Kenmerken en diagnose van virale artritis

Virale artritis is een acute vorm van artritis die wordt veroorzaakt door een virale infectie. Volgens een recensie uit 2016 in het tijdschrift Clinical Medicine is ongeveer 1% van de gevallen van acute artritis geassocieerd met een virale infectie.In tegenstelling tot artrose, waarbij de symptomen aanhoudend zijn, heeft virale artritis de neiging om binnen een korte tijdspanne te komen en te gaan zonder blijvende nawerkingen.

Veel virussen zijn in verband gebracht met virale artritis. Behandelingen zijn over het algemeen gericht op het verlichten van gewrichtspijn en ontsteking. Het verdwijnen van de onderliggende infectie zal meestal de symptomen van artritis oplossen.

Symptomen

Symptomen van virale artritis ontwikkelen zich meestal plotseling, zijn van korte duur en komen niet terug. Veel gevallen van virale artritis verdwijnen binnen zes weken.De klassieke triade van symptomen is vergelijkbaar met die van reumatoïde artritis:

• Gewrichtspijn en stijfheid, vooral ’s ochtends
• Verlies van bewegingsbereik van een gewricht
• Symmetrische gezamenlijke betrokkenheid

De gewrichtssymptomen worden vaak voorafgegaan door of vallen samen met de tekenen en symptomen van een virale infectie (zoals koorts, spierpijn en vermoeidheid). In sommige gevallen kan er een uitslag optreden die lijkt op die bij reumatische aandoeningen.

Virale artritis manifesteert zich ook vaak met polyartritis (artritis in meer dan vijf gewrichten). Mensen met reeds bestaande artrose of reumatoïde artritis kunnen een verergering van gewrichtssymptomen ervaren als gevolg van het snelle begin van virale ontsteking.

Oorzaken

Virussen kunnen tijdens een infectie soms een gewricht binnendringen. Wanneer dit in het synovium of omliggende weefsels gebeurt, worden de virusdeeltjes door het immuunsysteem herkend als antigenen (stoffen die een immuunrespons opwekken).

In een dergelijk geval zal het immuunsysteem niet alleen de virussen aanvallen die vrij in de bloedbaan circuleren, maar ook stoffen afzetten die immuuncomplexen worden genoemd in de gewrichtsruimte. Immuuncomplexen helpen defensieve antilichamen zich aan antigenen te binden, maar veroorzaken ook acute ontstekingen, waardoor gewrichtspijn en zwelling ontstaat. Virale artritis is het gevolg.

De virussen die het meest in verband worden gebracht met virale artritis zijn onder meer:

• Hepatitis C-virus (HCV): treft 2% tot 20% van de geïnfecteerde volwassenen

• Hepatitis B-virus (HBV): treft 10% tot 25% van de geïnfecteerde volwassenen

• Rubellavirus: treft 30% van de vrouwen en 6% van de mannen

• Parvovirussen: treft tot 60% van de geïnfecteerde volwassenen

• Epstein-Barr-virus (EBV): treft tot 80% van de geïnfecteerde volwassenen

• Alfavirussen: treft tussen 85% en 100% van degenen die zijn geïnfecteerd met bepaalde vormen van het virus, zoals het chikungunya-virus

Andere virussen die minder vaak worden geassocieerd met virale artritis zijn het hepatitis E-virus (HEV), het humaan T-lymfotroop virus type-1 (HTLV-1), enterovirussen en het dengue-virus.

Vanwege de wijdverbreide vaccinatie van de bof en andere virale ziekten, komt virale artritis in de Verenigde Staten minder vaak voor dan het ooit was.

Diagnose

Diagnose van virale artritis kan lastig zijn omdat er geen enkele presentatie van de ziekte is die als ’typisch’ wordt beschouwd. De klassieke tekenen van virale artritis – koorts, huiduitslag en gewrichtspijn – kunnen optreden bij andere ziekten, waarvan er vele niet viraal zijn.

Bovendien tasten verschillende virussen verschillende organen aan en kunnen ze zich manifesteren met een grote verscheidenheid aan symptomen. Virale artritis veroorzaakt door HBV kan zich bijvoorbeeld manifesteren met geelzucht (gele verkleuring van de ogen en huid), terwijl virale artritis veroorzaakt door het rubellavirus zich kan uiten met een wijdverspreide uitslag.

Bloedtesten

Virale artritis wordt gediagnosticeerd met bloedonderzoek dat de onderliggende infectie bevestigt. Deze kunnen zijn:

• Antilichaamtesten die ziektespecifieke antilichamen detecteren

• Polymerasekettingreactietests (PCR) die ziektespecifiek viraal DNA detecteren

• Immunoglobulinetests die de opkomst en ondergang van specifieke antilichamen meten – bekend immunoglobuline M (IgM) en immunoglobuline G (IgG) – om het stadium en de duur van een infectie te helpen volgen

Afhankelijk van de vermoedelijke oorzaak kunnen deze en andere tests worden uitgevoerd. Immunoglobulinetests zijn vooral nuttig bij het bepalen van de juiste behandeling op basis van de vraag of de infectie acuut is (zoals aangegeven door een verhoogd IgM) of aanhoudend (zoals aangegeven door een stabiele verhoging van IgG).

Aanvullende bloedonderzoeken kunnen ook worden besteld om andere mogelijke oorzaken van de gewrichtssymptomen uit te sluiten. Deze kunnen reumafactor- (RF) en anti-CCP-tests omvatten om reumatoïde artritis en erytrocytsedimentatiesnelheid (ESR) en C-reactief proteïne (CRP) testen uit te sluiten om osteoartritis uit te sluiten.

Behandeling

De behandeling van virale artritis richt zich op symptoomverlichting en herstel van de gewrichtsfunctie. In sommige gevallen zullen behandelingen vermoedelijk worden gestart, omdat ze vaak worden gebruikt om veel inflammatoire gewrichtsaandoeningen te behandelen. Andere voorgeschreven behandelingen kunnen worden uitgesteld totdat meer definitieve resultaten zijn verkregen.

Behandelingsopties voor virale artritis kunnen zijn:

• Pijnstillers zoals Tylenol (paracetamol)

• Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) zoals vrij verkrijgbare Advil (ibuprofen) of voorgeschreven Zorvolex (diclofenac)

• IJstoepassing om acute zwelling te verminderen

• Warmtetoepassing om gewrichtsstijfheid te verlichten

Fysiotherapie kan de gewrichtsfunctie in zeldzame gevallen helpen verbeteren, zoals een chikungunya-infectie, wanneer de gewrichtssymptomen aanhouden.

Virale artritis is een aandoening die vaak over het hoofd wordt gezien, maar die aanzienlijke beperkingen en ongemak kan veroorzaken, vooral bij mensen die al artritis hebben. Een vroege diagnose kan artsen helpen om de juiste behandeling te geven, zodat u niet onderbehandeld of overbehandeld wordt.

Als u vermoedt dat u virale artritis heeft, kunt u een diagnose stellen bij uw huisarts of een verwijzing vragen naar een orthopedist (gespecialiseerd in spier- en gewrichtsaandoeningen) of een reumatoloog (gespecialiseerd in reumatische aandoeningen).