Wat is hondsdolheid?

Hondsdolheid is niet het probleem voor de volksgezondheid dat het ooit was, maar het blijft respect afdwingen vanwege de ernstige gevolgen ervan. De virale ziekte wordt bijna uitsluitend overgedragen door beten van dieren en kan, indien onbehandeld, ernstige neurologische symptomen veroorzaken, waaronder koorts, hoofdpijn, overmatige speekselvloed, spierspasmen, verlamming en mentale verwarring.

Een reeks injecties die onmiddellijk na een beet wordt gestart, kan niet-gevaccineerde personen helpen de ziekte te voorkomen. Helaas, zodra de symptomen verschijnen, is de ziekte bijna altijd dodelijk.

Volgens statistieken van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zijn tussen 2008 en 2017 in de VS slechts 23 gevallen van rabiës bij de mens gemeld.

Hondsdolheid kan worden voorkomen met een van de twee door de FDA goedgekeurde vaccins.

Symptomen van hondsdolheid

Tijdens de vroege stadia van infectie kunnen er weinig of geen andere symptomen zijn dan koorts of hoofdpijn.

Naarmate de infectie vordert en zich een weg baant naar de hersenen, zullen symptomen van encefalitis (ontsteking van de hersenen) en meningitis (ontsteking van de weefsels rond de hersenen en de wervelkolom) zich ontwikkelen.Tijdens dit latere stadium van de ziekte kan een persoon een progressief en vaak dramatisch scala aan fysieke en neuropsychiatrische symptomen beginnen te ervaren, waaronder

• Verlies van eetlust
• Misselijkheid en overgeven
• Gevoeligheid voor licht
• Overmatige speekselvloed
• Angst en agitatie
• Paranoia
• Abnormaal gedrag (inclusief agressie en angstaanvallen)
• hallucinaties
• Hydrofobie (onlesbare dorst met een onvermogen om te slikken of paniek te vertonen wanneer ze te drinken krijgen)
• epileptische aanvallen
• Gedeeltelijke verlamming

Vanaf dit punt kan de ziekte snel vorderen, wat binnen zeven tot tien dagen leidt tot delirium, coma en overlijden. Zodra prodromale symptomen verschijnen, is de behandeling bijna nooit effectief.

De ziekte werd ooit hydrofobie (angst voor water) genoemd vanwege het gelijknamige symptoom.

Oorzaken

Hondsdolheid wordt veroorzaakt door een virusklasse die bekend staat als het lyssavirus, waarvan er 14 dierspecifieke stammen zijn. Het virus zelf komt in hoge concentraties voor in speeksel en de zenuwcellen van een besmet dier of mens. Dierenbeten zijn de overheersende wijze van overdracht,hoewel de infectie ook kan worden overgedragen door dode dieren te hanteren. Overdracht tussen mensen is uiterst zeldzaam.

Zodra een persoon is gebeten, gekrabd of blootgesteld aan geïnfecteerde lichaamsvloeistoffen (ofwel via de ogen, neus, mond of beschadigde huid), zal het virus zich door de zenuwen van het perifere centrale systeem naar het ruggenmerg en de hersenen verplaatsen.

In de Verenigde Staten zijn vleermuisbeten verreweg de meest voorkomende manier van overdracht van dier op mens,gevolgd door beten van hondsdolle honden. Andere Noord-Amerikaanse dieren die vaak besmet zijn, zijn wasberen, stinkdieren, vossen, runderen, coyotes en huiskatten.

Diagnose

Tot op heden zijn er geen tests beschikbaar om rabiës bij de mens te diagnosticeren vóór het begin van de symptomen. Als zodanig zal de behandeling vermoedelijk worden gestart als een persoon is gebeten door een wild dier of een dier dat verdacht wordt van rabiës. Gezien de dodelijke aard van een rabiësinfectie, is er echt geen reden om te wachten.

Dat gezegd hebbende, als het vermoedelijke dier dood is, kunnen tests worden uitgevoerd om de infectie te bevestigen door weefselmonsters uit de hersenen te nemen. Als er een asymptomatisch dier is, zal de dierenbescherming het neerleggen zodat hersenweefsel kan worden geëxtraheerd voor testen.

Behandeling

Tijd is van essentieel belang als een blootstelling aan rabiës wordt verwacht. De behandeling omvat vier injecties met het rabiësvaccin en één injectie met een medicijn dat humaan rabiësimmunoglobuline (HRIG) wordt genoemd. HRIG bevat immuunantilichamen die het rabiësvirus onmiddellijk inactiveren en beheersen totdat het vaccin kan beginnen te werken.

HRIG wordt alleen gegeven aan mensen die niet eerder zijn ingeënt tegen hondsdolheid. Het wordt direct in de wond geïnjecteerd. Wat overblijft zou in een spier worden geïnjecteerd ver weg van waar de vaccinschoten worden toegediend. (HRIG te dicht bij de vaccinatieplaats injecteren kan de immuunrespons verstoren.)

Hiervoor zijn twee HRIG-preparaten goedgekeurd:

• Imogam Rabies-HT (humaan rabiës-immunoglobuline)

• HyperRab TM S/D (humaan rabiës-immunoglobuline)

De behandeling moet onmiddellijk na blootstelling worden gestart.De eerste injectie HRIG en het rabiësvaccin wordt onmiddellijk gegeven; drie extra vaccininjecties worden drie, zeven en 14 dagen later gegeven.

De bijwerkingen zijn over het algemeen mild en kunnen pijn op de injectieplaats en lichte koorts omvatten.

preventie

Er zijn twee rabiësvaccins goedgekeurd voor gebruik in de Verenigde Staten, die beide zijn gemaakt met een geïnactiveerd virus dat geen infectie kan veroorzaken:

• Imovax (humaan diploïde celvaccin)

• RabAvert (gezuiverd kippenembryocelvaccin)

Beide worden toegediend door injectie in de spier van de bovenarm in drie doses. Na de eerste injectie wordt de tweede zeven dagen later gegeven en de derde 14 tot 21 dagen daarna.

Hoewel bijwerkingen meestal mild zijn (waaronder pijn op de injectieplaats, duizeligheid, hoofdpijn en misselijkheid), is het bekend dat sommige mensen een ernstige en mogelijk dodelijke allergische reactie ervaren die bekend staat als anafylaxie.

Over het algemeen biedt een vaccinatiereeks tegen hondsdolheid u 10 jaar immuunbescherming. Voor mensen met een hoog risico op blootstelling aan hondsdolheid, kunnen zo nodig elke zes maanden tot twee jaar booster-shots worden gegeven. Personen met een hoog risico zijn onder meer:

• Degenen die regelmatig in contact komen met dieren in het wild in gebieden waar het risico op hondsdolheid bekend is (inclusief natuurbeschermers, dierenartsen, dierenverzorgers en speleologen in grotten)
• Internationale reizigers die waarschijnlijk in contact zullen komen met dieren in delen van de wereld waar hondsdolheid endemisch is

Als u andere vragen of zorgen heeft over het risico en de preventie van rabiës, gebruik dan onze Discussiegids voor zorgverleners hieronder om dat gesprek met uw zorgverlener te beginnen.

Het succes dat volksgezondheidsfunctionarissen hebben gehad bij het bestrijden van hondsdolheid in de Verenigde Staten is niet in de laatste plaats te danken aan de wijdverbreide vaccinatie van gedomesticeerde huisdieren. Elke staat heeft vaccinatiewetten tegen hondsdolheid, met uitzondering van Kansas, Missouri en Ohio. Dat gezegd hebbende, onder degenen die dat wel doen, kunnen de wetten variëren door de timing van de vaccinatie, de noodzaak van booster-shots en of honden ze nodig hebben, maar katten niet.

Ongeacht wat de wetten van uw staat zeggen, is het belangrijk om uw huisdier te beschermen en de richtlijnen voor vaccinatie tegen hondsdolheid van de American Animal Hospital Association (AAHA) te volgen.

Hiertoe moeten alle honden, katten en fretten een enkele dosis van het rabiësvaccin krijgen, niet eerder dan drie maanden oud, gevolgd door een booster-injectie een jaar later, en daarna om de drie jaar extra booster-injecties.

Door uw huisdier te beschermen, beschermt u ook uw gezin en uw gemeenschap.