Een kniegewrichtsontsteking, ook wel septische artritis van de knie genoemd, is een medisch noodgeval dat een snelle diagnose en behandeling vereist. Bacteriën, schimmels of andere infectieuze organismen kunnen het kniegewricht binnendringen, wat leidt tot een snelle ontsteking, hevige pijn en gewrichtsschade. Zonder vroegtijdige behandeling kan een kniegewrichtsontsteking binnen enkele dagen het kraakbeen en het bot blijvend beschadigen.
Veel mensen verwarren een kniegewrichtsontsteking met jicht, pseudojicht of een andere pijnlijke gewrichtsaandoening, omdat verschillende symptomen op elkaar lijken.
Een kniegewrichtsontsteking ontstaat wanneer micro-organismen het kniegewricht binnendringen en zich vermenigvuldigen in het gewrichtsvocht en de omliggende weefsels. In de meeste gevallen worden deze veroorzaakt door bacteriën, hoewel ook schimmels en, in zeldzame gevallen, virussen het gewricht kunnen infecteren.
Een gezond immuunsysteem voorkomt doorgaans dat infecties de gewrichten bereiken. Bepaalde medische aandoeningen, verwondingen of ingrepen kunnen dit risico echter vergroten.
Symptomen van een kniegewrichtsontsteking
De symptomen ontwikkelen zich vaak plotseling, binnen enkele uren of 2-3 dagen. De meeste mensen ervaren ernstige symptomen die snel verergeren.
Veelvoorkomende symptomen zijn onder meer:
- Ernstige kniepijn die verergert bij beweging
- Snelle zwelling van de knie
- Een warm gevoel bij het aangetaste gewricht
- Roodheid van de huid rond de knie
- Moeite met het buigen of strekken van de knie
- Onvermogen om het aangetaste been te belasten
- Koorts
- Rillingen
- Vermoeidheid.
Sommige mensen, met name ouderen of mensen met een verzwakt immuunsysteem, kunnen slechts lichte koorts of helemaal geen koorts hebben. Zelfs zonder koorts vereist ernstige kniepijn met zwelling een spoedeisend medisch onderzoek.
Wat veroorzaakt een kniegewrichtsontsteking?
Een kniegewrichtsontsteking ontstaat wanneer infectieuze organismen het gewricht binnendringen. In de meeste gevallen gaat het om bacteriën.
Veelvoorkomende bacteriën zijn onder meer:
- Staphylococcus aureus, waaronder methicilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA)
- Streptococcus-soorten
- Gramnegatieve bacteriën zoals Escherichia coli, vooral bij oudere volwassenen
- Neisseria gonorrhoeae bij seksueel actieve jongvolwassenen.
In zeldzamere gevallen infecteren schimmels of mycobacteriën het kniegewricht, met name bij mensen met een verzwakt immuunsysteem.
Situaties die kunnen leiden tot een infectie van het kniegewricht
Verspreiding van de infectie via de bloedbaan
Een huidinfectie, urineweginfectie, longontsteking of bloedbaaninfectie kan ervoor zorgen dat bacteriën via het bloed naar het kniegewricht worden verspreid.
Knieblessure
Een diepe snijwond, prikwond, dierenbeet of penetrerend letsel rond de knie kan bacteriën rechtstreeks in het gewricht brengen.
Knieoperatie
Bij een knieprotheseoperatie, ligamentreconstructie of een andere knieoperatie kunnen er soms bacteriën in het gewricht terechtkomen, ondanks zorgvuldige steriele technieken.
Gewrichtsinjectie
Injecties met corticosteroïden, hyaluronzuur of andere gewrichtsbehandelingen brengen een zeer klein risico op infectie met zich mee.
Kunstknieprothese
Een kunstkniegewricht kan kort na de operatie of zelfs 1-2 jaar later geïnfecteerd raken als bacteriën zich via de bloedbaan verspreiden.
Verzwakt immuunsysteem
Aandoeningen die het immuunsysteem verzwakken, verminderen uw vermogen om infecties te bestrijden. Voorbeelden hiervan zijn:
- Diabetes
- Kanker
- HIV-infectie
- Chronische nierziekte
- Langdurige behandeling met corticosteroïden
- Immunosuppressiva na orgaantransplantatie
- Biologische geneesmiddelen die worden gebruikt bij auto-immuunziekten.
Reumatoïde artritis
Mensen met reumatoïde artritis lopen een verhoogd risico omdat chronische gewrichtsschade en immunosuppressiva de kans op infecties vergroten.
Intraveneus gebruik van recreatieve drugs
Het injecteren van recreatieve drugs verhoogt het risico dat bacteriën in de bloedbaan terechtkomen en de gewrichten bereiken.
Hoe wordt een kniegewrichtsontsteking gediagnosticeerd?
Artsen combineren uw symptomen, lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoeken, beeldvormende onderzoeken en analyse van het gewrichtsvocht om de diagnose te stellen.
Omdat kraakbeenschade snel kan optreden, beginnen artsen vaak onmiddellijk met het diagnostische proces zodra ze een gewrichtsontsteking vermoeden.
Beoordeling van de medische geschiedenis en lichamelijk onderzoek
Uw arts zal vragen stellen over wanneer de symptomen zijn begonnen, recente verwondingen, recente operaties, gewrichtsinjecties, koorts of recente infecties, medische aandoeningen die het infectierisico verhogen, of medicijnen die u momenteel gebruikt.
Tijdens het lichamelijk onderzoek controleert de arts of u last heeft van zwelling, een warm gevoel, roodheid van de huid, pijn en een beperkte bewegingsvrijheid.
Bloedonderzoeken
Bloedonderzoeken kunnen het volgende omvatten:
- Volledig bloedbeeld
- C-reactief proteïne
- Erytrocytsedimentatiesnelheid
- Bloedkweken om bacteriën in de bloedbaan op te sporen.
Afwijkende bloedonderzoeksresultaten ondersteunen de diagnose, maar kunnen op zichzelf een gewrichtsontsteking niet bevestigen.
Arthrocentese
Arthrocentese is de belangrijkste diagnostische test.
Tijdens deze procedure brengt een arts een steriele naald in het kniegewricht in om gewrichtsvloeistof af te nemen.
Het vocht wordt vervolgens in het laboratorium geanalyseerd om het aantal witte bloedcellen te bepalen, met behulp van een Gram-kleuring naar bacteriën te zoeken, een bacteriekweek uit te voeren, indien klinisch aangewezen een schimmelkweek uit te voeren, of kristallen te identificeren die kunnen wijzen op jicht of pseudojicht.
Een kweek van het gewrichtsvocht identificeert vaak precies welk micro-organisme de infectie veroorzaakt, waardoor artsen het meest effectieve antibioticum kunnen kiezen.
Beeldvormende onderzoeken
Beeldvormende onderzoeken helpen bij het beoordelen van het gewricht en het opsporen van complicaties.
Veelvoorkomende beeldvormende onderzoeken zijn onder meer:
- Röntgenonderzoek
- Echografie
- Magnetische resonantiebeeldvorming (MRI)
- Computertomografie (CT) in bepaalde gevallen.
Vroege röntgenfoto’s kunnen er normaal uitzien, terwijl een MRI-scan gewrichtsontsteking en een nabijgelegen bot- of weke deleninfectie nauwkeuriger kan opsporen.
Een kniegewrichtsontsteking onderscheiden van andere aandoeningen
Verschillende aandoeningen lijken op een kniegewrichtsontsteking, omdat ze allemaal plotselinge pijn en zwelling kunnen veroorzaken.
Kniegewrichtsontsteking
Typische kenmerken zijn onder meer:
- Ernstige pijn
- Snelle zwelling
- Warm gevoel bij het aangetaste gewricht
- In veel gevallen koorts
- Aanzienlijke bewegingsbeperking
- In veel gevallen een positieve kweek van het gewrichtsvocht.
Een gewrichtspunctie bevestigt de diagnose.
Jicht
Jicht ontstaat wanneer zich urinezuurkristallen ophopen in een gewricht.
Kenmerken die wijzen op jicht zijn onder meer:
- Plotseling optredende hevige pijn
- Voorgeschiedenis van eerdere jichtaanvallen
- Verhoogd urinezuurgehalte bij sommige mensen
- Naaldvormige uraatkristallen in het gewrichtsvocht.
Mensen met jicht kunnen ook een gewrichtsontsteking ontwikkelen, dus de aanwezigheid van kristallen sluit een infectie niet volledig uit.
Pseudojicht
Pseudojicht ontstaat door calcium pyrofosfaatkristallen in het gewricht.
Kenmerken zijn onder meer:
- Plotselinge, pijnlijke zwelling
- Hogere leeftijd
- Calciumpyrofosfaatkristallen in het gewrichtsvocht.
Net als jicht kan pseudogout sterk lijken op septische artritis.
Acute opflakkering van reumatoïde artritis
Een infectie van het kniegewricht kan lijken op een acute opflakkering van reumatoïde artritis, omdat beide gewrichtspijn, zwelling, een warm gevoel en een beperkte bewegingsvrijheid kunnen veroorzaken. Een kniegewrichtsontsteking treft echter doorgaans slechts één gewricht, ontwikkelt zich snel en gaat vaak gepaard met koorts en duidelijk verhoogde ontstekingsmarkers, terwijl een acute opflakkering van reumatoïde artritis bij iemand met vastgestelde reumatoïde artritis meestal meerdere gewrichten betreft en geleidelijker verloopt.
Houd er rekening mee dat mensen met reumatoïde artritis een hoger risico op gewrichtsontsteking lopen, waardoor een zorgvuldige beoordeling essentieel is.
Ernstig gewrichtstrauma
Een ernstig knie letsel kan direct na het trauma pijn veroorzaken, evenals zwelling door bloeding in het gewricht, blauwe plekken en letsel aan ligamenten of botten.
Uw arts kan beeldvormend onderzoek en gewrichtspunctie gebruiken om traumatisch letsel van een infectie te onderscheiden.
Behandeling van een kniegewrichtsontsteking
De behandeling moet zo snel mogelijk worden gestart, omdat uitstel van de behandeling het risico op blijvende gewrichtsschade vergroot.
Gebruik van antibiotica
Artsen beginnen doorgaans onmiddellijk na het afnemen van gewrichtsvloeistof en bloedkweken met het toedienen van intraveneuze antibiotica.
Zodra uit laboratoriumresultaten blijkt welk micro-organisme de infectie veroorzaakt, kan de antibioticabehandeling worden aangepast om dat specifieke micro-organisme aan te pakken.
Veel mensen krijgen eerst intraveneuze antibiotica, gevolgd door orale antibiotica zodra er klinische verbetering optreedt.
Gewrichtsdrainage (het verwijderen van overtollig vocht dat zich in het gewrichtskapsel heeft opgehoopt)
Het verwijderen van geïnfecteerd vocht vermindert de druk, verwijdert bacteriën en verbetert de werkzaamheid van antibiotica.
Drainagemethoden zijn onder meer herhaalde naaldaspiratie, arthroscopische spoeling met behulp van kleine chirurgische instrumenten, of open chirurgie bij ernstige of gecompliceerde infecties.
Chirurgie
Chirurgie kan noodzakelijk worden wanneer de infectie ondanks aspiratie aanhoudt, er grote hoeveelheden geïnfecteerd weefsel achterblijven, een kunstkniegewricht geïnfecteerd is of zich een botinfectie ontwikkelt.
Pijnbestrijding
Artsen kunnen het volgende aanbevelen:
- Pijnstillende medicijnen
- Tijdelijke immobilisatie tijdens de vroegste fase
- Geleidelijke beweging zodra de infectie begint te verbeteren.
Fysiotherapie
Nadat de infectie onder controle is, helpt fysiotherapie bij het herstellen van de gewrichtsbeweging, spierkracht, het loopvermogen en de kniefunctie.
De gebruikelijke hersteltijd is:
- De eerste verbetering treedt vaak op binnen 48 tot 72 uur na aanvang van de behandeling.
- De toediening van intraveneuze antibiotica duurt doorgaans 1 tot 2 weken, hoewel sommige mensen een langere behandeling nodig hebben.
- De totale antibioticabehandeling duurt vaak 2 tot 6 weken, afhankelijk van de ernst van de infectie en de veroorzaker.
- Fysiotherapie kan enkele weken tot 2 maanden duren.
- Het herstel na een operatie of een infectie van een kunstgewricht kan 3-4 maanden duren.
Mensen die vroeg worden behandeld, herstellen vaak met een goede gewrichtsfunctie. Uitstel van de behandeling verhoogt het risico op blijvende kraakbeenschade, chronische pijn, verminderde mobiliteit, botinfectie of de noodzaak van een aanvullende operatie.
Discussion about this post