan verschijnen meestal in de eerste 3 tot 6 maanden van het leven en nemen snel toe. Symptomen zijn onder meer een gebrek aan motorische ontwikkeling, voedingsproblemen, abnormale spierspanning (zwakte of stijfheid) en een abnormaal groot, slecht gecontroleerd hoofd. Verlamming, blindheid of gehoorverlies kunnen ook voorkomen. Kinderen zijn typisch stil en apathisch. Hoewel de ziekte van Canavan bij elke etnische groep kan voorkomen, komt het vaker voor onder Asjkenazische joden uit Oost-Polen, Litouwen en West-Rusland, en onder Saoedi-Arabiërs. De ziekte van Canavan kan worden geïdentificeerd door een eenvoudige prenatale bloedtest die screent op het ontbrekende enzym of op mutaties in het gen dat aspartoacylase controleert. Beide ouders moeten drager zijn van het defecte gen om een ​​aangetast kind te krijgen. Wanneer blijkt dat beide ouders de Canavan-genmutatie dragen, is er bij elke zwangerschap een kans van één op vier (25 procent) dat het kind de ziekte van Canavan krijgt.

Is er een behandeling?

De ziekte van Canavan veroorzaakt progressieve hersenatrofie. Er is geen genezing, noch is er een standaardbehandeling. De behandeling is symptomatisch en ondersteunend.

Wat is de prognose?

De prognose voor de ziekte van Canavan is slecht. De dood vindt meestal plaats vóór de leeftijd van 10, hoewel sommige kinderen kunnen overleven tot hun tienerjaren en twintig.

Welk onderzoek wordt er gedaan?

Het gen voor de ziekte van Canavan is gevonden. Veel laboratoria bieden prenatale screening op deze aandoening aan risicopopulaties. Wetenschappers hebben diermodellen voor deze ziekte ontwikkeld en gebruiken de modellen om mogelijke therapeutische strategieën te testen. Drie strategieën worden momenteel onderzocht: genoverdracht naar de hersenen om het gemuteerde gen voor het enzym te vervangen; metabole therapie om een ​​cruciale ontbrekende metaboliet (acetaat) te verschaffen; en enzymtherapie waarbij het enzym aspartoacylase zo is ontwikkeld dat het de hersenen kan binnendringen en in de bloedbaan wordt geïnjecteerd. Met deze strategieën zijn bemoedigende resultaten behaald.