Wat is leververvetting?
De lever is een van de hardst werkende organen in ons lichaam. De lever filtert gifstoffen uit ons bloed, helpt bij de vertering van voedsel en produceert eiwitten die ons lichaam nodig heeft om te functioneren. Wanneer er zich te veel vet ophoopt in de levercellen, wordt deze aandoening leververvetting genoemd (medische term: hepatische steatose).
Leververvetting komt veel vaker voor dan de meeste mensen beseffen. Uit een onderzoek onder 9 miljoen mensen bleek dat leververvetting momenteel wereldwijd de meest voorkomende leveraandoening is, die bij ongeveer 38% van de wereldbevolking voorkomt.
Vette lever veroorzaakt in het vroege stadium meestal geen merkbare huidsymptomen. Veranderingen in het gezicht en de huid, zoals wallen, verandering in huidskleur en jeuk, treden vaak op wanneer de ziekte is voortgeschreden tot vergevorderde leverschade, zoals cirrose of leverfalen.
Symptomen van leververvetting op de huid
1. Gele verkleuring van de huid en ogen (geelzucht)
Uw huid wordt geel. Ook het wit van uw ogen wordt geel. Bij een donkere huidskleur is de gele verkleuring van de ogen vaak gemakkelijker te zien dan die van de huid. Na verloop van tijd kan de kleur ook veranderen van geel naar groen, als gevolg van een groen pigment in de gal dat biliverdine wordt genoemd.
Ons lichaam breekt elke dag oude rode bloedcellen af, en dit proces zorgt voor een gele stof die bilirubine heet. Normaal gesproken haalt de lever bilirubine uit het bloed, mengt het met gal en voert het via de ontlasting uit het lichaam af.
Als bilirubine niet snel genoeg door de lever en de galwegen kan worden afgevoerd, hoopt het zich op in het bloed en wordt het afgezet in de huid. Het gevolg is geelzucht.
Geelzucht ontstaat alleen wanneer leververvetting is geëvolueerd tot vergevorderde levercirrose of acuut leverfalen — aandoeningen die het vermogen van de lever om bilirubine te verwerken ernstig aantasten. De overgrote meerderheid van de mensen met leververvetting zal nooit geelzucht ontwikkelen, zeker niet met de juiste aanpassingen in levensstijl en medische behandeling.
Met andere woorden: geelzucht is een laat waarschuwingssignaal. Als u merkt dat uw huid of ogen geel worden, moet u onmiddellijk contact opnemen met een arts.
2. Jeukende huid (cholestatische pruritus)
Jeukende huid als gevolg van een leverziekte gaat meestal niet gepaard met uitslag. De jeuk kan over uw hele lichaam voorkomen of zich concentreren op de handpalmen en de voetzolen. De jeuk wordt vaak ’s nachts erger en kan uw slaap verstoren.
Wanneer de lever moeite heeft om gal goed af te voeren, ontstaat een aandoening die cholestase wordt genoemd. Onderzoekers suggereren dat de stoffen die de jeuk veroorzaken in de lever worden aangemaakt en in de gal worden afgegeven, waardoor via een complex netwerk van zenuwen het jeukgevoel wordt opgewekt.
Wanneer galzuren zich in uw bloed ophopen, kunnen ze zich in de huid afzetten. Hoewel het exacte mechanisme niet volledig wordt begrepen, blijkt uit onderzoek dat verhoogde galzuren en bepaalde signaalmoleculen de zenuwuiteinden stimuleren die verantwoordelijk zijn voor jeuk.
Wetenschappers denken dat bij de jeuk waarschijnlijk meerdere stoffen samenwerken, waaronder galzuren, serotonine, progesteronderivaten, endogene opioïden en lysofosfatidinezuren — stoffen die allemaal de neiging hebben om toe te nemen bij cholestatische leverziekte.
Een nuttige aanwijzing: bij patiënten met cholestase kan het verdwijnen van jeuk wijzen op leverfalen. Patiënten melden dat hun jeuk verdwijnt na een levertransplantatie, en verlichting van galwegblokkades door andere oorzaken wordt ook in verband gebracht met een afname of verdwijning van de jeuk.
3. Spiderangiomen (spatadertjes op de huid)
Spiderangiomen zijn kleine, rode vlekjes op de huid met dunne lijntjes die vanuit het midden naar buiten lopen — vergelijkbaar met de vorm van een spin. Spiderangiomen verschijnen meestal op het gezicht en de borst. Als u stevig op het midden drukt en vervolgens loslaat, wordt het vlekje even wit voordat de rode kleur vanuit het midden naar buiten terugkeert.
Het hebben van meerdere spiderangiomen op uw lichaam kan een teken zijn van levercirrose.
Een gezonde lever breekt oestrogeen (een hormoon dat zowel bij mannen als bij vrouwen voorkomt) af en verwijdert het uit het bloed. Wanneer de lever beschadigd raakt door leververvetting en niet meer goed functioneert, stijgt het oestrogeengehalte.
Het hoge aantal spider angiomen bij alcoholgerelateerde leverziekten en zwangerschap suggereert dat verhoogde oestrogeenspiegels — als gevolg van een hogere productie of een verminderd metabolisme — hiervoor verantwoordelijk zijn.
Onderzoekers ontdekten dat patiënten met levercirrose een hogere verhouding tussen oestradiol en testosteron vertoonden in vergelijking met gezonde mensen, wat het idee ondersteunt dat hormonale onbalans als gevolg van leverschade de vorming van deze vasculaire veranderingen stimuleert. Oestrogeen zorgt ervoor dat kleine bloedvaatjes dicht bij het huidoppervlak verwijden en in alle richtingen naar buiten groeien, waardoor het spinnenwebachtige patroon ontstaat dat u kunt zien.
4. Rode handpalmen
Uw handpalmen kunnen rood worden, vooral aan de randen van uw handen en bij de basis van uw vingers. De roodheid doet meestal geen pijn en heeft geen duidelijke externe oorzaak zoals hitte of irritatie.
Net als bij spider angiomen ontstaan rode handpalmen doordat een beschadigde lever oestrogeen niet goed kan verwerken. De ophoping van oestrogeen zorgt ervoor dat de bloedvaten in de handpalmen verwijden en de bloedtoevoer naar het oppervlak toeneemt, waardoor de huid er blozend en rood uitziet.
5. Donkere, fluweelachtige plekken in huidplooien (acanthosis nigricans)
Het belangrijkste kenmerk van acanthosis nigricans is een donkere, dikke, fluweelachtige huid in lichaamsplooien en -kreukels. Het komt vaak voor in de oksels, de lies en de nek. Het ontwikkelt zich langzaam. De aangetaste huid kan jeuken, een geur hebben en huidtags ontwikkelen.
Vette leverziekte kan bijdragen aan een verhoogde insulineresistentie, wat betekent dat uw lichaam insuline niet effectief kan gebruiken. De ophoping van overtollige insuline in uw lichaam kan acanthosis nigricans veroorzaken — een aandoening waarbij huidplooien, zoals in de nek, donkerder worden.
Dit is wat er op cellulair niveau gebeurt: verhoogde circulerende insuline activeert groeifactorreceptoren op huidcellen, wat kan leiden tot de snelle groei van keratinocyten (huidcellen) en dermale fibroblasten. Deze overmatige groei van huidcellen zorgt voor de donkere, dikke, fluweelachtige textuur die u kunt zien en voelen.
Mensen met acanthosis nigricans hebben een veel grotere kans om diabetes type 2 te ontwikkelen. Dus als u deze donkere vlekken op uw huid opmerkt en u weet al dat u leververvetting heeft, moet u met uw arts praten over het testen op insulineresistentie en diabetes.
6. Snel blauwe plekken krijgen
Als je merkt dat er blauwe plekken op je huid verschijnen na slechts lichte stoten — of zelfs zonder dat je je een verwonding kunt herinneren — kan dit een teken zijn dat je bloed niet goed stolt. De blauwe plekken kunnen groter lijken dan verwacht of langer dan normaal duren om te genezen.
De lever produceert de meeste eiwitten die ons bloed nodig heeft om stolsels te vormen wanneer we ons snijden of stoten. De lever produceert verschillende stollingsfactoren, waaronder fibrinogeen en protrombine. Deze eiwitten zijn cruciaal voor het stollingsproces dat het bloeden stopt wanneer u een verwonding oploopt. Als de leverfunctie afneemt als gevolg van aandoeningen zoals cirrose, hepatitis of leververvetting, wordt de productie van deze eiwitten beïnvloed.
Wanneer door een stoot bloed uit kleine bloedvaatjes onder de huid lekt en er onvoldoende stollingsfactoren zijn om de bloeding snel te stoppen, ontstaat er een blauwe plek.
7. Huiduitslag en een droge, geïrriteerde huid
Sommige mensen met leververvetting krijgen een droge, schilferige of geïrriteerde huid. Anderen merken huiduitslag op rond de mond of op andere delen van het gezicht en lichaam. De huid kan ruw, trekkerig of oncomfortabel aanvoelen.
Een beschadigde lever heeft moeite om bepaalde voedingsstoffen goed op te nemen en te verwerken. Een van die mineralen is zink. Zink speelt een belangrijke rol bij het gezond houden van onze huid, en een laag zinkgehalte kan leiden tot huiduitslag — met name rond de mond.
Meer in het algemeen geldt dat wanneer de lever er niet in slaagt het lichaam te ontgiften en niet in staat is hormonen goed te reguleren, deze aandoening kan leiden tot een droge en geïrriteerde huid. De lever speelt ook een rol bij de productie van galzuren, die het lichaam helpen bij de opname van in vet oplosbare vitamines zoals vitamine A, D, E en K — die allemaal een gezonde huid ondersteunen. Wanneer de galstroom verstoord is, neemt het lichaam minder van deze vitamines op, en de huid kan daaronder lijden.
Wanneer moet u naar de dokter?
Huidveranderingen zijn niet altijd een teken van een leveraandoening — er zijn veel oorzaken voor jeuk, roodheid of donkere vlekken op de huid. U moet echter contact opnemen met een arts als:
- U merkt dat uw huid of ogen geel worden
- U last heeft van jeuk die niet verdwijnt, vooral ’s nachts
- U meerdere rode vlekjes in de vorm van spinnen op uw lichaam ziet
- Uw handpalmen er zonder duidelijke reden aanhoudend rood uitzien
- U donkere, fluweelachtige plekken in uw huidplooien heeft
- U krijgt sneller blauwe plekken dan voorheen.
Als u symptomen van chronische leverziekte opmerkt in uw gezicht of op uw huid, moet u onmiddellijk contact opnemen met een arts — omdat leveraandoeningen zoals leververvetting deze symptomen mogelijk pas in de ernstige stadia van de ziekte beginnen te veroorzaken. Een arts kan behandelingen en aanpassingen in levensstijl aanbevelen en medicijnen voorschrijven om eventuele huidproblemen te helpen beheersen.
Discussion about this post