Cystoisosporiasis (Isosporiasis) Symptomen en behandeling

Cystoisosporiasis (voorheen bekend als isosporiasis) is een zeldzame parasitaire infectie van de darmen die door de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) is geclassificeerd als een AIDS-definiërende aandoening. De wereldwijde prevalentie is variabel, waarbij infecties het vaakst voorkomen in tropische of subtropische gebieden (met name het Caribisch gebied, Midden-Amerika en Zuid-Afrika).

Met de komst van antiretrovirale combinatietherapie (ART), wordt cystoisosporiasis als zeldzaam beschouwd onder mensen met hiv in de ontwikkelde wereld. De afgelopen jaren zijn er echter incidentele uitbraken gemeld, meestal als gevolg van terugkerende reizigers of migranten uit tropische gebieden.

Veroorzaker

Cystoisosporiasis wordt veroorzaakt door Cystoisospora belli (C. belli), een darmparasiet die nauw verwant is aan Toxoplasma gondii (T. gondii) en Cryptosporidium.

(T. gondii en Cryptosporidium zijn de veroorzakers van twee andere AIDS-definiërende aandoeningen, respectievelijk toxoplasmose van de hersenen en cryptosporidiose.)

Wijze van overdracht

Mensen zijn de enige bekende gastheren voor C. belli, waarvan de ziekte wordt verspreid via voedsel of water dat besmet is met uitwerpselen van geïnfecteerde mensen. Overdracht via oraal-anale seks (“rimmen”) is ook mogelijk.

Symptomen

Symptomen kunnen weken aanhouden en omvatten krampachtige buikpijn en overvloedige waterige diarree, vergezeld van zwakte en lichte koorts. Bij immuungecompromitteerde personen kunnen deze symptomen zich ontwikkelen tot uitdroging, ondervoeding of cachexie als ze niet worden behandeld.

Bij immuuncompetente personen verloopt een infectie met C. belli vaak asymptomatisch.

Diagnose

De klinische presentatie is niet te onderscheiden van cryptosporidiose en vereist microscopisch onderzoek van het ontlastingsmonster van de patiënt (of soms een biopsie van de darmwand) om de diagnose te bevestigen.

Behandeling

Cystoisosporiasis wordt meestal behandeld met het op sulfa gebaseerde antibioticum, trimethoprim-sulfamethoxazol (TMP-SMZ).

Bij immuuncompetente personen is cysto-isosporiasis over het algemeen een zelfbeperkende ziekte en verdwijnt gewoonlijk binnen een paar dagen na de behandeling. Immuungecompromitteerde personen met CD4-tellingen van minder dan 150 cellen/µL reageren over het algemeen minder goed en zijn vatbaar voor terugval zodra de therapie wordt stopgezet. In dergelijke gevallen kan levenslange profylaxe van TMP-SMZ geïndiceerd zijn.

Epidemiologie

Cystoisosporiasis is endemisch in Afrika, Australië, het Caribisch gebied, Latijns-Amerika en Zuidoost-Azië. In sommige landen, zoals Haïti, is maar liefst 15% van de mensen besmet met C. belli. Onder mensen met gevorderd hiv (CD4-telling onder 200 cellen/ml) is het percentage zelfs nog hoger, schommelend rond de 40%.

Internationale reizen hebben de verspreiding van de ziekte in andere regio’s vergemakkelijkt, met één uitbraak in de omgeving van Los Angeles van 1985 tot 1992. In dit geval werden infecties voornamelijk bevestigd in Latijns-Amerikaanse buurten en bijna volledig bij personen die geclassificeerd waren als aids-patiënten. De prevalentie varieerde van 5-7%.

Meer recentelijk werd aangenomen dat bewoners van een wijk in Atlanta in en rond juli 2015 besmet waren met C. belli, waarbij één persoon naar verluidt was teruggekeerd van een reis naar Kenia.

De tarieven in landen met een laag inkomen en een hoge prevalentie zijn de afgelopen jaren drastisch verlaagd vanwege het wijdverbreide gebruik van TMP-SMZ, een medicijn dat wordt gegeven als profylaxe om pneumocystis-pneumonie (PCP) bij mensen met hiv te voorkomen.