HIV-geassocieerde infecties van het hoornvlies en de iris

Het voorste segment van het oog omvat de voorste oogkamer, het hoornvlies en de iris. Meer dan de helft van de met HIV geïnfecteerde populatie zal waarschijnlijk een complicatie van het voorste segment ontwikkelen, variërend in ernst van droge ogen tot virale infecties die mogelijk blindheid kunnen veroorzaken.

HIV-geassocieerde ooginfecties

De HIV-gerelateerde infectie die het meest waarschijnlijk in het voorste segment voorkomt, is onder meer:

• Iridocyclitis, een ontsteking van de iris

• Keratitis, een infectie van het hoornvlies

• Microsporidiose, een schimmelinfectie die zelden het hoornvlies aantast

Iridocyclitis is de ontsteking van de iris, die gepaard kan gaan met een aantal opportunistische infecties (OI’s), waaronder cytomegalovirus (CMV), herpes simplex-virus (HSV), toxoplasmose, tuberculose en varicella zoster-virus (VZV). De ernst van de ontsteking hangt nauw samen met de ernst van de OI en kan vaak het eerste teken zijn van een voortschrijdende ziekte. De ernstigste gevallen betreffen meestal patiënten met zeer lage CD4-tellingen.

Iridocyclitis kan zich ook manifesteren als gevolg van syfilis, evenals geneesmiddelen zoals rifabutine (regelmatig gebruikt bij tuberculosetherapie) en cidofovir (gebruikt om ernstige gevallen van CMV te behandelen).

Iridocyclitis kan in één of beide ogen voorkomen, met symptomen zoals rode ogen, overmatig tranen, lichtgevoeligheid (fotofobie) en vernauwde pupillen. Iridocyclitis heeft de neiging om te verbeteren met succesvolle antiretrovirale therapie samen met de behandeling van de geïdentificeerde infectie.

Keratitis is een infectie van het hoornvlies die kan worden veroorzaakt door HSV, VSV, candidiasis (een schimmelinfectie die vaak wordt gezien bij mensen met hiv) en andere mogelijke infecties. In veel gevallen maakt immunosuppressie de patiënt vatbaar voor keratitis, waarvan de symptomen kunnen zijn rode ogen, overmatig tranen, oogpijn, wazig zien, gevoeligheid voor licht (fotofobie) en het gevoel van korreligheid in het oog.

De presentatie kan bilateraal zijn (met beide ogen) en unilateraal (met één oog). Mogelijke complicaties kunnen variëren van hoornvlieszweren en littekens tot gedeeltelijk verlies van gezichtsvermogen en zelfs blindheid.

Net als bij iridocyclitis wordt het starten van antiretrovirale therapie aanbevolen om het risico op complicaties te verlagen, evenals de behandeling van de geïdentificeerde infectie (meestal met aciclovir voor HSV en VZV, of het geschikte antischimmelmiddel in geval van candidiasis).

Microsporidiose is een opportunistische schimmelinfectie, die over het algemeen optreedt wanneer het CD4-aantal van een patiënt onder 100 cellen, ml daalt. Hoewel cornea-infecties zeldzaam zijn in gevallen van microsporidiose, kunnen ze oogpijn, overmatige tranenvloed, wazig zien en lichtgevoeligheid (fotofobie) veroorzaken.

Naast het implementeren van antiretrovirale therapie, wordt microsporidiose vaak behandeld met azoolgeneesmiddelen zoals albendazol en itraconazol. Topische antischimmeldruppels worden soms ook gebruikt bij azooltherapie.