Borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD) is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door instabiliteit in stemmingen, zelfbeeld en gedrag. Mensen met BPS kunnen instabiele relaties hebben; intense episodes van woede, angst of depressie; en impulsieve, zelfs zelfbeschadigende acties.
De symptomen van borderline-persoonlijkheidsstoornis beginnen meestal in de adolescentiejaren van een persoon, en de aandoening komt vaker voor bij vrouwen.
![Borderline persoonlijkheidsstoornis en genetica](https://www.verywellhealth.com/thmb/ntOVJpBiR3EpLOgAttKgGJYKkk8=/1500x1000/filters:no_upscale():max_bytes(150000):strip_icc()/is-borderline-personality-disorder-genetic-5191970-FINAL-97f7ba76c24942d4b589b41d8c4ced2d.jpg)
Heel goed / Jessica Olah
De exacte oorzaken van BPS zijn niet bekend, maar bestaand onderzoek geeft aan dat genetica een bijdragende factor is.
BPS treft 1,4% van de Amerikaanse bevolking. U heeft meer kans om BPS te ontwikkelen als een lid van uw familie de aandoening heeft, en uw risico neemt toe afhankelijk van hoe nauw u verwant bent met de persoon met BPS. De erfelijkheidsgraad van BPS (de kans dat u de eigenschap erft) wordt geschat op 46%.
Borderline persoonlijkheidsstoornis en genetica
Huidig onderzoek ondersteunt de theorie dat er een grote genetische component is voor het al dan niet ontwikkelen van een borderline-stoornis. Van twee genen, DPYD en PKP4, is vastgesteld dat ze iemands risico op het ontwikkelen van BPS verhogen. Deze genen zijn echter ook gekoppeld aan het risico op schizofrenie en bipolaire stoornis.
Uw risico op het ontwikkelen van BPS is gebaseerd op hoe nauw u genetisch verwant bent met iemand in uw familie die BPS heeft.
Onderzoekers gebruiken ‘hazard ratio’s’ om dit risico te beschrijven, wat in wezen aangeeft dat u een verhoogde kans heeft om borderline te krijgen in vergelijking met iemand in de algemene bevolking die geen genetische relatie heeft met iemand met een borderline-stoornis.
De hazard ratio’s voor BPS zijn:
- Identieke (monozygote) tweeling: 11,5
- Broederlijke (dizygote) tweelingen: 7,4
- Volle broers en zussen: 4.7
- Halfbroers en zussen van moederszijde: 2.1
- Vaderlijke halfbroers en zussen: 1.3
- Neven waarvan de ouders volle broers en zussen waren: 1,7
- Neven waarvan de ouders halfbroers en zussen van moederszijde waren: 1,9
Als uw volle broer of zus bijvoorbeeld BPS heeft, heeft u 4,7 keer meer kans om het te ontwikkelen dan iemand die geen familie is van iemand met BPS. Dat gezegd hebbende, de prevalentie van BPS in alle populaties is 1,4% – wat betekent dat je nog steeds meer kans hebt om geen BPS te ontwikkelen, ook al loop je een groter risico.
Eerstegraadsverwanten delen echter ook omgevingen, wat betekent dat deze bevindingen niet alleen op genetica wijzen. Omgevingsfactoren, met name trauma’s uit de kindertijd, misbruik en verwaarlozing, dragen ook bij aan het ontwikkelen van borderline. Daarom is het nuttig om naar tweelingonderzoeken te kijken om de echte genetische bijdrage aan BPS te begrijpen.
Tweelingstudies
Tweelingstudies gebruiken identieke tweelingen (die 100% van hun DNA delen) en twee-eiige tweelingen (die 50% van hun DNA delen) als deelnemers. Dit soort onderzoeken is essentieel voor het begrijpen van genetica omdat ze onderzoekers helpen genetische oorzaken te onderscheiden van omgevingsoorzaken om nauwkeurigere conclusies te trekken over erfelijkheid.
Als identieke tweelingen die in verschillende omgevingen zijn grootgebracht bijvoorbeeld vergelijkbare risicoverhoudingen hebben voor het ontwikkelen van BPS, suggereert dit dat genetica een sterkere rol speelt dan de omgeving bij de ontwikkeling van de ziekte.
In 2019 bleek uit een grootschalig Zweeds tweelingenonderzoek (en het tot nu toe uitgevoerde tweelingonderzoek naar BPS van de hoogste kwaliteit) dat identieke tweelingen significant meer kans hadden om BPS te ontwikkelen dan twee-eiige tweelingen (respectievelijk risicoverhoudingen van 11,5 tot 7,4).
De studie concludeerde dat clusters van BPS in families genetische oorzaken hebben en niet worden veroorzaakt door gedeelde omgevingsfactoren (zoals sociaaleconomische status). Dat betekent dat als die identieke tweelingen gescheiden waren en in verschillende omgevingen waren opgegroeid, hun kans op het ontwikkelen van BPS hetzelfde zou blijven op basis van hun genen.
De onderzoekers concludeerden echter dat er een bijdrage van 54% is van unieke, niet-gedeelde omgevingsfactoren, zoals trauma of misbruik, die variantie zouden kunnen verklaren. Met andere woorden, genetica speelt een grote rol bij het ontwikkelen van borderline, maar het is niet de enige factor.
Andere risicofactoren
Studies hebben ook een verband gevonden tussen omgevingsfactoren en BPS. Het onderzoek is echter grotendeels associatief, waardoor het moeilijk is om conclusies te trekken over de oorzaak-gevolgrelatie tussen deze factoren en BPS.
De mogelijke omgevingsrisicofactoren voor BPS zijn onder meer:
- Traumatische levensgebeurtenissen
- Fysieke mishandeling in de kindertijd
- Seksueel misbruik in de kindertijd
- verwaarlozing bij kinderen
Er wordt ook gedacht dat structurele en functionele veranderingen in de hersenen verband houden met BPS. Dit omvat veranderingen in de hersengebieden die emoties en controle-impulsen reguleren. Het is echter onduidelijk of deze veranderingen BPS veroorzaken of dat ze het gevolg zijn van BPS.
Waarom behandeling belangrijk is
Vroegtijdige interventie voor BPS, evenals eventuele gelijktijdig optredende aandoeningen, is erg belangrijk. Vroeger dacht men dat BPS onbehandelbaar was. De afgelopen decennia zijn er echter verschillende nieuwe modellen van psychotherapie ontwikkeld om mensen met BPS te helpen.
Deze therapieën omvatten dialectische gedragstherapie (DBT), op mentaliseren gebaseerde therapie (MBT), op overdracht gerichte therapie (TFB) en schemagerichte therapie (SFT). Nieuw bewijs heeft aangetoond dat BPS zeer goed reageert op behandeling met deze opkomende psychotherapieën.
Het zoeken naar behandeling kan u helpen coping-mechanismen te leren om uw symptomen te beheersen, relaties te herstellen en te onderhouden, zelfbeschadigend gedrag te verminderen en meer betrokken te raken bij levensgebieden die u eerder miste, zoals werk, socialisatie en gezinsleven.
Kinderen krijgen als je borderline hebt
Als u een borderline-stoornis heeft, kunt u gemengde gevoelens hebben over het krijgen van kinderen. Als u zich zorgen maakt over de mogelijkheid dat uw kinderen ook borderline zullen hebben, weet dan dat alleen omdat u de aandoening heeft niet betekent dat uw kinderen dat ook zullen krijgen. Als gevolg van genetische factoren lopen uw kinderen echter een verhoogd risico op het ontwikkelen van BPS in vergelijking met de algemene bevolking.
Hoewel u uw genetica niet kunt veranderen, zijn er enkele preventieve maatregelen die u kunt nemen om de kans te verkleinen dat uw kind een borderline-stoornis ontwikkelt.
Unieke omgevingsfactoren zoals misbruik, trauma en verwaarlozing zijn geassocieerd met BPS. U kunt de kans verkleinen dat uw kind borderline krijgt door uw best te doen om uw kind op te voeden in een veilige en ondersteunende omgeving, omringd door verantwoordelijke volwassenen en verzorgers.
Het zoeken naar behandeling voor uw eigen BPS zal ook de ontwikkeling van uw kind ondersteunen. Uw borderline-stoornis gaat misschien niet weg, maar u kunt zich voorbereiden op de taak om kinderen op te voeden door nuttige coping-mechanismen te ontwikkelen, psychotherapie te ondergaan en medicijnen te nemen zoals voorgeschreven.
Als ouder met BPS is de kans groter dat u de tekenen en symptomen van de aandoening bij uw kind herkent. Dit kan een voordeel zijn, omdat ze waarschijnlijk eerder worden gediagnosticeerd en eerder worden behandeld.
Veel Gestelde Vragen
Hoe behandel je borderline persoonlijkheidsstoornis?
BPS wordt voornamelijk behandeld door middel van psychotherapie, maar mag alleen worden toegediend door een speciaal opgeleide zorgverlener. Soorten psychotherapie zijn onder meer dialectische gedragstherapie (DBT), op mentaliseren gebaseerde therapie (MBT), op overdracht gerichte therapie (TFB) en schemagerichte therapie (SFT).
Medicijnen kunnen ook worden voorgeschreven voor de behandeling van comorbide aandoeningen (aandoeningen die tegelijkertijd optreden maar meestal onafhankelijk zijn van een andere aandoening), zoals depressie en angst. Er is echter geen medicatie goedgekeurd door de Food and Drug Administration (FDA) om BPD specifiek te behandelen.
Wat zijn de symptomen van borderline persoonlijkheidsstoornis?
De tekenen en symptomen van BPS zijn uiteengezet in de “Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition” (DSM-5) van de American Psychiatric Association, het handboek dat wordt gebruikt om psychische aandoeningen te diagnosticeren.
Een persoon moet vijf of meer van de volgende symptomen hebben om de diagnose BPS te krijgen:
- Pogingen om verlating te voorkomen
- Impulsief gedrag
- Intense afleveringen van woede
- Emotionele instabiliteit
- Gevoelens van leegte
- Identiteits- en zelfbeeldstoornissen
- Instabiele relaties
- Zelfbeschadigend gedrag, inclusief suïcidaal gedrag
- Paranoïde of dissociatieve symptomen die snel overgaan
Hoe is het om een borderline persoonlijkheidsstoornis te hebben?
Een persoon met onbehandelde of slecht behandelde BPS kan zich overdreven emotioneel voelen, met frequente uitbarstingen van woede, zelfhaat of zelfbeschadiging.
Ze hebben vaak onstabiele relaties, duwen hun geliefden weg en ervaren tegelijkertijd een diepe angst om in de steek te worden gelaten. Ze kunnen ook impulsieve en gevaarlijke beslissingen nemen, waardoor de kans op middelengebruik groter wordt.
Een persoon met een goed behandelde BPS kan echter merken dat veel van deze symptomen verminderen, of op zijn minst gemakkelijker te beheersen zijn, door te leren symptomen te volgen, triggers te vermijden en indien nodig ondersteuning te zoeken. Ze leren coping-mechanismen om zelfbeschadiging te voorkomen, relaties te onderhouden en hun achtbaan van emoties te beheersen.
Sommige mensen vinden zelfs dat ze met continue behandeling niet meer voldoen aan de diagnostische criteria voor BPS.
Borderline persoonlijkheidsstoornis is een complexe en ernstige psychische aandoening. Hoewel het significante genetische factoren heeft, wordt het risico op het ontwikkelen van BPS ook beïnvloed door unieke omgevingsfactoren.
Er is nog veel onbekend over de genetica van BPS, inclusief hoe bepaalde genen specifieke eigenschappen of symptomen van BPS beïnvloeden.
U kunt zich zorgen maken over het krijgen van kinderen als u een borderline-stoornis heeft. Hoewel uw kind mogelijk een verhoogd risico heeft op BPS, betekent dit niet dat ze het zeker zullen ontwikkelen. En omdat u een borderline-stoornis heeft, bent u mogelijk alerter op de vroege tekenen van uw kind, kunt u stappen ondernemen om het risico te verkleinen en hen te helpen sneller behandeld te worden als ze een borderline-stoornis ontwikkelen.
Door met uw therapeut te praten of de input van een genetisch adviseur te vragen, kunt u uw zorgen verwerken en een beslissing nemen waar u zich prettig bij voelt.
Discussion about this post