Hoe de ziekte en ziekteremissie worden bevestigd?
Reumatoïde artritis (RA) is voor zorgverleners een moeilijke ziekte om te diagnosticeren, vooral in de vroege stadia, omdat de tekenen en symptomen vergelijkbaar zijn met die van veel andere aandoeningen. Tot nu toe hebben zorgverleners geen enkele test die RA definitief diagnosticeert, dus vertrouwen ze op een lichamelijk onderzoek, medische familiegeschiedenis, verschillende bloedonderzoeken en beeldvorming zoals röntgenfoto’s.
Reumatoïde artritis verschilt van osteoartritis (“slijtage” artritis) doordat het een auto-immuunziekte is. Dat betekent dat het immuunsysteem per ongeluk zijn eigen cellen en weefsels aanvalt, voornamelijk bij RA, de cellen en weefsels van de gewrichten.
De meeste auto-immuunziekten zijn moeilijk te diagnosticeren, maar het is belangrijk om het goed te krijgen, omdat het helpt bij het bepalen van de juiste behandelingskuur.
:max_bytes(150000):strip_icc()/rheumatoid-arthritis-diagnosis-5af9dc98ae9ab80036f62f0f.png)
Erg goed
Fysiek examen
Een van de eerste diagnostische instrumenten is een lichamelijk onderzoek. Het doel van de evaluatie is gedeeltelijk om de kenmerken van de gewrichtspijn en zwelling te bepalen om deze beter te kunnen onderscheiden van andere oorzaken van gewrichtspijn, zoals artrose.
Veel van de vragen die uw zorgverlener zal stellen, zijn bedoeld om te bepalen of RA of artrose uw symptomen waarschijnlijker zal veroorzaken.
| Reumatoïde artritis | artrose | |
|---|---|---|
| Getroffen gebieden | Heeft de neiging om meerdere gewrichten aan te tasten (polyartritis) | Heeft meestal invloed op de handen, voeten, knieën en wervelkolom; soms gaat het om slechts een enkel gewricht (monoartritis) |
| Symmetrie | Symmetrisch, wat betekent dat gewrichtssymptomen aan de ene kant van het lichaam vaak worden gespiegeld aan de andere kant van het lichaam | Kan asymmetrisch (unilateraal) of symmetrisch zijn, vooral als er veel gewrichten bij betrokken zijn |
| Vermoeidheid, malaise, koorts | Vaak als gevolg van systemische (hele lichaams) ontsteking |
Wordt meestal niet geassocieerd met deze ziekte, omdat het niet inflammatoir is |
| Ochtend stijfheid | Duurt meer dan 30 minuten, soms meer dan een uur, maar verbetert met activiteit |
Kort; minder dan 15 minuten |
Naast het evalueren van uw fysieke symptomen, zal de zorgverlener uw familiegeschiedenis beoordelen. Reumatoïde artritis kan vaak in families voorkomen, waardoor uw risico op de ziekte wordt verdubbeld als een tweedegraads familielid (zoals een grootmoeder of oom) het heeft en uw risico verdrievoudigt als een direct familielid (dwz ouder, broer of zus) wordt getroffen.
Labs en tests
Laboratoriumtests worden gebruikt voor twee primaire doeleinden bij het diagnosticeren van reumatoïde artritis:
- Om uw serostatus te classificeren
- Om het ontstekingsniveau in uw lichaam te meten of te controleren
Serostatus
Serostatus (vrij vertaald als “bloedstatus”) verwijst naar de belangrijkste identificatiemiddelen van de ziekte in uw bloed. Als deze verbindingen worden gedetecteerd in een bloedtest, bent u geclassificeerd als seropositief. Als ze niet worden gevonden, wordt u als seronegatief beschouwd.
Seropositieve resultaten kunnen verder worden geclassificeerd als:
- Laag positief
- Matig positief
- Hoog/sterk positief
Er worden twee tests gebruikt om uw serostatus vast te stellen:
-
Reumafactor (RF): RF is een type auto-antilichaam dat wordt aangetroffen bij ongeveer 70% van de mensen die met de ziekte leven. Auto-antilichamen zijn door het immuunsysteem geproduceerde eiwitten die gezonde cellen of celproducten aanvallen alsof het ziektekiemen zijn. Hoewel hoge niveaus van RF sterk wijzen op RA, kunnen ze ook voorkomen bij andere auto-immuunziekten (zoals lupus) of niet-auto-immuunziekten zoals kanker en chronische infecties.
-
Anti-Cyclic Citrullinated Peptide (anti-CCP): Anti-CCP is een ander auto-antilichaam dat bij de meeste mensen met reumatoïde artritis wordt aangetroffen. In tegenstelling tot RF komt een positief anti-CCP-testresultaat bijna uitsluitend voor bij mensen met RA. Een positief resultaat kan zelfs mensen identificeren die het risico lopen de ziekte te krijgen, zoals mensen met een familiegeschiedenis.
Waar beide serostatustests tekortschieten, is hun gevoeligheid, die over het algemeen lager is dan 80%. Dit betekent dat, hoewel waardevol in het diagnostische proces, de tests vatbaar zijn voor dubbelzinnigheid of fout-negatieve resultaten.
Omdat geen van beide tests 100% indicatief is voor RA, worden ze gebruikt als onderdeel van het diagnostische proces in plaats van als enige indicatoren.
Ontstekingsmarkers
Ontsteking is een bepalend kenmerk van reumatoïde artritis en bepaalde markers in uw bloed onthullen informatie over ontstekingen aan uw zorgverlener. Tests die naar belangrijke markers kijken, helpen niet alleen de initiële diagnose van RA te bevestigen, maar worden ook periodiek gebruikt om te zien hoe goed u op de behandeling reageert.
Twee veel voorkomende tests van inflammatoire markers zijn:
-
Erytrocytsedimentatiesnelheid (ESR of sed rate) is een test die meet hoe lang het duurt voordat rode bloedcellen zich op de bodem van een lange, rechtopstaande buis bevinden, ook wel een Westergren-buis genoemd. Bij een ontsteking plakken de rode bloedcellen aan elkaar en zinken ze sneller. Het is een niet-specifieke meting van ontsteking, maar kan belangrijke inzichten opleveren die waardevol zijn voor een diagnose.
-
C-reactief proteïne (CRP) is een type eiwit dat de lever produceert als reactie op een ontsteking. Hoewel het ook niet-specifiek is, is het een meer directe maatstaf voor uw ontstekingsreactie.
ESR en CRP kunnen ook worden gebruikt om remissie van artritis te diagnosticeren, een toestand van lage ziekteactiviteit waarbij ontsteking min of meer onder controle is.
Uw zorgverlener kan ook andere tests bestellen om uw ziekteprogressie te meten.
Beeldvormingstests
De rol van beeldvormende tests bij reumatoïde artritis is het identificeren van de tekenen van gewrichtsschade, waaronder bot- en kraakbeenerosie en de vernauwing van de gewrichtsruimten. Ze kunnen ook helpen bij het volgen van de progressie van de ziekte en bepalen wanneer een operatie nodig is.
Elke test kan verschillende en specifieke inzichten opleveren:
-
Röntgenfoto’s: vooral nuttig bij het identificeren van boterosie en gewrichtsschade, worden röntgenfoto’s beschouwd als het primaire beeldvormingsinstrument voor artritis. Ze zijn echter niet zo nuttig in de zeer vroege stadia van de ziekte, voordat veranderingen in kraakbeen en synoviale weefsels significant zijn.
-
Magnetische resonantiebeeldvorming (MRI): MRI-scans kunnen verder kijken dan het bot, veranderingen in zachte weefsels opsporen en zelfs gewrichtsontsteking in de vroege stadia van de ziekte positief identificeren.
-
Echografie: deze scans zijn ook beter dan röntgenfoto’s bij het opsporen van vroege gewrichtserosie, en ze kunnen specifieke gebieden van gewrichtsontsteking onthullen. Dit is een waardevolle eigenschap, aangezien de ontsteking soms kan aanhouden, zelfs wanneer de ESR en CRP op remissie wijzen. In dergelijke gevallen wordt de behandeling voortgezet totdat u echt in remissie bent.
Classificatiecriteria:
In 2010 heeft het American College of Rheumatology (ACR) zijn al lang bestaande classificatiecriteria voor reumatoïde artritis bijgewerkt. De herzieningen werden gedeeltelijk gemotiveerd door vooruitgang in diagnostische technologieën. Hoewel de classificaties bedoeld zijn om te worden gebruikt voor klinische onderzoeksdoeleinden, helpen ze zorgverleners om zekerder te zijn over uw diagnose.
De ACR/EULAR-classificatiecriteria van 2010 kijken naar vier verschillende klinische metingen en beoordelen elk op een schaal van 0 tot 5. Een cumulatieve score van 6 tot 10 kan een hoge mate van vertrouwen geven dat u inderdaad reumatoïde artritis heeft.
Hoewel zorgverleners de enigen zijn die deze criteria gebruiken, kan het bekijken ervan u helpen begrijpen waarom een RA-diagnose vaak niet snel of gemakkelijk kan worden gesteld.
| criteria | Waarde | Punten |
| Duur van symptomen | Minder dan zes weken | 0 |
| Meer dan zes weken | 1 | |
| Gezamenlijke betrokkenheid | Eén grote joint | 0 |
| Twee tot 10 grote gewrichten | 1 | |
| Een tot drie kleine gewrichten (zonder de betrokkenheid van grotere gewrichten) | 2 | |
| Vier tot 10 kleine gewrichten (zonder de betrokkenheid van grotere gewrichten) | 3 | |
| Meer dan 10 gewrichten (met ten minste één klein gewricht) | 5 | |
| Serostatus | RF en anti-CCP zijn negatief | 0 |
| Lage RF en lage anti-CCP | 2 | |
| Hoge RF en hoge anti-CCP | 3 | |
| Ontstekingsmarkers | Normale ESR en CRP | 0 |
| Abnormale ESR en CRP | 1 |
Progressie
De sterkste indicator van progressieve gewrichtsschade bij reumatoïde artritis wordt beschouwd als seropositiviteit. Dat gezegd hebbende, seronegativiteit sluit progressieve gewrichtsschade niet uit.
Mensen die positief testen op zowel reumafactor als anti-CCP hebben meer kans op een snelle progressie van gewrichtsschade dan mensen die positief zijn voor de een of de ander.
Factoren die wijzen op een slechte prognose met progressieve gewrichtsschade zijn onder meer:
- Röntgenfoto’s of klinisch bewijs van gewrichtsschade
- Verhoogd aantal gewrichten dat betrokken is bij actieve synovitis, gevoeligheid, zwelling of gewrichtseffusies
- Verhoogde ESR of CRP
- Positief voor anti-CCP
- Veel medicatiegebruik, waaronder corticosteroïden, gebruikt om ontstekingen in de aangetaste gewrichten te behandelen
- Een ontoereikende reactie op medicijnen
- Verminderde gewrichtsfunctie zoals bepaald door de Health Assessment Questionnaire
- Afnemende kwaliteit van leven
Kwijtschelding
Het diagnosticeren van remissie van de ziekte is niet zo eenvoudig als het diagnosticeren van de ziekte in de eerste plaats. Het vereist niet alleen diagnostische tests, maar ook een subjectieve beoordeling van wat u denkt over uw toestand. Het nauwkeurig diagnosticeren van remissie is belangrijk omdat het bepaalt of bepaalde behandelingen kunnen worden gestopt of dat het waarschijnlijk is dat het stoppen ervan een terugval veroorzaakt.
Daartoe heeft de ACR de zogenaamde DAS28 vastgesteld. DAS is een acroniem voor ziekteactiviteitsscore, terwijl 28 verwijst naar het aantal gewrichten dat bij de beoordeling wordt onderzocht.
De DAS omvat vier scores:
- Het aantal gevoelige gewrichten dat uw zorgverlener vindt (van de 28)
- Het aantal gezwollen gewrichten dat uw zorgverlener vindt (van de 28)
- Uw ESR- en CRP-resultaten (normaal versus abnormaal)
- Uw beoordeling van hoe u zich voelt en uw algehele gezondheid, variërend van “zeer goed” tot “zeer slecht”
Deze resultaten worden door een complexe wiskundige formule geleid om uw algemene score te berekenen.
| DAS 28 SCORES | |
|---|---|
| 0-2,5 | Kwijtschelding |
| 2.6–3.1 | Lage ziekteactiviteit |
| 3.2–5.1 | Matige ziekteactiviteit |
| Boven 5.1 | Hoge ziekteactiviteit |
Andere diagnoses
Net zoals bepaalde tests kunnen helpen onderscheid te maken tussen reumatoïde artritis en artrose, kunnen andere tests worden besteld om erachter te komen of uw symptomen door een andere aandoening kunnen worden veroorzaakt. Dit is vooral waarschijnlijk als uw RA-testresultaten niet overtuigend of negatief zijn.
Aandoeningen met vergelijkbare symptomen omvatten andere auto-immuunziekten, evenals bindweefsel-, neurologische en chronische ontstekingsziekten zoals:
- Fibromyalgie
- ziekte van Lyme
- Myelodysplastische syndromen
- Paraneoplastische syndromen
- Spierreuma
- Psoriatische arthritis
- Sarcoïdose
- Syndroom van Sjogren
- Systemische lupus erythematodes (lupus)
Discussion about this post