Acute en chronische myeloïde leukemie
Acute myeloïde leukemie (AML) en chronische myeloïde leukemie (CML) zijn twee soorten kanker van het bloed en het beenmerg die de cellen aantasten die normaal witte bloedcellen produceren. Ze verschillen in hoe de aandoening zich ontwikkelt en verergert, symptomen, diagnose en behandeling.
Bij AML treedt de ziekte snel op en verslechtert snel zonder behandeling. Bij CML treedt de aandoening langzaam op en verergert deze gedurende een langere periode. Ontdek wat AML onderscheidt van CML en zorg ervoor dat u de juiste zorg krijgt van een arts die gespecialiseerd is op dit gebied.
![AML versus CML-symptomen](https://www.verywellhealth.com/thmb/JtahWdIiyObGCh1r-uE2vZxSn5I=/1500x1000/filters:no_upscale():max_bytes(150000):strip_icc()/aml-vs-cml-5198393-FINAL-cbb806d80b1a4ebf987e9efbb9636c0a.jpg)
Heel goed / Jessica Olah
Symptomen
Het is niet altijd gemakkelijk om op basis van symptomen alleen onderscheid te maken tussen acute en chronische myeloïde leukemie. Deze kunnen in sommige gevallen opmerkelijk veel op elkaar lijken. Enkele van de symptomen die beide gemeen hebben, zijn de volgende:
- Vermoeidheid
- Zwakheid
- Koorts
Er kunnen echter ook verschillen zijn. Bij acute myeloïde leukemie kunnen patiënten ook symptomen ervaren zoals:
- Kortademig voelen
- gemakkelijk blauwe plekken krijgen
- Verlies van eetlust met mogelijk gewichtsverlies
-
Petechiën: lokaliseer plekken onder de huid veroorzaakt door bloedingen
- Bot pijn
- Frequente infecties
- Pijnloze knobbeltjes op het lichaam
Ondertussen kunnen mensen met chronische myeloïde leukemie symptomen ervaren zoals:
- Onverklaarbaar gewichtsverlies
- Nacht zweet
- Vol gevoel aan de linkerkant onder de ribben
- Helemaal geen symptomen
Oorzaken
Hoewel zowel AML als CML in sommige opzichten op elkaar lijken, zijn er enkele duidelijke verschillen. De onderliggende oorzaken zijn hier eigenlijk anders.
Acute myeloïde leukemie
Bij acute myeloïde leukemie zorgt een mutatie in de stamcellen ervoor dat er meer witte bloedcellen worden aangemaakt dan nodig zijn. Deze witte bloedcellen zijn echter nog onvolgroeid (rijpen niet verder dan het vroege stadium van de ontploffing) en missen de infectiebestrijdende capaciteiten van volledig ontwikkelde witte bloedcellen.
Naarmate het aantal van deze onrijpe blastcellen toeneemt, blijft er ook minder ruimte over voor de benodigde rode bloedcellen (die zuurstof vervoeren) en bloedplaatjes (die helpen bij de stolling), die beginnen af te nemen. Wanneer deze gezonde cellen worden verdrongen, geeft dit aanleiding tot AML-leukemiesymptomen.
Chronische myeloïde leukemie
In veel gevallen van chronische myeloïde leukemie wordt wat DNA tussen chromosomen 9 en 22 gedeeltelijk verwisseld in een proces dat bekend staat als translocatie. Bij bijna alle CML-patiënten maakt dit chromosoom 22 korter dan normaal – iets dat het Philadelphia-chromosoom wordt genoemd.
Dit leidt ook tot de vorming van het BCR-ABL-oncogen, dat een eiwit produceert dat ervoor zorgt dat CML-cellen ongecontroleerd groeien en delen. Deze DNA-veranderingen worden niet door uw ouders aan u doorgegeven (geërfd), maar treden tijdens uw leven op.
CML-cellen rijpen meer dan hun AML-tegenhangers. Hoewel deze meer lijken op normale witte bloedcellen, bestrijden ze ook geen infectie. Ze verdringen ook normale cellen uit het beenmerg.
Bij CML kan het veel langer duren voordat de aandoening problemen veroorzaakt. Het kan echter een grotere uitdaging zijn om CML te genezen dan AML.
Diagnose
Om te bepalen of u AML of CML heeft, moet u een reeks tests ondergaan. Bij CML zijn er mogelijk geen symptomen. In plaats daarvan kan dit worden gemarkeerd tijdens een routinecontrole of een bloedtest die wordt uitgevoerd voor iets dat er niets mee te maken heeft.
Voor zowel AML als CML kunt u bloed-, beenmerg- en genetische tests verwachten, zoals de volgende:
- Een volledig bloedbeeld
- Een perifeer bloeduitstrijkje
- Beenmergaspiratie en biopsie
- Chromosoom- en genstudies, waaronder mogelijk cytogenetica, fluorescente in situ hybridisatie (FISH) en polymerasekettingreactie (PCR) tests
AML-testen
Bij het diagnosticeren van AML zijn enkele factoren waarnaar artsen mogelijk op zoek zijn in de laboratoriummonsters:
- Leukemische blastcellen in het beenmerg
- Een verhoogd percentage blastcellen in het merg
- Unieke antigeenmarkers op het blastceloppervlak, zoals clusteraanduiding (CD)13 of (CD)33
CML-testen
Bij het zoeken naar een geval van CML zijn artsen alert op:
- Een verhoogd aantal witte bloedcellen samen met een verminderd aantal rode bloedcellen en een mogelijke afname van het aantal bloedplaatjes
- Elke veranderende verhouding van volledig volgroeide witte bloedcellen naar onrijpe cellen
- Het type bloedcellen en hun grootte en vorm
- Tekenen van het BCR-ABL1-gen, dat soms kan worden geïdentificeerd door de FISH-test of in andere gevallen een gevoeligere kwantitatieve polymerasekettingreactietest vereist om te vinden
Behandeling
Het vinden van de juiste behandeling voor uw specifieke type leukemie is van cruciaal belang, omdat de benaderingen kunnen variëren.
AML-benaderingen
Chemotherapie is de primaire behandeling voor mensen met de diagnose AML. Dit omvat het gebruik van medicijnen om kankercellen te doden, in de meeste gevallen door hun vermogen om te delen en te groeien te verstoren. Chemotherapie zal waarschijnlijk in twee fasen worden verdeeld: inductie en consolidatie.
Inductietherapie vindt plaats direct na de diagnose, met als doel u in volledige remissie te brengen. Bij jongere mensen wordt vaak een combinatie van cytarabine (Cytosar-U) en Cerubidine (daunorubicine) of Idamycine (idarubicine) gegeven.
Oudere volwassenen kunnen in plaats daarvan een lage dosis cytarabine krijgen en middelen zoals Dacogen (decitabine) en Vidaza (azacitidine). Venclexta (venetoclax) kan worden gebruikt in combinatie met Dacogen of Vidaza bij mensen van 75 jaar en ouder.
Consolidatietherapie wordt gedaan door verschillende medicijnen te geven na inductietherapie om eventuele aanhoudende AML-cellen die mogelijk niet zijn gedetecteerd, op te dweilen. Jongere patiënten krijgen vaak twee tot vier rondes van ten minste een tussendosis van een middel zoals cytarabine.
Als onderdeel van de therapie, met name voor degenen met een hoger risico op terugval, wordt vaak een stamceltransplantatie voorgesteld.
In sommige gevallen van AML kan gerichte therapie gericht op specifieke genen of eiwitten of zelfs de omgeving van het weefsel zelf een optie zijn. Dit kan gericht zijn op mutaties in genen zoals IDH1, IDH2 en FLT3.
Bestralingstherapie, waarbij kankercellen worden vernietigd door röntgenstralen of andere deeltjes, wordt meestal alleen in bepaalde gevallen gegeven, omdat het niet gericht is op de AML-cellen die in het bloed circuleren. Het kan gaan om gevallen waarin AML zich naar de hersenen heeft verspreid of waarbij een specifieke tumor moet worden verkleind.
CML-therapie
De gebruikelijke behandeling voor de meerderheid van de mensen met CML is gerichte therapie, waarbij andere opties zoals chemotherapie, immunotherapie en beenmergtransplantatie (stamceltransplantatie) veel minder vaak worden gebruikt dan in het verleden.
De gerichte aanpak voor CML-patiënten is gericht op het BCR-ABL-tyrosinekinase-enzym, met het idee om dit eiwit te remmen. Wanneer tyrosinekinaseremmers worden gebruikt, zorgen deze ervoor dat het BCR-ABL-enzym niet werkt en CML-cellen worden gedood. Deze komen meestal in pilvorm.
Sommige tyrosinekinaseremmers die aan mensen met CML kunnen worden aangeboden, zijn onder meer:
-
Gleevec (imatinib): Goedgekeurd in 2001, was dit de eerste gerichte therapie voor CML.
-
Sprycel (dasatinib): Dit kan worden gebruikt als een eerste behandeling of als vervanging voor andere geneesmiddelen die niet werken.
-
Tasigna (nilotinib): Dit middel is een andere eerste optie of een mogelijkheid als een ander gericht medicijn niet werkt.
-
Bosulif (bosutinib): Dit medicijn wordt aangeboden aan mensen die veel bijwerkingen hebben of in gevallen waarin andere gerichte middelen niet effectief zijn.
-
Iclusig (ponatinib): Degenen die dit medicijn gebruiken, hebben de T3151-mutatie en hebben geen geluk gehad met andere middelen, omdat ze deze niet effectief vonden of een groot aantal bijwerkingen ondervonden.
Chemotherapie kan ook een mogelijkheid zijn in sommige CML-gevallen met Droxia of Hydrea (hydroxyurea). Dit kan in eerste instantie worden gebruikt om de bloedcelniveaus te normaliseren en ook om de miltgrootte te verminderen. Het nadeel is dat dit alleen de ontwikkeling van blasten niet verhindert, en het vermindert ook niet het aantal cellen met Philadelphia-chromosoom.
Een andere optie kan immunotherapie zijn, die afhankelijk is van het eigen immuunsysteem van het lichaam om de kanker te vernietigen. Het immunotherapiemiddel interferon, toegediend via een injectie onder de huid, kan helpen het aantal witte bloedcellen te verlagen en kan in sommige gevallen het aantal cellen met het Philadelphia-chromosoom verminderen.
Stamceltransplantatie (voorheen beenmergtransplantatie genoemd) kan voor sommige CML-patiënten een optie zijn. Hiermee wordt beenmerg met leukemie vervangen door hematopoëtische (bloedproducerende) stamcellen, die het vermogen hebben zich te ontwikkelen tot normaal beenmerg. Deze kunnen afkomstig zijn van uw eigen stamcellen of van iemand anders zijn.
preventie
Afwijken van AML of CML voordat het zich ontwikkelt, kan een aantrekkelijk idee zijn. Helaas zijn er voor CML geen bekende risicofactoren voor levensstijl die kunnen worden gewijzigd.
Met AML hebben de meeste getroffenen geen levensstijlrisicofactoren die kunnen worden veranderd. Stoppen met roken is een van de weinige handelingen die een preventief effect kan hebben. Ook kan uw risico worden verlaagd door de kankerverwekkende chemische benzeen te vermijden. Dit is echter in slechts enkele gevallen waarschijnlijk een risicofactor voor AML.
Sommige zeldzame gevallen van AML treden op nadat een persoon een ander type kanker heeft dat wordt behandeld met chemotherapie of bestraling. De arts zal de noodzaak om deze andere kanker te behandelen afwegen tegen het licht verhoogde risico dat dit kan leiden tot AML.
Overzicht
AML en CML zijn bloed- en beenmergkankers die dezelfde lijnen van witte bloedcellen aantasten. AML treedt plotseling op als zeer onrijpe cellen de normale cellen in het beenmerg verdringen. CML komt langzamer op, waarbij de CML-cellen uit de hand lopen.
AML wordt bij detectie krachtig behandeld met chemotherapie en stamceltransplantatie. CML wordt voornamelijk behandeld met gerichte therapie, maar kan ook worden behandeld met chemotherapie, immunotherapie of stamceltransplantatie.
Of u nu te maken heeft met een geval van AML of CML, het kan overweldigend zijn. Door uzelf echter vertrouwd te maken met leukemie in het algemeen en met de specifieke vorm waarmee u mogelijk te kampen heeft, optimaliseert u uw kansen op een goed resultaat op zowel de korte als de lange termijn.
Veel Gestelde Vragen
Hoe krijg je leukemie?
AML wordt veroorzaakt door een DNA-mutatie die resulteert in een overvloed aan onrijpe witte bloedcellen. Deze bestrijden infecties niet effectief en kunnen gezonde bloedcellen verdringen. Het is niet bekend waarom deze mutatie ontstaat. Maar het is bekend dat zowel roken als langdurige blootstelling aan de chemische benzeen u een verhoogd risico kunnen opleveren.
In CML lijkt er een genetische component te zijn. Vaak wordt een mutatie gezien die het Philadelphia-chromosoom produceert. Het produceert een eiwit dat ervoor zorgt dat CML-cellen ongecontroleerd groeien. Mutaties hier worden echter niet door je ouders doorgegeven, maar zijn iets dat tijdens je eigen leven optreedt.
Wat is het verschil tussen acute en chronische myeloïde leukemie?
Hoewel sommige symptomen van AML en CML vergelijkbaar zijn, zijn dit twee verschillende aandoeningen. Hierbij kan de snelheid van optreden een onderscheid zijn.
AML treedt op wanneer er te veel witte bloedcellen in het merg worden geproduceerd. Deze rijpen niet goed en kunnen andere bloedcellen verdringen. Dit is een aandoening die snel kan optreden en zich in de loop van dagen tot weken kan voordoen.
Evenzo laten bij CML te veel onrijpe witte bloedcellen niet genoeg ruimte over voor gezonde cellen. Dit is echter een proces dat maanden tot jaren duurt.
Wat is de overlevingskans van leukemie bij volwassenen?
Voor zowel volwassenen als kinderen is AML het op één na meest voorkomende type leukemie dat wordt gediagnosticeerd. Meestal komt het voor bij volwassenen. Voor mensen van 20 jaar en ouder is er een overlevingspercentage van 26% van vijf jaar. Het overlevingspercentage onder de 20 jaar is 68%.
CML is verantwoordelijk voor ongeveer 15% van alle leukemie, waarvan ongeveer 50% bij mensen ouder dan 64 jaar. Dit komt zeer zelden voor bij kinderen. Nieuwe medicijnen hebben de vijfjaarsoverleving hier aanzienlijk verhoogd, met meer dan verdrievoudiging van ongeveer 22% die de aandoening overleefde in het midden van de jaren zeventig tot ongeveer 72% vandaag.
Discussion about this post