Ontwikkeling van adolescenten

Wat is adolescentie?

De adolescentie is de overgangsperiode tussen kindertijd en volwassenheid. Kinderen die de adolescentie ingaan, ondergaan veel veranderingen (lichamelijk, intellectueel, persoonlijkheid en sociale ontwikkeling). De adolescentie begint in de puberteit, die nu gemiddeld eerder plaatsvindt dan in het verleden. Het einde van de adolescentie is gebonden aan sociale en emotionele factoren en kan enigszins dubbelzinnig zijn.

Wat zijn de fysieke veranderingen van de adolescentie?

Er zijn drie belangrijke fysieke veranderingen die gepaard gaan met de adolescentie:

• De groeispurt (een vroeg teken van rijping);
• Primaire geslachtskenmerken (veranderingen in de organen die rechtstreeks verband houden met de voortplanting);
• Secundaire geslachtskenmerken (lichamelijke tekenen van geslachtsrijpheid die niet direct betrekking hebben op voortplantingsorganen)

Wat zijn de intellectuele veranderingen van de adolescentie?

Het denken van adolescenten staat op een hoger niveau dan dat van kinderen. Kinderen kunnen alleen maar logisch nadenken over het concrete, het hier en nu. Adolescenten gaan verder dan deze grenzen en kunnen denken in termen van wat waar zou kunnen zijn, in plaats van alleen wat ze zien dat waar is. Ze kunnen omgaan met abstracties, testen hypothesen en zien oneindige mogelijkheden. Toch vertonen adolescenten nog vaak egocentrische gedragingen en houdingen.

Wat zijn de sociale en emotionele veranderingen van de adolescentie?

Adolescenten ontwikkelen zich in deze tijd ook sociaal en emotioneel. De belangrijkste taak van de adolescentie is het zoeken naar identiteit. (Dit is vaak een levenslange reis, gelanceerd in de adolescentie.) Samen met het zoeken naar identiteit komt de strijd om onafhankelijkheid.

Hoe kunnen ouders een gezonde ontwikkeling van adolescenten ondersteunen?

Hoewel de adolescentie een moeilijke periode kan zijn voor zowel jongeren als hun ouders, hoeft het gezin geen strijdtoneel te worden als zowel ouders als jongeren speciale inspanningen leveren om elkaar te begrijpen. De volgende richtlijnen kunnen ouders helpen:

• Geef uw kinderen uw onverdeelde aandacht als ze willen praten. Niet lezen, televisie kijken of jezelf bezig houden met andere taken.
• Luister rustig en concentreer u op het horen en begrijpen van het standpunt van uw kinderen.
• Praat net zo hoffelijk en vriendelijk tegen uw kinderen als tegen een vreemde. Je tone of voice kan de toon van een gesprek bepalen.
• Begrijp de gevoelens van uw kinderen, zelfs als u hun gedrag niet altijd goedkeurt. Probeer geen oordelen te vellen. Houd de deur open voor elk onderwerp. Wees een “open/benaderbare” ouder.
• Vermijd het vernederen van uw kinderen en lach niet om wat in uw ogen naïeve of dwaze vragen en uitspraken zijn.
• Moedig uw kinderen aan om nieuwe ideeën in gesprekken te “testen” door hun ideeën en meningen niet te beoordelen, maar door te luisteren en vervolgens uw eigen mening zo duidelijk en eerlijk mogelijk te geven. Liefde en wederzijds respect kunnen naast verschillende gezichtspunten bestaan.
• Help uw kinderen zelfvertrouwen op te bouwen door hun deelname aan activiteiten van hun keuze (niet die van u) aan te moedigen.
• Doe uw best om uw kinderen regelmatig en op gepaste wijze te prijzen. Te vaak nemen we de goede dingen als vanzelfsprekend aan en richten we ons op de slechte, maar iedereen moet gewaardeerd worden.
• Moedig uw kinderen aan om deel te nemen aan de gezinsbeslissingen en om samen met u gezinsproblemen op te lossen. Begrijp dat uw kinderen uw mening en uw manier van doen moeten uitdagen om de scheiding van u te bereiken die essentieel is voor hun eigen volwassen identiteit.

Wat kunnen jongeren in deze tijd doen?

• Kijk niet naar je ouders als de vijand. De kans is groot dat ze van je houden en het beste met je voor hebben, zelfs als je het niet per se eens bent met hun manier om dat te laten zien.
• Probeer te begrijpen dat je ouders mensen zijn, met hun eigen onzekerheden, behoeften en gevoelens.
• Luister met een open geest naar je ouders en probeer situaties vanuit hun standpunt te bekijken.
• Deel je gevoelens met je ouders zodat ze je beter kunnen begrijpen.
• Kom je verantwoordelijkheden thuis en op school na, zodat je ouders eerder geneigd zullen zijn je de onafhankelijkheid te geven die je wilt en nodig hebt.
• Ondersteun uw kritiek op het gezin, de school en de overheid met suggesties voor praktische verbeteringen.
• Wees net zo hoffelijk en attent voor je eigen ouders als voor de ouders van je vrienden.