Is een beetje overgewicht echt oké?

Obesitas verhoogt vrij duidelijk het risico op veel medische problemen. Maar terwijl de maatschappij en medische experts veel nadruk hebben gelegd op het handhaven van een “normaal” lichaamsgewicht, is het extra risico dat wordt gevormd door alleen overgewicht – met een matig verhoogde body mass index (BMI), in tegenstelling tot zwaarlijvigheid – eigenlijk minder duidelijk.

Dit nieuws lijkt duidelijk gemengde berichten te sturen. Als u meer te weten komt over wat het onderzoek zegt, kunt u uw gezondheid beter begrijpen.

Body Mass Index (BMI)

De BMI-score is bedoeld als een snelle manier om te bepalen of een persoon te veel lichaamsvet heeft. BMI-scores van 20 tot 24,9 worden als normaal beschouwd, scores van 25 tot 29,9 zijn overgewicht, scores van 30 tot 34,9 zijn zwaarlijvig en scores boven 35 zijn extreem zwaarlijvig. Scores onder de 20 worden als ondergewicht beschouwd.

U kunt uw score eenvoudig berekenen met behulp van een rekenmachine.

Vrijwel alle onderzoeken die BMI-scores gebruiken, zijn het eens over een aantal punten:

• Mensen die zwaarlijvig of extreem zwaarlijvig zijn, hebben een sterk verhoogd risico op sterfte door alle oorzaken.
• Mensen met ondergewicht hebben ook een verhoogd risico op overlijden. Men denkt dat dit voornamelijk te wijten is aan onderliggende ziekteprocessen – zoals hartaandoeningen, longaandoeningen, kanker of infectie – die op zichzelf vaak leiden tot gewichtsverlies met ziekteprogressie.

Als er een controverse is, gaat het om personen die worden geclassificeerd als overgewicht, maar niet als zwaarlijvig, dat wil zeggen van wie de BMI-scores iets meer dan 25 zijn. De meeste onderzoeken hebben een verhoogd medisch risico aangetoond, zelfs voor deze milde toestand van overgewicht, maar een paar studies tonen een iets lager risico voor deze personen.

Er zijn verschillende verklaringen voor deze schijnbare discrepantie gesuggereerd. Degene die de meeste tractie heeft, is het idee dat de BMI-meting zelf – die eenvoudigweg rekening houdt met iemands gewicht en lengte – vaak een valse maatstaf voor “overgewicht” geeft als een persoon gewoon in goede vorm is en een goede spiermassa heeft.

Dat wil zeggen, voor gezonde personen met een BMI van 25 of 26 is het “overgewicht” mogelijk niet dik.

De obesitasparadox bij hartziekten

Sinds het begin van de jaren 2000 bleek uit onderzoek naar de mortaliteit van mensen met een hartaandoening dat overlevingsstatistieken gunstig waren voor degenen met een BMI met overgewicht. Verdere grote systematische reviews en meta-analyses van studies hebben deze bevinding ondersteund.

Het idee dat mensen van wie de BMI-metingen boven het normale bereik liggen, mogelijk een verminderde cardiovasculaire mortaliteit hebben, wordt de ‘obesitasparadox’ genoemd.

Een studie uit 2015, gepubliceerd in het tijdschrift Heart, verzamelde gegevens uit 89 onderzoeken, waaronder meer dan 1,3 miljoen mensen met coronaire hartziekte. Degenen met ondergewicht hadden het hoogste risico op zowel korte- als langetermijnsterfte (meer dan drie jaar).

Degenen met overgewicht of obesitas hadden een lager risico op sterfte op korte en lange termijn in vergelijking met degenen met een BMI in het normale gewichtsbereik. Degenen die in de zwaarlijvige categorieën waren, hadden echter een hoger risico op sterfte na vijf jaar follow-up.

Een onderzoek uit 2018 analyseerde 65 eerdere onderzoeken waarbij 865.774 mensen betrokken waren die een bypassoperatie of coronaire revascularisatie met percutane coronaire interventie hadden ondergaan.

De studie bevestigde dat in vergelijking met personen met een normaal gewicht, de mortaliteit door alle oorzaken was verhoogd voor mensen met ondergewicht en lager voor mensen met overgewicht, obesitas of ernstig obesitas. In de BMI-categorie met overgewicht zijn geassocieerd met het laagste risico op ernstige cardiovasculaire bijwerkingen.

Waarom bestaat de obesitasparadox? De huidige gedachte is dat BMI een onvoldoende maatstaf is voor het cardiovasculaire risico van een persoon, omdat het geen rekening houdt met de spiermassa en de algehele cardiorespiratoire fitheid van een persoon. Zeer fitte atleten hebben bijvoorbeeld vaak een verhoogde BMI.

Aan de andere kant, mensen die voorheen overgewicht hadden en vervolgens hartaandoeningen ontwikkelen, ontwikkelen vaak spierafbraak en hun BMI’s kunnen terugvallen in het normale bereik. Dus de BMI op zichzelf kan een misleidend beeld geven van iemands cardiovasculaire gezondheid.

Veel experts zeggen nu dat we, in plaats van te vertrouwen op BMI om te bepalen of gewicht bijdraagt ​​aan het cardiovasculaire risico, meer aan buikvet moeten denken.

Buikvet en BMI

Het hebben van te veel vet, met name te veel vet in de buikstreek, legt een aanzienlijke metabole stress op het cardiovasculaire systeem en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten.

De BMI-index is zeer nauwkeurig voor personen met zeer ondergewicht of zeer overgewicht (het is bijvoorbeeld moeilijk om voldoende spiermassa op te bouwen om uw BMI boven de 30 te krijgen zonder gebruik te maken van steroïden), maar de BMI is minder nauwkeurig voor het detecteren van personen met alleen overgewicht .

Er zijn inderdaad enkele personen met BMI-scores in het bereik van 25 tot 29, alleen maar omdat ze in topvorm zijn. Maar die individuen weten waarschijnlijk wie ze zijn.

Dus, als u een BMI-score heeft in de categorie ‘overgewicht’, beantwoord dan deze ene vraag: Is uw tailleomvang kleiner dan uw heupomvang?

Zo ja, dan bent u waarschijnlijk een van die mensen met een uitstekende fysieke conditie, en het “overmatige” gewicht dat bijdraagt ​​aan uw BMI-score is spieren en niet vet. Maar als het antwoord “nee” is en je hebt centraal vet opgeslagen, dan is er reden tot zorg.

Hoewel de BMI-score soms nuttig en gemakkelijk te meten is, is de taille-tot-heupverhouding waarschijnlijk de belangrijkste index van cardiovasculair risico.