Wat is positionele plagiocephalie?

Positionele plagiocephalie is de afvlakking van de achterkant of zijkanten van het hoofd van een baby. Deze veel voorkomende aandoening, die ook posterieure of deformatieve plagiocefalie en platkopsyndroom wordt genoemd, is voornamelijk te wijten aan de slaaphouding en strakke nekspieren, torticollis genaamd. Strakke of zwakke nekspieren voorkomen dat een pasgeborene zijn hoofd draait, wat kan resulteren in overmatige druk op één plek.

Hoewel het alarmerend kan zijn om afgeplatte gebieden op het hoofd van uw baby op te merken, heeft de aandoening geen invloed op de ontwikkeling van de hersenen. In de meeste gevallen wordt de schedelvorm uiteindelijk weer normaal naarmate uw baby groeit, meestal op de leeftijd van 1. Zolang de vlakke plek wordt veroorzaakt door positionering (in plaats van een onderliggend probleem), is de aandoening zelden medisch zorgwekkend.

Symptomen

Naast de veelbetekenende platte plekken op de achterkant of zijkant van het hoofd, kan positionele plagiocefalie in extremere gevallen er ook toe leiden dat andere delen van het gezicht misvormd raken. Soms lijkt een oor naar voren te worden geduwd als reactie op het afplatten van de schedel.

Het voorhoofd en/of de ogen van de baby kunnen iets naar voren puilen en het haar kan ook van het afgeplatte gebied worden afgesleten. Houd er rekening mee dat het het gemakkelijkst is om al deze veranderingen te zien als je van bovenaf naar het hoofd van een kind kijkt.

Kinderen met plagiocefalie hebben een afplatting aan één kant van de achterkant van hun hoofd en, in tegenstelling tot craniosynostose, kunnen ze ook een compenserende uitstulping of uitstulping van hun voorhoofd aan dezelfde kant hebben.

Diagnose

Kinderartsen controleren routinematig op vlakke plekken op het hoofd tijdens bezoeken aan een goed kind. Een diagnose van positionele plagiocefalie wordt gedaan via visueel onderzoek van de schedel van het kind en metingen. De asymmetrische vorm van het hoofd is meestal gemakkelijk te herkennen en ouders hebben de aandoening vaak opgemerkt voordat de diagnose door een arts is gesteld.

De aandoening wordt meestal voor het eerst opgemerkt wanneer een baby ongeveer 2 tot 3 maanden oud is, maar kan al na 6 weken merkbaar zijn. De gevallen variëren in ernst van mild tot ernstig. Hoe eerder behandelingen beginnen, hoe beter en sneller de schedel teruggroeit naar zijn typisch symmetrische, ronde vorm.

Hoewel het meestal niet nodig is, kunnen aanvullende tests worden uitgevoerd als de diagnose onduidelijk is, vooral als uw kinderarts vermoedt dat er een ander probleem speelt. Deze test kan een röntgenfoto van de schedel of een CT van het hoofd omvatten. De CT is beter in staat om vast te stellen of de hechtingen van de schedel (de fibreuze gewrichten waar de botten op aansluiten) nog open zijn en om craniosynostose en andere mogelijke aandoeningen uit te sluiten.

Oorzaken

Pasgeborenen hebben zachte schedels met zachte plekken en niet-gefuseerde botten, kenmerken waardoor ze via het relatief smalle bekken en het vaginale kanaal kunnen worden afgeleverd. Deze eigenschappen maken ze echter ook vatbaar voor het ontwikkelen van platte plekken op hun hoofd. Dit geldt met name voor premature baby’s met een nog zachtere schedel, maar zelfs voldragen baby’s lopen risico op deze veel voorkomende aandoening.

Geschat wordt dat een derde tot de helft van alle zuigelingen deze aandoening tot op zekere hoogte ontwikkelt, die in de eerste levensweken zeer snel kan vorderen. Risicofactoren zijn onder meer vroeggeboorte, mannelijk geslacht en veelvouden.

De oorzaken van positionele plagiocefalie zijn gecompliceerd omdat ze verband houden met het veilig houden van baby’s tijdens de slaap. De Back to Sleep-campagne van de American Academy of Pediatrics om baby’s op hun rug te laten slapen, heeft het aantal SIDS-sterfgevallen drastisch verminderd sinds de start in 1992. Helaas is een gevolg van deze praktijk een dramatische toename van gevallen van positionele plagiocefalie. .

Op hun rug slapen

Afgeplatte hoofden zijn gekoppeld aan het op hun rug laten slapen van baby’s, omdat het in rugligging moeilijker is voor baby’s om hun hoofd heen en weer te bewegen.Het hoofd kan dus uren achter elkaar op dezelfde plek blijven. En zodra een baby een vlakke plek ontwikkelt, is de kans groter dat hij zijn hoofd in dezelfde positie houdt.

Harde hoofdsteunen

Baby’s kunnen ook risico lopen op positionele plagiocefalie als ze te lang in een autostoeltje, springkussen of schommel blijven.Het risico op het ontwikkelen van het flathead-syndroom is het grootst wanneer het hoofd van de baby tegen hardere oppervlakken aanligt, zoals het harde plastic dat wordt gebruikt om stoelen of schommels te maken.

Voorkeur voor één kant

Bovendien kunnen veel baby’s positionele plagiocefalie ontwikkelen omdat ze er gewoon de voorkeur aan geven de hele tijd in één positie te liggen.Te lang in één houding blijven kan veel kracht uitoefenen op het hoofdje van een baby, waardoor een platte plek ontstaat en de vorm van het hoofd asymmetrisch wordt.

Strakke nekspieren

Anderen hebben dit probleem omdat ze aangeboren torticollis hebben en het niet kunnen helpen om in dezelfde positie te liggen. Deze kinderen hebben beperkte beweging aan één kant van hun nek en kunnen een harde massa in hun nekspieren hebben, waardoor het hoofd gemakkelijk heen en weer kan bewegen.

Raadpleeg uw kinderarts om de diagnose te bevestigen en ervoor te zorgen dat er geen ander probleem is waardoor het hoofd van uw baby op deze manier wordt gevormd.

Positionele plagiocefalie versus craniosynostose

Een andere mogelijke oorzaak voor de craniale vlakke plekken van een baby is een gelijkaardige maar ernstiger aandoening die craniosynostose wordt genoemd. Craniosynostose is een geboorteafwijking waarbij de botten van de schedel voortijdig zijn samengesmolten, wat problemen veroorzaakt naarmate de hersenen en de schedel groeien.

Bij zuigelingen met coronale synostose, een type craniosynostose, smelten de coronale hechtingen van de schedel vroeg samen, waardoor de ene kant van het voorhoofd plat wordt en het voorhoofd aan de andere kant gecompenseerd wordt. In vergelijking met positionele plagiocefalie lijken de ruggen van de hoofden van deze baby’s normaal en helemaal niet plat of misvormd.

Een andere vorm van craniosynostose waarbij de lambdoïdale hechtdraad vroeg sluit, kan een afvlakking van de ene kant van de achterkant van het hoofd van een baby en uitpuilen van het voorhoofd aan de andere kant van het hoofd veroorzaken. Dit in tegenstelling tot wat er gebeurt bij positionele plagiocephalie, waarbij de platte plek en de uitstulping zich beide aan dezelfde kant van het hoofd van de baby bevinden.

Sagittale craniosynostose of scaphocephaly is een ander type craniosynostose waarbij baby’s een lange, dunne schedel hebben die aan de voorkant breder is. Ten slotte kunnen kinderen trigonocephalie of metopische craniosynostose hebben, die wordt gekenmerkt door een driehoekig voorhoofd.

Craniosynostose is zeer zeldzaam. In feite wordt geschat dat slechts ongeveer één op de 2500 baby’s met deze aandoening wordt geboren.

U kunt een verwijzing krijgen naar een craniofaciale specialist als uw kinderarts niet zeker weet of uw kind positionele plagiocefalie of craniosynostose heeft.

Behandeling

De beste behandeling voor positionele plagiocefalie is om te voorkomen dat de aandoening optreedt – en dezelfde strategieën zullen werken voor zowel preventie als behandeling. Omdat de aandoening wordt veroorzaakt door te veel continue druk op een deel van het hoofd van uw baby, kunt u dit vaak inperken door de houdingen waarin uw baby blijft af te wisselen.

De afgeplatte plekken worden meestal vanzelf gladder naarmate de hersenen van uw kind groeien en hun schedelbotten versmelten en verharden. De volgende behandelingen kunnen ook helpen.

Hoofdpositie variëren

Het verhoogde risico op het ontwikkelen van platte plekken op het hoofd betekent niet dat u uw kind niet meer op de rug moet laten slapen. Wat u moet doen, is de positie van het hoofd van uw kind afwisselen elke keer dat u het in slaap brengt. Door van kant te wisselen, kunnen ze geen druk uitoefenen op dezelfde plek en kan de nekmobiliteit worden verbeterd.

De meeste baby’s zullen uit positionele plagiocefalie groeien, maar sommige baby’s verbeteren niet alleen door positieveranderingen aan te brengen en hebben een uitgebreidere behandeling nodig.

Tijd om je baby op de buik te leggen

Streef ernaar dat uw baby zo min mogelijk tijd op zijn rug doorbrengt terwijl hij wakker is. Meer tijd op de buik (in buikligging) doorbrengen als je baby wakker is en onder toezicht staat, is ook een goed idee. Naast het verminderen van het afvlakken van het hoofd, versterkt de buiktijd de nek, armen en kernspieren van uw baby.

Draag je baby

Een ander alternatief voor stijve babyzitjes is het gebruik van een draagdoek, draagzak of draagdoek, omdat deze minder druk uitoefenen op het hoofd van uw kind. U kunt uw kind ook gewoon in uw armen houden en/of een vast wipstoeltje gebruiken (gebruik geen rollators omdat deze niet veilig zijn) als uw kind oud genoeg is om erop te zitten.

Helmen en banden

Wanneer positieveranderingen niet tot voldoende verbetering leiden, kunnen andere behandelingen worden geprobeerd. Deze opties omvatten schedelvormhelmen of bandtherapie, waarbij de helm of band geleidelijk wordt aangepast om de schedelgroei in afgeplatte gebieden te stimuleren en uitpuilende gebieden te ontmoedigen. Het wordt aanbevolen om met deze behandelingen te beginnen op de leeftijd van 5 maanden.

Hoewel uit onderzoeken blijkt dat bij deze apparaten vaak verbetering op korte termijn wordt waargenomen, zijn de uiteindelijke resultaten meestal hetzelfde als bij baby’s die geen helm hebben gebruikt. Omdat het gebruik van helmen ernstige nadelen kan hebben, zoals geur, huiduitslag of ongemak, raden veel beoefenaars ze niet aan voor milde of matige gevallen. In ernstige gevallen zijn helmen echter vaak gunstig.

Fysiotherapie

Speciale aandacht is nodig voor baby’s met torticollis, omdat ze meestal ook nekoefeningen nodig hebben als onderdeel van hun behandeling. Deze kinderen houden vaak hun hoofd in dezelfde positie en hebben moeite om hun hoofd en nek te draaien. Nekoefeningen, misschien met de hulp van een kinderfysiotherapeut, kunnen deze baby’s helpen hun nekmobiliteit te verbeteren.

Chirurgie

Chirurgie is zelden nodig, maar kan worden overwogen in ernstige gevallen die met andere maatregelen niet verdwijnen. Hoewel een misvormd hoofd in de eerste plaats een esthetische kwestie is, kunnen gevallen met uitgebreide uitpuiling rond de ogen, het voorhoofd, de wang of de kaak het gezichtsvermogen, het kauwen en de integriteit van de kaak aantasten. In deze situaties kan een operatie worden gebruikt om eventuele functionele problemen te corrigeren.

timing

Preventie- en behandelingsmaatregelen kunnen vooral belangrijk zijn voor baby’s met een hoger risico op positionele plagiocefalie, waaronder prematuren, veelvouden en baby’s met een slechte spierspanning. Begin idealiter met het implementeren van preventiestrategieën tijdens de pasgeboren periode, wanneer de schedel van een baby maximaal vormbaar is.

Wanneer er inspanningen worden gedaan om de tijd dat een baby in een positie is die onnodige druk uitoefent op eventuele afgeplatte plekken op het hoofd te verminderen, treedt er gewoonlijk verbetering op over een periode van twee tot drie maanden.Als u geen verbetering ziet of de misvorming blijft verergeren, dan zal uw kind waarschijnlijk een evaluatie door een craniofaciale kinderchirurg of een kinderneurochirurg nodig hebben.

Ontdekken dat het hoofdje van je baby misvormd is, kan schokkend zijn. Gelukkig kunnen eenvoudige positionele behandelingen positionele plagiocefalie voorkomen, stoppen en omkeren. De meeste baby’s zullen alle afgeplatte schedelvlekken volledig ontgroeien en het haar zal waarschijnlijk eventuele resterende effecten bedekken. Het belangrijkste is dat je erop kunt vertrouwen dat als je ze op hun rug legt om te slapen (zelfs als ze een vlakke plek krijgen) ze heel goed hun leven kunnen redden.

Wat is positionele plagiocephalie?