Veel mensen merken dat hun stoelgang een dagelijks ritme volgt. Het is normaal om kort na het ontwaken naar het toilet te gaan. Herhaaldelijke dunne of waterige ontlasting elke ochtend wijst er echter op dat iets uw darmen op dat moment van de dag actief prikkelt.

Ons lichaam verhoogt ’s ochtends de darmactiviteit via een reflex die de gastrocolische reflex wordt genoemd. Wanneer u wakker wordt en eet of drinkt, stimuleren signalen vanuit de maag de dikke darm om samen te trekken. Als uw dikke darm overgevoelig, ontstoken of niet in staat is om water goed op te nemen, kunnen deze samentrekkingen diarree veroorzaken in plaats van normale ontlasting.
Aandoeningen die ervoor zorgen dat u elke ochtend diarree heeft
1. Prikkelbare darmsyndroom met diarree
Het prikkelbare darm syndroom met diarree ontstaat wanneer uw darmen overgevoelig worden en uw stoelgang slecht gecoördineerd raakt. De exacte oorzaak is niet volledig bekend, maar verschillende factoren dragen bij aan het ontstaan van dit syndroom:
- Abnormale communicatie tussen de hersenen en de darmen
- Verhoogde gevoeligheid van de darmzenuwen
- Veranderingen in de darmflora
- Stress of psychologische factoren.
Dit syndroom komt vaak voor bij jonge en middelbare volwassenen. De symptomen verergeren vaak ’s ochtends door de natuurlijke toename van de darmactiviteit na het ontwaken en eten. Stress, angst en bepaalde voedingsmiddelen zoals cafeïne of vette maaltijden kunnen de symptomen uitlokken.
Dit syndroom is de meest voorkomende oorzaak van diarree elke ochtend.
Een arts stelt de diagnose van dit syndroom op basis van uw symptomen en door andere ziekten uit te sluiten. De diagnose wordt meestal gesteld aan de hand van een gedetailleerde anamnese, bloedonderzoek om ontstekingen of infecties uit te sluiten, ontlastingsonderzoek om infecties uit te sluiten, en soms met een colonoscopie als er alarmsignalen zijn.
De behandeling richt zich op het beheersen van de symptomen:
- Dieetaanpassingen, zoals het verminderen van fermenteerbare koolhydraten
- Stressbeheersing
- Medicijnen:
- Loperamide (Imodium) om de stoelgang te vertragen
- Rifaximin (Normix) voor het reguleren van de darmflora
- Eluxadoline (Truberzi) om de samentrekkingen van de darmen te verminderen.
2. Chronische darminfecties
Bepaalde infecties kunnen aanhouden en herhaaldelijke diarree veroorzaken, vooral ’s ochtends. Veelvoorkomende infectieuze organismen zijn onder andere parasieten zoals Giardia.
Deze infecties veroorzaken schade aan het darmslijmvlies, verminderde opname van voedingsstoffen en water, en verhoogde vochtafgifte in de darm.
Een infectie treedt meestal op na het drinken van besmet water, reizen naar gebieden met slechte hygiëne of langdurige blootstelling aan besmette omgevingen.
De diagnose wordt gesteld door middel van ontlastingsonderzoek om te zoeken naar parasieten en bacteriën, antigeentests om specifieke organismen op te sporen, en soms met herhaalde ontlastingsonderzoeken omdat organismen mogelijk niet in elk monster voorkomen.
De behandeling is afhankelijk van het organisme:
- Metronidazol (Flagyl) voor de behandeling van Giardia
- Tinidazol (Fasigyn) als alternatief medicijn
- Rehydratatietherapie.
3. Inflammatoire darmziekte
Inflammatoire darmziekte omvat aandoeningen zoals colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. Deze ziekten treden op wanneer uw immuunsysteem het darmslijmvlies aanvalt.
Deze immuunreactie veroorzaakt chronische ontsteking, de vorming van zweren en een verminderd vermogen om water op te nemen.

Symptomen van inflammatoire darmziekte kunnen op elk moment optreden, maar verergeren vaak ’s ochtends door verhoogde darmactiviteit. U kunt ook last krijgen van bloed in de ontlasting, buikpijn en gewichtsverlies.
De diagnose van inflammatoire darmziekten wordt gesteld aan de hand van bloedonderzoek om ontstekingen op te sporen, ontlastingsonderzoek om ontstekingsmarkers op te sporen, of een colonoscopie met biopsie.
De behandeling is gericht op het verminderen van ontstekingen:
- Gebruik van mesalazine-medicatie (Salofalk, Pentasa)
- Gebruik van corticosteroïden zoals prednisolon
- Immunosuppressiva zoals azathioprine (Imurel)
- Biologische therapieën zoals infliximab (Remicade).
4. Voedselintolerantie en malabsorptie
Voedselintolerantie treedt op wanneer uw lichaam bepaalde stoffen niet goed kan verteren. Veelvoorkomende voorbeelden zijn lactose-intolerantie en fructosemalabsorptie.
Onverteerde stoffen trekken water naar de darm en veroorzaken gisting door bacteriën, wat leidt tot gasvorming, verhoogde stoelgang en diarree.
Ochtenddiarree treedt op als u deze voedingsmiddelen de avond ervoor of bij het ontbijt eet.
Deze aandoening wordt gediagnosticeerd aan de hand van de voedingsgeschiedenis, eliminatiediëten en ademtesten voor lactose of fructose.
De behandeling van voedselintolerantie en malabsorptie richt zich meestal op het beheersen van de symptomen en het aanpakken van de onderliggende oorzaak. U zult triggervoedingsmiddelen (zoals bij lactose-intolerantie) moeten elimineren, of enzymsupplementen gebruiken, en zorgen voor goede voeding door middel van aanpassingen in het dieet of supplementen. In sommige gevallen kan het behandelen van gerelateerde aandoeningen zoals coeliakie of infecties de opname verbeteren.
5. Malabsorptie van galzuren
Galzuren helpen bij de vertering van vetten en worden in de darm opnieuw opgenomen. Als uw lichaam er niet in slaagt galzuren opnieuw op te nemen, komen deze stoffen in de dikke darm terecht en stimuleren ze de afscheiding van water.
Deze aandoening kan optreden na verwijdering van de galblaas, na een darmoperatie of bij sommige mensen zonder duidelijke oorzaak.
Ochtenddiarree komt vaak voor omdat galzuren zich ’s nachts ophopen en de stoelgang stimuleren nadat u wakker wordt.
Galzuurmalabsorptie wordt gediagnosticeerd met speciale galzuurtests of een proefbehandeling met galzuurbindende medicatie.
Deze aandoening wordt behandeld met cholestyramine (Questran) of colesevelam (Cholestagel). Deze medicijnen binden galzuren en verminderen diarree.
6. Hormonale en metabole oorzaken
Bepaalde hormonen kunnen de stoelgang bevorderen. Oorzaken zijn onder meer:
- Een teveel aan schildklierhormoon
- Hormoonafscheidende tumoren.
Deze hormonen verhogen de darmmotiliteit en -afscheiding.
Deze aandoening komt voor bij hyperthyreoïdie of bij zeldzame endocriene tumoren.
De oorzaak wordt vastgesteld met bloedonderzoek om de hormoonspiegels te controleren, of indien nodig met beeldvormend onderzoek.
De behandeling richt zich op de onderliggende aandoening:
- Het innemen van antithyroïde medicijnen zoals methimazol (Thyrozol)
- Chirurgie of andere behandelmethoden voor tumoren.
7. Door medicatie veroorzaakte diarree
Sommige medicijnen stimuleren de stoelgang of irriteren de darmen. Veelvoorkomende voorbeelden zijn:
- Antibiotica
- Magnesiumhoudende supplementen
- Metformine.
Deze stoffen kunnen de darmflora veranderen of de hoeveelheid darmvocht doen toenemen.
Ochtenddiarree kan optreden als u ’s avonds of vroeg in de ochtend medicatie inneemt.
De oplossing is het aanpassen of stoppen van de medicatie onder medisch toezicht, of het gebruik van een alternatief medicijn.
Wat u moet doen als u elke ochtend last heeft van diarree
1. Observeer uw symptomen. U moet letten op de duur van de diarree, de consistentie van de ontlasting, de aanwezigheid van bloed of slijm, en bijbehorende symptomen zoals gewichtsverlies of koorts.
2. Bekijk uw dieet en gewoontes. U moet uw cafeïne-inname, consumptie van zuivelproducten, late maaltijden en alcoholgebruik controleren.
3. Drink voldoende water. U moet voldoende water drinken. Bij frequente diarree kunt u orale rehydratatieoplossingen drinken.
4. Vermijd triggers. U moet voedingsmiddelen en stoffen die de symptomen verergeren vermijden of verminderen.
5. Zoek medische hulp indien nodig. U moet naar de dokter gaan als u langer dan twee tot drie weken last heeft van diarree, bloed in de ontlasting ziet, gewicht verliest of ernstige buikpijn heeft.
6. Volg een behandeling op basis van de oorzaak. Het is essentieel om de onderliggende oorzaak te behandelen.





















Discussion about this post