Longkanker bij mannen

Longkanker bij mannen verschilt op een aantal manieren van longkanker bij vrouwen. De kans dat een vrouwelijke roker longkanker krijgt, is groter dan die van een mannelijke roker, maar over het algemeen ontwikkelen meer mannen longkanker, simpelweg omdat mannen meer kans hebben om te roken. Onderzoekers weten niet helemaal zeker waarom dit zo is, maar men gelooft dat genetische factoren en biologische vatbaarheid tussen de geslachten de ongelijkheid kunnen verklaren.

De soorten longkanker die mannen vaak treffen, verschillen ook, evenals de effectiviteit van de therapieën die worden gebruikt om ze te behandelen. Over het algemeen zijn de resultaten bij mannen meestal slechter, hoewel nieuwere gerichte medicijnen en immunotherapieën veelbelovend zijn in termen van verbetering van de overlevingstijden.

Statistieken

Longkanker is de belangrijkste doodsoorzaak door kanker bij mannen, zowel in de Verenigde Staten als wereldwijd. Hoewel mannen historisch gezien meer kans hebben om de ziekte te ontwikkelen dan vrouwen, is het aantal mannen en vrouwen dat elk jaar wordt gediagnosticeerd, langzaam gelijk geworden.

Volgens de 2020-statistieken van de American Cancer Society:

• In de Verenigde Staten worden naar verwachting ongeveer 228.820 nieuwe gevallen van longkanker gediagnosticeerd (bestaande uit 116.300 mannen en 112.520 vrouwen).
• Ongeveer 135.720 Amerikanen zullen sterven aan longkanker, van wie 72.500 mannen en 63.220 vrouwen.

Echter, om redenen die niet helemaal worden begrepen, hebben mannen die roken minder kans om de ziekte te ontwikkelen dan hun vrouwelijke tegenhangers. Een studie uit 2014, gepubliceerd in het British Journal of Cancer, meldde dat mannen die zware rokers zijn 50% minder kans hebben om de soorten longkanker te ontwikkelen die verband houden met tabaksrook.

Hetzelfde lijkt te gelden voor mannen die nog nooit hebben gerookt. Vergeleken met niet-rokende vrouwen, hebben niet-rokende mannen ongeveer 33% minder kans om longkanker te krijgen – een verschil waarvan wordt aangenomen dat het verband houdt met vrouwelijke genetica, lichaamsgrootte en blootstelling aan kankerverwekkende stoffen in huis, zoals radon. Toch lopen mannelijke niet-rokers die longkanker krijgen een groter risico op overlijden dan vrouwen.BB

Meest voorkomende typen bij mannen

Mannen hebben meer kans op plaveiselcellongkanker, een type niet-kleincellige longkanker (NSCLC) dat zich in de luchtwegen van de longen ontwikkelt. Het is verantwoordelijk voor ongeveer 30% van alle NSCLC-diagnoses en houdt rechtstreeks verband met sigarettenrook.

Daarentegen overheersen bij vrouwen en niet-rokers longadenocarcinomen, het type NSCLC dat zich in de periferie van de longen ontwikkelt.BB

Mannen hebben iets minder kans op kleincellige longkanker (SCLC), een minder vaak voorkomende maar over het algemeen agressievere vorm van de ziekte. Een review uit 2012 van studies in het tijdschrift Lung Cancer meldde dat SCLC verantwoordelijk is voor tot 20% van de gevallen van longkanker bij mannen versus 34% bij vrouwen.BB

Wanneer echter zwaar roken aan de mix wordt toegevoegd, kan het risico op deze ziekten beginnen te egaliseren.

Een soortgelijk patroon wordt gezien bij vrouwen, waarbij het roken van meer dan 30 sigaretten per dag de kans op plaveiselcellongcarcinoom 63-voudig, longadenocarcinoom 17-voudig en SCLC 109-voudig verhoogt.BB

Longkankersymptomen bij mannen

Een man die een bepaald type longkanker krijgt, zal over het algemeen dezelfde symptomen hebben als een vrouw die hetzelfde type krijgt. Omdat mannen echter meer kans hebben op plaveiselcellongkanker, vertonen ze vaak meer symptomen omdat dat soort tumor zich in de luchtwegen nestelt in plaats van in de buitenranden van de longen (zoals gebeurt bij longadenocarcinoom).

Veel voorkomende symptomen van plaveiselcelkanker zijn:

• aanhoudende hoest
• Kortademigheid
• piepende ademhaling
• Vermoeidheid
• pijn op de borst
• Ophoesten van bloed of slijm
• Ongemak bij het slikken
• Heesheid
• Koorts
• Verlies van eetlust
• Onverklaarbaar gewichtsverlies

Hoewel dezelfde symptomen kunnen optreden bij longadenocarcinoom, treden veel van de meer veelbetekenende symptomen (zoals bloed ophoesten of piepende ademhaling) op wanneer de tumor zich heeft verspreid (uitgezaaid) van de buitenranden naar de centrale luchtwegen.

Bij plaveiselcelcarcinoom kunnen deze al optreden voordat de tumor is uitgezaaid.

Oorzaken

Hoewel roken wordt beschouwd als de oorzaak van longkanker bij 70% tot 80% van de vrouwen met de ziekte, is het verantwoordelijk voor ongeveer 90% van de gevallen bij mannen. Het verschil in incidentie kan grotendeels worden toegeschreven aan het percentage roken, waarbij 17,5% van de Amerikaanse mannen rookt, vergeleken met slechts 13,5% van de Amerikaanse vrouwen. Andere factoren kunnen ook bijdragen aan gevallen bij mannen.

Volgens een onderzoek uit 2017 in BMC Public Health is beroepsmatige blootstelling aan kankerverwekkende stoffen verantwoordelijk voor maar liefst 13% tot 29% van de gevallen van longkanker bij mannen. Asbest is een van de belangrijkste boosdoeners, naast arseen, benzeen, cadmium, koolteer, dieselemissies, formaldehyde en medische straling.

Beroepen die verband houden met het beroepsrisico zijn onder meer metaalbewerkers, schilders, schoonmakers, bakkers, loodgieters en pijpfitters, lassers, vrachtafhandelaars en bouwvakkers.

Het is belangrijk op te merken dat veel mannen die longkanker krijgen, geen huidige rokers zijn. In feite was ongeveer 40% voormalige rokers op het moment van hun diagnose. Mannen die ex-rokers zijn, hebben in vergelijking met nooit-rokers een viervoudig verhoogd risico op longkanker. Vrouwen die ex-rokers zijn, hebben een ongeveer 3,5-voudig risico.

Behandeling

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor mensen met de diagnose longkanker. Veel van de traditionele benaderingen, waaronder chirurgie, chemotherapie en bestraling, verschillen niet tussen mannen en vrouwen.

Gerichte therapieën

Gerichte therapieën zijn geneesmiddelen die zijn ontworpen om cellen met specifieke genetische mutaties te herkennen, te targeten en te doden. Deze omvatten mutaties zoals het gen voor epidermale groeifactorreceptor (EGFR) en het gen voor anaplastisch lymfoomkinase (ALK).

Vrouwen hebben deze specifieke mutaties vaker dan mannen. Als gevolg hiervan zijn bepaalde gerichte medicijnen zoals EGFR-remmers – waaronder Tagrisso (osimertinib) – 25% minder effectief bij mannen. Andere medicijnen zoals ALK-remmers lijken even goed te werken.BB

Immuuntherapieën

In 2015 werden immunotherapieën geïntroduceerd als een nieuwe behandeling voor longkanker. Deze omvatten twee geneesmiddelen die zijn geclassificeerd als PD-1-remmers – Opdivo (nivolumab) en Keytruda (pembrolizumab) – die de immuunrespons van het lichaam op kanker versterken door het geprogrammeerde dood-1 (PD-1) eiwit te blokkeren. In tegenstelling tot gerichte therapieën die specifieke mutaties herkennen, reageren immuuntherapieën op de mate van mutaties.

Volgens een onderzoek uit 2016 in Oncotarget hebben vrouwen meer doelgerichte mutaties dan mannen, terwijl mannen een hogere totale tumormutatielast (TMB) hebben.BCellen met meerdere genmutaties (dwz een hoge TMB) worden eerder als abnormaal herkend en aangevallen door het immuunsysteem van het lichaam.BB

Hierdoor zijn PD-1-remmers meestal effectiever bij mannen. Volgens een onderzoek uit 2018 in ESMO Open verlengden PD-1-remmers de ziektevrije overleving bij mannen in vergelijking met chemotherapie, maar vertoonden ze weinig tot geen voordeel bij een gematchte reeks vrouwen met longkanker.BB

Prognose

Het overlevingspercentage, het percentage mensen dat na een bepaalde periode in leven is, kan variëren per stadium en type longkanker, evenals per geslacht. Uit de huidige gegevens blijkt dat de overlevingskans bij mannen in alle stadia van de ziekte lager is dan bij vrouwen.

Voor mannen is de totale vijfjaarsoverleving slechts ongeveer 16% (vergeleken met 23% bij vrouwen). Dit is gedeeltelijk te wijten aan vertraagde diagnoses bij mannen die over het algemeen de neiging hebben om een ​​zorgverlener uit te stellen totdat duidelijke symptomen verschijnen.

Over het algemeen hebben mannen met NSCLC een 27% hoger risico op overlijden dan vrouwen.BZe ervaren ook kortere overlevingstijden met SCLC (respectievelijk zes maanden versus negen maanden).BB

Omgaan met

Over het algemeen rapporteren mannen met longkanker een hogere kwaliteit van leven in vergelijking met vrouwen, deels omdat ze de behandeling beter aankunnen en mogelijk minder emotioneel worden beïnvloed door zaken als haaruitval.BToch mag hieruit niet worden afgeleid dat mannen de last van de ziekte “beter” kunnen dragen of dat alle mannen hetzelfde zijn.

Studies hebben aangetoond dat mannen met longkanker bijna net zoveel isolatie, depressie en angst kunnen ervaren als gevoelens van schaamte, stigma en discriminatie als vrouwen.BB

Het zoeken naar persoonlijke of online steungroepen kan deze lasten verlichten door interactie te bieden met anderen die de ziekte uit de eerste hand begrijpen. In feite kunnen mannen net zo goed profiteren als vrouwen van steungroepen en counseling.BB

Uiteindelijk bestaat er niet zoiets als ‘longkanker bij mannen’ en ‘longkanker bij vrouwen’. Er zijn echter variaties in risico, behandelingsreacties en hulpzoekend gedrag die de overleving en langetermijnresultaten bij mannen kunnen beïnvloeden.

Mannen kunnen deze resultaten verbeteren door hun risico op longkanker te identificeren, inclusief roken en gevaren op de werkplek.