Paroxetine is een antidepressivum op recept dat behoort tot de klasse van selectieve serotonineheropnameremmers. Artsen schrijven paroxetine voor om ernstige depressieve stoornissen, obsessief-compulsieve stoornissen, paniekstoornissen, gegeneraliseerde angststoornissen, sociale angststoornissen, posttraumatische stressstoornissen en premenstruele dysfore stoornissen te behandelen.
Paroxetine wordt ook verkocht onder handelsnamen zoals Paxil, Paxil CR, Pexeva of Brisdelle (voor de behandeling van opvliegers tijdens de menopauze).
Werkingsmechanisme van paroxetine
Paroxetine werkt door de hoeveelheid van een chemische boodschapper, serotonine genaamd, in onze hersenen te verhogen. Neuronen geven normaal gesproken serotonine af aan synapsen (de openingen tussen zenuwcellen), waarna deze chemische stof weer wordt opgenomen in de afgevende cel. Paroxetine blokkeert dit heropnameproces, waardoor er meer serotonine beschikbaar blijft in de synaps. Deze toename in serotonineactiviteit verbetert de stemming, vermindert angstsymptomen en kalmeert obsessieve gedachten na verloop van tijd. Hoewel het biochemische effect snel begint, ziet u over het algemeen pas na 3-5 weken consistent gebruik voordelen.
Omdat paroxetine een sterk effect heeft op serotonine, kan dit geneesmiddel ook andere systemen beïnvloeden, zoals de eetlust, de slaap en de seksuele functie.
Bijwerkingen van paroxetine
Veel voorkomende bijwerkingen van paroxetine zijn:
- Misselijkheid
- Slaperigheid
- Droge mond
- Duizeligheid
- Hoofdpijn
- Zweten
- Slapeloosheid of slaapstoornissen
- Seksuele disfunctie
- Veranderingen in lichaamsgewicht
- Angst
- Constipatie of diarree
Daarnaast kan paroxetine ernstigere bijwerkingen veroorzaken, waaronder suïcidale gedachten en gedrag, serotoninesyndroom, manie of hypomanie en ontwenningsverschijnselen.
Hieronder leggen we elke bijwerking uit en geven we advies over hoe u deze kunt voorkomen of minimaliseren.
1. Misselijkheid
Serotonine speelt niet alleen een rol in de hersenen, maar ook in het spijsverteringsstelsel. Wanneer paroxetine de serotonineactiviteit verhoogt, kan dit misselijkheid in de darmen stimuleren.
In klinische studies trad misselijkheid op bij ongeveer 26% van de mensen die paroxetine gebruikten, tegenover 9% van de mensen die een placebo kregen.
Om maagklachten en misselijkheid te verminderen, moet u het medicijn met voedsel innemen. Als de misselijkheid aanhoudt, overleg dan met uw arts over een aanpassing van de dosering of het innemen van de dosis op een ander tijdstip van de dag.
2. Slaperigheid
Een verhoogd serotoninegehalte kan de slaap-waakregulatie veranderen, wat sedatie kan veroorzaken.
Bij ongeveer 23% van de mensen die paroxetine gebruikten, trad slaperigheid op.
Vermijd autorijden of het bedienen van zware machines totdat u weet hoe paroxetine op u werkt. Het innemen van de dosis voor het slapengaan kan helpen, maar overleg dit eerst met uw arts.
3. Droge mond
Het effect van paroxetine op serotonine en andere minder belangrijke receptorsystemen kan de speekselafscheiding verminderen.
Om een droge mond te verminderen, moet u gedurende de dag water drinken, suikervrije kauwgom kauwen of speekselvervangers gebruiken.
4. Duizeligheid
Een verstoorde serotoninebalans kan de bloeddruk en signalen van het binnenoor beïnvloeden, wat duizeligheid kan veroorzaken.
Deze bijwerking wordt vaak gemeld, vooral in de eerste weken van het gebruik van paroxetine.
Om duizeligheid te verminderen, moet u langzaam opstaan vanuit een zittende of liggende positie, voldoende water drinken en alcohol vermijden.
5. Hoofdpijn
Veranderingen in de chemische samenstelling van de hersenen en de regulering van de bloedvaten als gevolg van serotoninemodulatie kunnen hoofdpijn veroorzaken.
Dit is een veel voorkomende bijwerking bij mensen die paroxetine gebruiken.
Om hoofdpijn te verminderen: zorg ervoor dat u voldoende water drinkt, regelmatig eet en slaapt. Vrij verkrijgbare pijnstillers kunnen helpen als uw arts hiermee akkoord gaat.
6. Zweten
Serotoninebanen beïnvloeden de temperatuurregulatie en de zweetklieren.
Zweten is een veel voorkomende bijwerking van paroxetine.
Om deze bijwerking het hoofd te bieden, moet u ademende kleding dragen en een koele omgeving handhaven. Antitranspiratiemiddelen kunnen helpen.
7. Slaapstoornissen
Serotonine reguleert het slaappatroon, dus een verandering in het serotoninegehalte kan de normale slaapcycli verstoren.
Slapeloosheid of veranderde dromen worden vaak gemeld bij mensen die paroxetine gebruiken.
Om deze bijwerking te verminderen, moet u zorgen voor een goede slaaphygiëne, cafeïne voor het slapengaan vermijden en met uw arts praten als de slaapstoornissen aanhouden.
8. Seksuele disfunctie
Serotonine beïnvloedt het seksuele verlangen en de responsbanen in het zenuwstelsel.
Seksuele bijwerkingen zoals een verminderd libido of moeite met het bereiken van een orgasme komen vaak voor bij mensen die paroxetine gebruiken.
Hoe u deze bijwerking kunt verminderen: Aanpassing van de dosering of overschakelen op een ander antidepressivum met een lager risico op seksuele disfunctie kan helpen; bespreek de mogelijkheden met uw arts.
9. Veranderingen in lichaamsgewicht
Serotonine beïnvloedt de eetlust en de stofwisseling. Sommige mensen komen aan, terwijl anderen hun eetlust verliezen.
Dit is een veel voorkomende bijwerking bij mensen die paroxetine gebruiken.
Om deze bijwerking te voorkomen, moet u een evenwichtig dieet volgen en regelmatig sporten. Neem contact op met uw arts als de gewichtsveranderingen aanzienlijk zijn.
10. Angst
Aanvankelijke veranderingen in serotonine kunnen tijdelijk de angstgevoelens versterken voordat ze stabiliseren.
Sommige mensen ervaren meer nervositeit of agitatie, vooral in de eerste 2-3 weken van het gebruik van paroxetine.
Om deze bijwerking te verminderen, kunt u beginnen met een lagere dosis en deze geleidelijk verhogen. Ontspanningstechnieken kunnen angst verminderen.
11. Zeldzame maar ernstige bijwerkingen van paroxetine
Sommige mensen ervaren ernstige of zeldzame bijwerkingen:
- Suïcidale gedachten of gedrag: Antidepressiva, waaronder paroxetine, verhogen het risico op suïcidale gedachten of pogingen bij jonge volwassenen onder de 25 jaar in de beginfase van het medicijngebruik. Iedereen die last heeft van een verslechterende stemming of suïcidale gedachten moet onmiddellijk medische hulp zoeken.
- Serotoninesyndroom: te veel serotonineactiviteit kan hoge koorts, agitatie, snelle hartslag en spierstijfheid veroorzaken, vooral als paroxetine wordt gecombineerd met andere serotonergische medicijnen.
- Medicatieontwenningssyndroom: Het abrupt stoppen met paroxetine kan bij ongeveer 25% van de gebruikers duizeligheid, sensorische stoornissen, angst en slaapstoornissen veroorzaken.
Om het risico op ernstige bijwerkingen te verminderen, mag u nooit plotseling stoppen met het gebruik van paroxetine. Werk samen met uw arts om de dosis geleidelijk af te bouwen.
Voor wie is paroxetine niet geschikt?
Paroxetine wordt niet aanbevolen voor de volgende groepen:
- Kinderen en adolescenten: vanwege een verhoogd risico op suïcidaal gedrag zonder voldoende bewijs van voordeel.
- Mensen die bepaalde andere medicijnen gebruiken: Gebruik paroxetine niet in combinatie met monoamineoxidaseremmers, thioridazine of pimozide vanwege het risico op ernstige interacties tussen geneesmiddelen.
- Zwangere vrouwen: Het gebruik van paroxetine tijdens de zwangerschap wordt over het algemeen niet aanbevolen vanwege mogelijke risico’s voor de foetus.
- Mensen met een voorgeschiedenis van bipolaire stoornis of manie: Paroxetine kan bij gevoelige personen manische episodes veroorzaken.
Alternatieve medicijnen voor paroxetine
Als paroxetine niet geschikt is voor u, kunnen artsen andere opties overwegen, zoals:
- Sertraline, escitalopram en fluoxetine — andere selectieve serotonineheropnameremmers die een lager risico op bepaalde bijwerkingen hebben.
- Citalopram — een andere selectieve serotonineheropnameremmer die door sommige mensen beter wordt verdragen.
- Serotonine-noradrenalineheropnameremmers zoals venlafaxine of duloxetine: deze opties kunnen helpen als angst- en pijnsymptomen een groot probleem vormen.
Uw arts zal een keuze maken op basis van uw toestand, tolerantie voor bijwerkingen en andere medicijnen die u gebruikt.
Discussion about this post